Dự án “Gìn giữ những giá trị chung toàn cầu: Thúc đẩy ngoại giao biển tại Đông Nam Á” do Học viện Ngoại giao và Quỹ KAS đồng chủ trì, với sự hỗ trợ của Bộ Ngoại giao Mỹ. Được triển khai trong vòng một năm, dự án bao gồm ba hợp phần (đào tạo, tọa đàm, nghiên cứu) xoay quanh ba chủ đề trọng tâm: bảo vệ môi trường biển, nhận thức không gian biển và kết nối biển.
Hoạt động này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện định hướng phát triển đất nước trở thành quốc gia biển mạnh theo Nghị quyết số 20-NQ/TW năm 2026 (được thông qua tại Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV). Nghị quyết đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu phát triển kinh tế biển bền vững, bảo đảm quốc phòng - an ninh, tăng cường đối ngoại và hợp tác quốc tế.
Phát biểu tại lễ khởi động, TS. Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao khẳng định việc Việt Nam tham gia dự án là một phần trong cam kết nhằm nâng cao năng lực quản trị biển, đồng thời cùng các đối tác bảo vệ Hiến chương Liên hợp quốc, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982 và các nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.
“Bằng cách kết nối nghiên cứu, chính sách và thực tiễn giữa các nước trong khu vực, dự án có thể đóng góp thiết thực cho hòa bình, phát triển bền vững và tăng cường khả năng ứng phó của khu vực”, TS. Nguyễn Hùng Sơn nhấn mạnh.
Đánh giá cao ý nghĩa của dự án đối với an ninh khu vực, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Jennifer Wicks nhận định, việc duy trì ổn định và bảo đảm an ninh trên biển là yêu cầu then chốt khi các quốc gia đang phải đối mặt với nhiều thách thức như tội phạm xuyên quốc gia hay đánh bắt cá bất hợp pháp.
Đại sứ Jennifer Wicks khẳng định: “Trong bối cảnh đó, ASEAN sẽ đóng vai trò trung tâm. Mỹ mong muốn tiếp tục tăng cường quan hệ đối tác với ASEAN và các quốc gia thành viên”.
Đại diện Quỹ KAS tại Việt Nam, ông Lewe Paul cũng cho rằng ngoại giao biển hướng tới xây dựng các cơ chế để quản lý khác biệt một cách hòa bình, có trách nhiệm. Ông kỳ vọng dự án sẽ mở ra chương mới trong quan hệ hợp tác đa phương, giúp bồi dưỡng thế hệ chuyên gia biển kế cận và chuyển hóa các đối thoại thành những sáng kiến hợp tác cụ thể.
Ngay sau lễ khởi động, chuỗi sự kiện lần thứ nhất với chủ đề “Kết nối biển ở Đông Nam Á: Cảng biển, vận tải biển, cáp ngầm và AI” đã chính thức diễn ra.
Hoạt động mở màn là khóa đào tạo nâng cao năng lực với sự tham gia giảng dạy của các chuyên gia quốc tế uy tín đến từ Ấn Độ, Hàn Quốc, Israel và Mỹ. Gần 50 học viên là cán bộ đến từ các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp Việt Nam đã được cập nhật những xu hướng mới nhất về hạ tầng cáp ngầm, trí tuệ nhân tạo trong hàng hải và phát triển cảng biển.
Tiếp nối khóa đào tạo, một tọa đàm hẹp dành cho nhóm nghiên cứu viên nòng cốt của dự án cũng được tổ chức nhằm phân tích các thách thức, nhận diện điểm nghẽn của ngành hàng hải khu vực. Từ đó, các chuyên gia sẽ đề xuất các giải pháp khả thi để tăng cường kết nối biển thông qua cơ sở hạ tầng trọng yếu và các quy trình logistics liên quan.
Dự án được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành một mạng lưới chuyên gia vững mạnh, thúc đẩy đối thoại chính sách và đưa ra các sáng kiến hợp tác phù hợp với nhu cầu thực tiễn, phục vụ đắc lực cho chiến lược phát triển kinh tế biển của Việt Nam và khu vực.
