Những con số gây sốc
Sự khác nhau trong hành vi tính dục giữa nam và nữ đã được biết từ lâu, tuy nhiên chỉ trong vòng vài thập kỷ nay, nó mới được nghiên cứu và giải đáp tương đối thỏa đáng. Nghiên cứu bằng phiếu thăm dò với sinh viên Mỹ cho kết quả rất đáng quan tâm. Trước câu hỏi “Hẹn hò với người lạ”, không hề có sự phân biệt giữa hai giới, vì cả 50% sinh viên nam và nữ đều đồng ý (uống café với người mới quen thì cũng được chứ sao!).
Tuy nhiên trước “lời đề nghị khiếm nhã”: “Ngủ với tôi tối nay”, sự khác biệt xuất hiện một cách đầy kinh ngạc: Trong khi không một nữ sinh viên nào đồng ý, thì có tới ¾ nam sinh viên giơ cả hai tay. Đặc biệt trước câu hỏi: “Bạn cần quen bao lâu trước khi quan hệ?”.
Những nhà nghiên cứu sửng sốt khi thấy đa số sinh viên chỉ cần từ vài giây tới vài phút. Thêm nữa, nam sinh viên hạ thấp các tiêu chí xuống mức tối thiểu, sẵn sàng bỏ rơi trí thông minh, óc hài hước, sự duyên dáng, tính trung thực và niềm cảm xúc để đạt được mục đích.
Và sự lựa chọn bạn tình cũng hoàn toàn khác nhau giữa hai giới. Nghiên cứu trên khoảng 400 thanh niên Mỹ cho thấy, phái nữ luôn đề cao các phẩm chất tinh thần hơn so với phái nam.
Khi gắn với máy đo nói dối, đàn ông giảm số người tình một nửa, còn phụ nữ khai tăng gấp đôi.
Ngay cả khi các số liệu trên không thật chính xác, vì sự thiếu trung thực của cả hai giới (thực tế là cánh nam giới thường khoe khoang quá mức, trong khi chị em thường giấu giếm thành tích tình ái bản thân. Một nghiên cứu cho thấy, khi được gắn với máy đo nói dối, các ông liền giảm số lượng người tình đi một nửa, còn chị em lại khai tăng gấp đôi!). Các kết quả trên cần được nghiên cứu và lý giải thỏa đáng về mặt sinh học, vì ở đây khía cạnh xã hội có lẽ không có vai trò đáng kể, do cả hai giới thuộc cùng một xã hội.
Ngoại tình trong thế giới động vật
Trước khi quay lại với hành vi tính dục của con người, chúng ta hãy thử xem các loài động vật khác có ngoại tình hay không; và nếu có, tập tính của chúng giống và khác hành vi con người như thế nào.
Thật ngạc nhiên khi chim là loài động vật có tập tính giao phối giống con người nhất, giống hơn cả động vật nhân hình, vốn là người anh em gần gũi nhất với chúng ta. Và giới khoa học đã nghiên cứu một số loài diệc, mòng biển và ngỗng trời.
Chúng sống trong những cái tổ với tư cách tổ ấm tình yêu của từng cặp chim vợ chồng. Chúng sống thành cặp, vì chỉ chim bố hoặc mẹ không thể chăm sóc chim non được, do khi nó đi kiếm mồi, tổ không được bảo vệ. Tương tự, một chú chim bố không thể bảo vệ cùng một lúc hai cái tổ và kiếm đủ thức ăn cho hai bầy con. Vì thế chim đực là không thể có nhiều vợ đồng thời.
Tuy nhiên, để tăng số lượng con (yếu tố quyết định để hệ gien bản thân có cơ may sống sót xuyên thế hệ) , nó “nghĩ ra” một chiến lược giao phối rất ranh ma là lén lút tán tỉnh các cô chim cái đã có chồng khác. Nếu có con với các cô chim này, những đứa con “ngoài giá thú” của nó sẽ được các ông bố hờ (chồng của chim cái ngoại tình), chăm sóc và nuôi nấng, trong khi nó yên tâm chăm sóc lũ con “trong giá thú”.
Đó là lý do diệc không bao giờ tán tỉnh các cô chim cái chưa kết đôi. Về mặt thống kê, 35% số mòng biển đực tại hồ Michigan, Mỹ, ngoại tình; một con số gần với tỷ lệ 32% các ông chồng Mỹ ngoại tình, theo một nghiên cứu của tạp chí Playboy năm 1974. Các nghiên cứu khác cũng khẳng định “chiến lược sinh sản kết hợp” đó ở nhiều loài chim.
Cuộc chiến mang tên chọn lọc tự nhiên
Trước thực tế đáng buồn đó, xuất hiện ngay một câu hỏi rất tự nhiên: Tại sao đàn ông nói riêng, con đực nói chung lại “vô đạo đức” như vậy? Câu trả lời là với tư cách một sinh thể, giống đực hành xử hoàn toàn bản năng dưới sự điều khiển của chọn lọc tự nhiên, một quá trình vạn năng, mạnh mẽ, ngẫu nhiên và trung tính.
Khởi đầu từ
Trong thế giới sinh vật, kể cả thực vật và động vật, bản năng sống là bản năng gốc, bản năng số một. Mà một cơ thể sống trước sau gì cũng phải chết, vì thế bản năng sống được biểu hiện cụ thể ở chức năng sinh sản. Nói cách khác, về mặt sinh học, chúng ta chỉ có thể bất tử thông qua những đứa con. Không chỉ trong thế giới động vật, mà ngay cả trong các xã hội loài người trước khi khoa học hiện đại hình thành và phát triển (thời Phục hưng và Khai sáng), tỷ lệ sống sót sau sinh nở và tuổi thọ của từng cá thể rất thấp.
Vậy thì chỉ còn cách có thật nhiều con để niềm hy vọng duy trì hệ gien của bản thân không bị lụi tàn. Đó là lý do nhà khoa học Anh Dawkins viết cuốn Gien vị kỷ nổi tiếng (đã có bản dịch tiếng Việt).
Do phải mang nặng đẻ đau và chăm sóc con cái, nên phụ nữ khó có nhiều con. Nếu người viết không lầm thì lịch sử loài người chưa từng thấy một xã hội mà số con trung bình của một phụ nữ vượt qua con số 10. Vậy người đàn ông phải làm gì? Nếu đủ tài vật và sức khỏe, anh ta sẽ cưới nhiều vợ.
Theo người viết, về mặt sinh học, chế độ đa thê thời phong kiến xuất hiện như sự thôi thúc của bản năng sinh tồn ở loài người. Với nhiều vợ, người đàn ông đa thê có thể có nhiều con. Và hệ gien của anh ta sẽ có nhiều cơ may sống sót xuyên thế hệ. Chẳng hạn tại vùng Trung Á và Nam Á hiện nay, khoảng 16 triệu người đàn ông mang nhiễm sắc thể Y (nhiễm sắc thể giới tính nam, do cha truyền cho con trai) của Thành Cát Tư Hãn chính là minh chứng điển hình cho chiến lược tiến hóa đó (phát hiện của nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Oxford do Chris Tyler-Smith dẫn đầu).
Vậy những người không có “may mắn” như thế thì làm thế nào? Họ đành dùng một chiến lược tuy hạ sách nhưng cũng khá khôn khéo là ái ân với bất cứ người phụ nữ nào có thể, kể cả vợ của những người đàn ông đa thê. Dưới ánh sáng học thuyết tiến hóa, ngoại tình là một biểu hiện của bản năng sống ở người đàn ông.
Nếu đi ngược thời gian về thời nguyên thủy, vấn đề còn rõ ràng hơn nữa. Các nhóm người nguyên thủy sống dưới chế độ quần hôn. Trong khi người phụ nữ luôn biết rằng, con họ sinh ra không phải là con của người phụ nữ khác; thì bất hạnh thay cho cánh đàn ông, họ không thể biết đứa con của người phụ nữ kia có phải là con mình hay không. Vậy họ phải làm gì?
Câu trả lời thật đơn giản: cố gắng có con với càng nhiều phụ nữ càng tốt. Như vậy chọn lọc tự nhiên ưu ái những người đàn ông có sinh hoạt tình dục mạnh mẽ, những người thích cạnh tranh, ưa mạo hiểm và lợi dụng cơ hội tốt hơn. Và chúng ta chính là hậu duệ của những người chiến thắng đó. Trải qua quá trình tiến hóa lâu dài, “thói vô đạo đức” đó dần dần trở thành bản chất của người đàn ông.
Vậy bản năng sống của phụ nữ được biểu hiện trong việc chọn bạn tình như thế nào? Thật thú vị là nó hoàn toàn ngược với đàn ông. Vì không thể sinh nhiều con, nên để tăng khả năng sinh tồn, ngay trong xã hội quần hôn, phụ nữ cũng có xu hướng chọn bạn tình có địa vị cao hơn, khỏe mạnh hơn, có khả năng săn thú tốt hơn… Người đàn ông như thế có thể chăm sóc những đứa con của họ tốt hơn.
Như vậy tuy cùng bị bản năng sinh tồn thôi thúc, nhưng do cấu trúc giải phẫu và chức năng sinh lý khác nhau, nên đàn ông và phụ nữ có hành vi tính dục hoàn toàn khác nhau. Trong khi đàn ông có xu hướng chọn nhiều bạn tình “vô danh”, thì phụ nữ lại có xu hướng chọn một hoặc số ít bạn tình “hữu danh”. Do đó đàn ông dễ ngoại tình hơn, còn phụ nữ chung tình hơn. Theo thuyết tiến hóa thì mục đích của hai xu hướng ngược nhau đó thực ra chỉ là một: tăng cường khả năng sống sót của hệ gien bản thân trong cuộc đấu tranh sinh tồn khốc liệt.
Ngoại tình thời toàn cầu hóa
Mặc dù lời khai của cả nam và nữ đều không đáng tin, con số 32% ông chồng và 24% bà vợ ngoại tình, do tạp chí Playboy đưa ra năm 1974, vẫn được thừa nhận không chính thức; nhất là khi các nghiên cứu về nhóm máu tại Anh và Mỹ cho thấy, khoảng 10-30% trẻ em sinh ra từ các vụ ngoại tình. Điều đó cho thấy phụ nữ cũng ngoại tình ngày càng tăng, cho dù đàn ông vẫn chiếm ưu thế. Có nhiều lý do xã hội và văn hóa dẫn tới thực trạng đó.
Đầu tiên là sự xuất hiện các phương pháp ngừa thai ngày càng hiệu quả và tiện dụng. Điều đó trút bỏ một gánh nặng cho người phụ nữ. Nếu trước kia họ luôn e ngại khả năng mang thai khi quan hệ ngoài hôn nhân, thì nay nỗi lo lắng đó đã không còn nữa.
Thứ hai là sự bình đẳng giới ngày càng cải thiện, giúp phụ nữ ngày càng tự do quyết định hành vi tính dục của mình. Môi trường xã hội thay đổi, khả năng giao tiếp dễ dàng trong một xã hội đang toàn cầu hóa cũng giúp chị em mở rộng khả năng giao lưu, tiếp xúc hay lựa chọn.
Sự thất vọng về người bạn đời khi so sánh với những người đàn ông thành đạt ngoài xã hội là điều có thể tiên lượng được. Nhiều nhà xã hội học cho rằng, sự đổ vỡ của hôn nhân truyền thống là một xu hướng mang tính tiến hóa. Đó là lý do càng toàn cầu hóa thì tỷ lệ ly hôn càng cao. Chính vì vậy tại các xã hội phương Tây, tỷ lệ phụ nữ độc thân ngày càng tăng.
Họ vẫn có thể có con, có bạn tình ổn định nhưng không lập gia đình. Chính họ lựa chọn như vậy, chứ không phải không có khả năng lấy chồng. Những người đã lập gia đình, khi hôn nhân trắc trở, cũng có thể chọn một trong hai khả năng: ly dị hoặc không ly dị, nhưng có quan hệ ngoài hôn nhân.
Có thể khẳng định rằng, với tư cách một động vật, chúng ta tiến hóa để giành chiến thắng trong cuộc đấu tranh sinh càng nhiều con càng tốt. Nhiều vết tích của chiến lược đó vẫn còn lẩn quất trong mỗi chúng ta. Nhưng các quy phạm đạo lý chính là bằng chứng tiêu biểu cho sự cố gắng tách khỏi thế giới động vật của con người
