Khó như tìm kiếm tài năng âm nhạc?

Trong khi các chương trình tìm kiếm tài năng âm nhạc vẫn tiếp tục phủ sóng trên các kênh truyền hình từ trung ương đến địa phương thì một thực tế không thể phủ nhận là càng ngày, càng khó tìm kiếm được những tài năng âm nhạc đích thực. Phải chăng, tài năng âm nhạc Việt đã "cạn kiệt" hay chính truyền hình thực tế đang làm thay đổi những quan niệm đích thực về tài năng?

Tài năng âm nhạc đang ở đâu?

Cuối tuần trước, vòng sơ tuyển chương trình truyền hình thực tế "Sing My Song" (phiên bản Việt mùa đầu tiên với tên gọi Bài hát hay nhất) tại Hà Nội chỉ thu hút vài chục thí sinh, trái ngược hoàn toàn với con số hàng chục ngàn thí sinh của các cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc khác như "Việt Nam Idol", "Giọng hát Việt", "Nhân tố bí ẩn", "Solo cùng Bolero", "Thần tượng Bolero"...

Lý do không phải "Bài hát hay nhất" có giải thưởng thấp hay không tạo được hiệu ứng tốt từ truyền thông mà vì tiêu chí lựa chọn thí sinh rất khắt khe: các thí sinh phải tự thể hiện bài hát do chính mình sáng tác, đồng thời, toàn bộ sản phẩm đi kèm theo như bản phối, nhạc beat... đều phải do chính thí sinh sáng tác.

Chính vì tiêu chí tìm kiếm nghệ sỹ toàn năng trong âm nhạc nên thí sinh "dám" ghi danh tham gia cuộc thi "Bài hát hay nhất" phải là những người hết sức dũng cảm. Nhạc sĩ Lưu Thiên Hương, giám khảo duy nhất tại vòng sơ loại cũng bày tỏ rằng, khi nhận lời làm giám khảo chương trình, chị cũng cảm thấy khá lo lắng nhưng tin rằng, thí sinh bước ra từ cuộc thi sẽ trở thành những nhà sản xuất âm nhạc có trình độ.

Tập đầu tiên của chương trình "Thần tượng âm nhạc Việt Nam" 2016 lên sóng hôm 27/5 vừa qua bị đánh giá là "ít tài năng, nhiều thảm họa". Trong ảnh: Bộ ba giám khảo năm nay: ca sĩ Bằng Kiều, Thu Minh, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng.
Tập đầu tiên của chương trình "Thần tượng âm nhạc Việt Nam" 2016 lên sóng hôm 27/5 vừa qua bị đánh giá là "ít tài năng, nhiều thảm họa". Trong ảnh: Bộ ba giám khảo năm nay: ca sĩ Bằng Kiều, Thu Minh, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng.

Trái ngược với sự đìu hiu ở "Bài hát hay nhất", cuộc thi "Việt Nam Idol" 2016 đã lên sóng VTV3 những tập đầu tiên với số lượng người đăng ký dự thi vòng sơ tuyển được công bố là 26 nghìn thí sinh. Cũng như những năm trước, vòng sơ tuyển bao giờ cũng thu hút đông đảo số lượng người xem vì đây là phần thi xuất hiện nhiều thí sinh "thảm họa", hài hước nhất.

Sau tập đầu tiên phát sóng hôm 27/5 vừa qua, không ít người lên tiếng lo ngại về chất lượng của mùa thi năm nay. Chưa xuất hiện nhân tố nào thực sự xuất sắc về cả giọng hát lẫn ngoại hình. Những giọng ca giành được tấm vé vàng bước tiếp như cô gái đến từ Philippines - Janice, Hoài Thu, Đặng Tuấn Phong...  cũng chưa thực sự nổi bật.

Trong khi đó, hàng loạt giọng ca "thảm họa" xuất hiện như thí sinh "vừa hát đã khiến ban giám khảo buồn ngủ" Đặng Văn Phóng, chàng trai 6 lần thất bại ở "Việt Nam Idol" Phi Anh Tuấn, thí sinh trình diễn ca khúc "Biển vắng" theo phong cách "băng nhão" Hoàng Thị Hằng, thí sinh Phạm Văn Hải đến từ Thanh Hóa lại mong muốn đi thi để được lên sóng truyền hình tìm vợ...

Có thí sinh trình diễn khả năng "nhái" giọng các ca sĩ khác như Lam Trường, Khánh Phương, Duy Mạnh khá giống nhưng thiếu chất riêng cũng phải dừng bước. Bộ ba giám khảo Việt Nam Idol 2016 là ca sĩ Thu Minh, ca sĩ Bằng Kiều, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng liên tiếp phải nói "không" với các thí sinh và nhấn mạnh rằng, họ đang cần tìm kiếm những thí sinh cá tính và có màu sắc riêng trong giọng hát, tư duy âm nhạc cũng như cách xử lý ca khúc.

Mặc dù đã đi được chặng đường khá dài nhưng "Nhân tố bí ẩn" 2016 vẫn chưa thể tạo được sức hút mạnh mẽ với người hâm mộ. Điều này có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân nhưng không thể phủ nhận rằng, chương trình thiếu những nhân tố "bí ẩn", có khả năng biến hóa qua mỗi đêm thi.

Nhân vật đáng chú ý như "vũ công giày cao gót" Tô Lâm không còn "bí ẩn" vì đã quá quen mặt với khán giả truyền hình từ nhiều chương trình trước đó. Bộ tứ quyền lực của "Nhân tố bí ẩn" dù rất "hot" là ca sĩ Thanh Lam, Tùng Dương, Hồ Quỳnh Hương, nhạc sĩ Dương Khắc Linh cũng không thể đảm bảo cho sức hút của chương trình.

Thí sinh thiếu cá tính âm nhạc đang là tình trạng chung trong các cuộc thi tìm kiếm âm nhạc hiện nay. Các cuộc thi dù thu hút hàng chục ngàn thí sinh nhưng số lượng dự thi theo phong trào thì đông chứ nhân tố thực sự có cá tính lại chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Việc các thí sinh bị ảnh hưởng phong cách của các đàn anh, đàn chị trong nghề, lai căng phong cách biểu diễn của nhạc Hàn, nhạc Mỹ đang đặt ra nhiều vấn đề đáng phải suy ngẫm.

Với nghệ thuật, "quý hồ tinh, bất quý hồ đa", nghĩa là cần cái ít mà tinh hơn là nhiều mà nhạt nhẽo. Người nghệ sỹ chỉ có thể thành công nếu có cá tính riêng và ghi được dấu ấn riêng của mình trong lòng khán giả. Cái riêng của người nghệ sỹ không phải cái tự nhiên có mà phải được xây dựng, bồi đắp trên nền tảng văn hóa. Đây là điều mà mỗi nghệ sỹ trẻ cần phải nhận thức đầy đủ và có ý thức xây dựng cho mình nếu muốn thành danh trên con đường nghệ thuật.  

Những quán quân không thể tỏa sáng

Các cuộc thi khan hiếm tài năng đã đành, ngay cả thí sinh được vinh danh trong những cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc cũng lụi dần sau khi cuộc thi khép lại. Đức Phúc, học trò của Mỹ Tâm đăng quang cuộc thi "Giọng hát Việt" 2015 là một ví dụ. Được hậu thuẫn khá mạnh mẽ từ ekip của Mỹ Tâm cũng như lượng fan hùng hậu của ca sĩ "Tóc nâu môi trầm" nhưng Đức Phúc dường như "chìm nghỉm" sau cuộc thi.

Trường hợp của Đức Phúc khiến người ta liên tưởng đến trường hợp chàng trai Yasuy, quán quân "Thần tượng âm nhạc Việt Nam" 2012. Sau khi trở thành thần tượng âm nhạc Việt, từ con số "0" thành người hùng trên đỉnh vinh quang, Yasuy lại trở về điểm xuất phát ban đầu khi không có hoạt động âm nhạc nào đáng chú ý, ngoại trừ những lùm xùm về đời tư.

Không ít quán quân trong các cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc "chìm nghỉm" sau khi đăng quang. Trong ảnh, Đức Phúc - quán quân "Giọng hát Việt" 2015 quyết định "hâm nóng tên tuổi" bằng cách hóa thân thành nghệ sỹ Thành Lộc trong chương trình "Biến hóa hoàn hảo" đang lên sóng HTV thứ bảy hằng tuần.
Không ít quán quân trong các cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc "chìm nghỉm" sau khi đăng quang. Trong ảnh, Đức Phúc - quán quân "Giọng hát Việt" 2015 quyết định "hâm nóng tên tuổi" bằng cách hóa thân thành nghệ sỹ Thành Lộc trong chương trình "Biến hóa hoàn hảo" đang lên sóng HTV thứ bảy hằng tuần.

Vì sao khán giả bình chọn cho Đức Phúc và Yasuy để họ bước lên bục cao nhất của cuộc thi. Với Đức Phúc, có thể do anh là học trò của Mỹ Tâm và lượng fan "khủng" của cô đã giúp anh chiến thắng. Còn với Yasuy, có thể là do sự ngây ngô, chân chất, mộc mạc của anh đã mê hoặc khán giả.

Trong bối cảnh âm nhạc Việt "khát" nhân tố mới thì sự khác biệt, thậm chí là "thiếu chuyên nghiệp" khi trình diễn trên sân khấu của Đức Phúc và Yasuy có thể gây thiện cảm của khán giả. Tuy nhiên, tôi cho rằng, ngay cả khán giả cũng có sự nhầm lẫn giữa "sự khác biệt" và "cá tính âm nhạc". Đức Phúc và Yasuy có sự khác biệt so với các thí sinh khác nhưng sự khác biệt đó không phải là cá tính âm nhạc và cũng chưa đủ lớn để tạo nên cá tính âm nhạc.

Nhìn lại quán quân các cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc trên truyền hình có thể thấy rõ, rất ít thí sinh có thể "làm nên chuyện". Một số nhân tố như Nhật Thủy, quán quân "Thần tượng âm nhạc Việt Nam" 2014, Vũ Thảo My, quán quân "Giọng hát Việt" 2014, hay Hương Tràm, quán quân "Giọng hát Việt" mùa đầu tiên từng được các giám khảo "mỹ miều" gắn mác "diva" cũng chật vật khẳng định con đường đi của mình.

Nhật Thủy đã quyết định "hâm nóng tên tuổi" của mình khi tham gia chương trình "Gương mặt thân quen" 2015, Đức Phúc cũng xuất hiện trong chương trình "Biến hóa hoàn hảo" phát sóng trên Đài Truyền hình TP. Hồ Chí Minh thứ bảy hằng tuần thời gian gần đây.

Suy cho cùng, các cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc mới chỉ là điểm xuất phát chứ không phải là đỉnh vinh quang trên con đường nghệ thuật của mỗi nghệ sỹ. Ánh hào quang của cuộc thi không thể "bảo lãnh" cho danh tiếng của nghệ sỹ trong suốt cuộc đời.

Một vấn đề nữa cũng rất đáng bàn là truyền hình, đôi khi tạo ra các giá trị ảo, gây ngộ nhận về tài năng. Tôi băn khoăn tự hỏi, sự nở rộ những chương trình bắt chước trên truyền hình hiện nay có "tiếp tay" cho việc làm lu mờ cá tính của nghệ sỹ trẻ. Sẽ thật đáng buồn nếu xuất hiện những bản sao âm nhạc hoàn hảo, trong khi âm nhạc Việt đang cần những tiếng nói có cá tính và phong cách. Đây là điều mà có lẽ, những nghệ sỹ trẻ cần phải hết sức "tỉnh táo" để nhận thức và phân biệt rõ.

Tường Phạm

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.