Những giờ ngoại khóa “chạm” đến học sinh
Ở nhiều địa bàn vùng cao Cao Bằng, điều kiện sống còn nhiều khó khăn, phụ huynh phần lớn bận rộn mưu sinh nên việc quản lý, đồng hành cùng con em đôi khi chưa thật sát sao. Trong khi đó, ma túy, thuốc lá điện tử, tệ nạn xã hội và những nguy cơ từ không gian mạng lại đang len lỏi vào đời sống học đường với nhiều thủ đoạn tinh vi. Trước thực tế đó, lực lượng công an xã đã chủ động phối hợp với nhà trường tổ chức các buổi tuyên truyền, ngoại khóa với hình thức đổi mới, gần gũi hơn để học sinh dễ tiếp cận.
Mới đây, tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú TH&THCS Thái Học, Công an xã Yên Thổ phối hợp nhà trường tổ chức kiểm tra nề nếp học sinh, bảo đảm an toàn học đường và trật tự an toàn giao thông.
Ngay từ sáng sớm, cán bộ công an đã có mặt tại khu vực cổng trường, các tuyến đường dẫn vào trường học để nhắc nhở học sinh đội mũ bảo hiểm đúng quy định, tuyên truyền phụ huynh nâng cao trách nhiệm trong quản lý con em. Tại các lớp học, lực lượng chức năng kiểm tra việc sử dụng điện thoại, rà soát vật sắc nhọn, thuốc lá điện tử và những vật dụng có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh. Không khí kiểm tra không nặng nề mà diễn ra nhẹ nhàng, gần gũi như những lời nhắc nhở của người thân dành cho các em nhỏ nơi vùng cao.
Trung úy Hoàng Văn Hưng, cán bộ Công an xã Yên Thổ chia sẻ: “Điều chúng tôi mong muốn không phải là xử lý vi phạm mà là giúp các em hiểu được điều đúng, điều sai để tự bảo vệ bản thân. Khi học sinh có ý thức, biết tránh xa ma túy và tệ nạn xã hội thì môi trường học đường mới thực sự an toàn”. Qua kiểm tra, đa số học sinh đều chấp hành tốt nội quy trường lớp. Những trường hợp vi phạm nhỏ được nhắc nhở, phối hợp cùng giáo viên và gia đình tiếp tục giáo dục.
Không chỉ dừng lại ở việc phổ biến quy định pháp luật, nhiều chương trình ngoại khóa còn mang đến cho học sinh những bài học thực tế, dễ nhớ và giàu cảm xúc. Ngày 29/4, tại Trường THPT Lục Khu, Công an xã Lũng Nặm tổ chức tuyên truyền pháp luật cho 470 học sinh toàn trường. Trong không khí sôi nổi, học sinh được nghe những câu chuyện thực tế về an ninh, trật tự, ma túy học đường, an toàn giao thông và những nguy cơ tiềm ẩn trên mạng xã hội.
Học sinh vùng cao vốn thật thà, ít va vấp nhưng cũng vì thế mà các em dễ trở thành mục tiêu của tội phạm công nghệ cao hoặc lúng túng khi tham gia giao thông trên những cung đường đèo dốc. Hiểu rõ đặc thù đó, cán bộ Công an xã Lũng Nặm đã mang đến Trường THPT Lục Khu một luồng sinh khí mới qua buổi sinh hoạt ngoại khóa đầy ắp tiếng cười.
Thay vì ngồi nghe một chiều, sân trường rộn ràng hơn với các tình huống giả định thực tế và những màn hỏi - đáp không khoảng cách. Cô Phan Nguyễn Thùy Trâm, Phó Hiệu trưởng nhà trường, xúc động chia sẻ: "Học sinh vùng cao có những đặc thù riêng, nên cách các đồng chí công an chọn lối truyền đạt dễ hiểu, dễ nhớ và dễ tiếp thu là vô cùng quan trọng. Qua những tình huống thực tế ấy, các em không chỉ biết cách tự bảo vệ mình trước rủi ro lừa đảo trên mạng hay biết chấp hành luật giao thông, mà chính các em sẽ là những 'tuyên truyền viên' tích cực nhất, mang kiến thức này về hướng dẫn lại cho ông bà, bố mẹ nơi xóm bản xa xôi".
Cẩn thận lưu lại số hotline của công an xã vào điện thoại, em Trương Thị Hoa (lớp 12A) thành thật chia sẻ: "Trước đây, nghe trên xóm khấp khởi bảo nhau về chuyện trúng thưởng, việc nhẹ lương cao trên Facebook, em thấy ham lắm. Giờ nghe các chú công an kể về những vụ lừa đảo tiền tỷ, em mới giật mình sợ hãi. Từ nay, cứ ai nhắn tin đòi nạp thẻ, xin mã OTP hay rủ rê đi làm việc kiểu đó là em 'chặn' luôn cho an toàn".
Cách đó không xa, nhóm của em Mã Thị Mai Hương, lớp 10B đang cùng nhau lật giở tờ rơi về tác hại của thuốc lá điện tử, ma túy. Những thông tin hữu ích từ buổi ngoại khóa hôm nay chính là chiếc “áo giáp” giúp chúng em tự tin tránh xa tệ nạn và biết cách từ chối dứt khoát những lời dụ dỗ, lôi kéo từ bạn bè xấu. Không chỉ giữ cho bản thân an toàn, về nhà, em nhất định sẽ dặn mẹ khi đi chợ phải nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không tin vào những cuộc điện thoại xưng danh công an, tòa án để đòi chuyển tiền lừa đảo.
Là người trực tiếp mang những bài học cuộc sống đến với các em học sinh, Thiếu tá Nông Ngọc Huấn chia sẻ: "Điều cốt lõi nhất là phải giúp các em nhận ra rằng, ma túy không chỉ tàn phá sức khỏe, mà còn cướp đi tương lai của chính mình. Bên cạnh đó, việc tuân thủ an toàn giao thông, nâng cao cảnh giác trước những cạm bẫy lừa đảo hay cách hành xử văn minh trên không gian mạng cũng là những hành trang không thể thiếu. Chỉ khi được trang bị vững vàng cả về kiến thức lẫn kỹ năng, các em mới có đủ bản lĩnh và sự kiên cường để tự bảo vệ mình, vững vàng bước qua những cám dỗ bủa vây”. Khép lại chương trình, học sinh các khối lớp đã đồng loạt ký cam kết chấp hành nghiêm chỉnh các quy định về an toàn giao thông, quyết tâm phòng, chống tệ nạn xã hội và nâng cao ý thức chủ động phòng tránh tai nạn đuối nước.
Tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Quang Thành, chương trình “Chung tay xây dựng trường học không ma túy” do Công an xã Thành Công phối hợp tổ chức đã thu hút sự tham gia của đông đảo học sinh và giáo viên. Thông qua hình ảnh trực quan, những câu chuyện có thật và phần giao lưu gần gũi, học sinh được nhận diện các loại ma túy mới đang “núp bóng” thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử. Đồng thời, các em còn được hướng dẫn kỹ năng phòng tránh bạo lực học đường, xây dựng tình bạn đẹp và cách ứng xử văn minh khi xảy ra mâu thuẫn. Kết thúc chương trình, giáo viên và học sinh cùng ký cam kết xây dựng mô hình “Trường học không ma túy”, thể hiện quyết tâm giữ gìn môi trường học đường an toàn, lành mạnh.
Tại nhiều địa bàn như Xuân Trường, Kim Đồng, Hòa An hay Thạch An, những buổi ngoại khóa tương tự cũng được duy trì thường xuyên. Điều đặc biệt là cách tuyên truyền ngày càng gần gũi hơn với học sinh vùng cao. Gần đây nhất, Công an phường Tân Giang phối hợp với Trường THCS Hòa Chung và VKSND Khu vực 1 tổ chức buổi ngoại khóa tuyên truyền pháp luật năm 2026.
Tại đây, thầy cô và học sinh đã được phổ biến kiến thức về an toàn điện, bảo vệ quyền dân sự trẻ em, cùng kỹ năng phòng, chữa cháy và thoát nạn an toàn. Đặc biệt, buổi ngoại khóa còn thực hành sử dụng bình chữa cháy dạng bột và bình khí CO2 để dập tắt đám cháy giả định ngay tại chỗ. Hoạt động thực hành giúp học sinh và giáo viên nâng cao kỹ năng xử lý tình huống thực tế, chủ động ứng phó khi có sự cố cháy, nổ xảy ra.
Trang bị kỹ năng phòng, chống đuối nước
Một thực tế đáng lo ngại được Thiếu tá Nông Ngọc Huấn chỉ ra, Lục Khu là địa bàn xã vùng cao không có sông, suối tại chỗ, nhưng vào dịp nghỉ hè, học sinh lại có thói quen di chuyển sang các khu vực hồ nước hoặc suối thuộc các xã lân cận để tắm và vui chơi. Vì vậy, lực lượng Công an đặc biệt chú trọng vào công tác giáo dục kỹ năng phòng ngừa đuối nước cho trẻ em. Sự phối hợp chặt chẽ giữa công an xã và nhà trường được kỳ vọng sẽ tạo nên một "lá chắn" bảo vệ toàn diện, giúp môi trường học đường và kỳ nghỉ hè của các em trở nên an toàn hơn.
Tại Trường Tiểu học Tân Việt, Công an xã Thạch An cũng tổ chức ngoại khóa hướng dẫn kỹ năng phòng tránh đuối nước cho học sinh bằng nhiều tình huống trực quan, sinh động. Không chỉ chăm chú lắng nghe, nhiều em còn mạnh dạn tham gia thực hành các tình huống giả định.
Tiếp nối chuỗi hoạt động bảo vệ trẻ em trước mùa hè, Công an xã Minh Khai đã chủ động phối hợp với các trường học trên địa bàn tổ chức tuyên truyền kỹ năng phòng, chống đuối nước sát với thực tế của trẻ em vùng cao. Mới đây, Công an xã đã phối hợp với Trường Phổ thông dân tộc bán trú TH&THCS Quang Trọng tổ chức buổi ngoại khóa trang bị kỹ năng phòng, chống đuối nước cho 160 học sinh cùng cán bộ, giáo viên.
Điều khiến buổi ngoại khóa trở nên đặc biệt là học sinh không chỉ ngồi nghe mà còn trực tiếp tham gia thực hành. Từ kỹ năng hà hơi thổi ngạt, ép tim ngoài lồng ngực đến cách sử dụng dây, gậy, can nhựa hay các vật nổi để cứu người bị nạn, tất cả đều được hướng dẫn tỉ mỉ qua những tình huống mô phỏng thực tế. Nhiều em chăm chú quan sát, mạnh dạn thực hành và hào hứng trả lời các câu hỏi của cán bộ tuyên truyền.
Thượng úy Nông Quang Huy, Tổ trưởng Tổ Cảnh sát khu vực - Cảnh sát trật tự, Công an xã Minh Khai chia sẻ: Do học sinh thường rủ nhau đi tắm suối vào mùa hè nên nguy cơ tai nạn rất cao. Mục tiêu lớn nhất của hoạt động là giúp các em xóa bỏ tâm lý chủ quan, biết tự bảo vệ bản thân và hỗ trợ bạn bè đúng cách khi gặp sự cố, tránh những hậu quả đau lòng. Không chỉ tuyên truyền trực tiếp, sau chương trình, công an xã còn phát tờ rơi hướng dẫn kỹ năng phòng, chống đuối nước để học sinh mang về đọc lại và nhắc nhở người thân, bạn bè cùng thực hiện.
Em Trần Minh Hiếu, học sinh lớp 7, Trường Phổ thông dân tộc bán trú TH&THCS Quang Trọng chia sẻ: “Trước đây em nghĩ thấy bạn bị đuối nước thì phải nhảy xuống cứu ngay. Sau buổi học, em hiểu rằng nếu không biết bơi thì phải gọi người lớn và dùng vật nổi để hỗ trợ. Em cũng sẽ nhắc các bạn không đi tắm suối một mình”.
Theo thầy giáo Đinh Long Bối, những buổi ngoại khóa như vậy đặc biệt cần thiết đối với học sinh vùng cao, bởi ngoài kiến thức, các em còn được thực hành kỹ năng để tự bảo vệ bản thân trong cuộc sống hằng ngày. Những buổi tuyên truyền của lực lượng Công an đã giúp nâng cao nhận thức và bảo vệ học sinh vùng cao khỏi ma túy, tệ nạn xã hội và hiểu rõ hơn về sự nguy hiểm của tai nạn đuối nước, nâng cao ý thức phòng tránh và từng bước hạn chế những vụ việc đau lòng có thể xảy ra mỗi dịp hè về.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa công an, nhà trường và gia đình đang tạo nên "lá chắn" vững chắc, xây dựng môi trường học đường an toàn và lành mạnh.
