Khi ca sĩ sáng tác thống lĩnh thị trường âm nhạc

Giờ đây, những cái tên như Lê Cát Trọng Lý, Tạ Quang Thắng, Tiên Tiên, Phạm Hồng Phước, Vũ Cát Tường... đã trở nên quen thuộc với các khán giả yêu nhạc Việt. Thay cho quan niệm lâu nay: nhạc sĩ - sáng tác, ca sĩ - hát, họ đã làm thành một trào lưu mới đang ngày càng bừng rộ trong đời sống âm nhạc là nhạc sĩ kiêm ca sĩ. Xu hướng ấy thực sự mang lại những thay đổi trong cho đời sống âm nhạc, xét cả ở góc độ thành tựu và những vấn đề tồn tại.

Chuyện ca sĩ tự sáng tác và thể hiện thành công ca khúc của mình không phải là chuyện mới với âm nhạc thế giới. Nhưng với đời sống âm nhạc trong nước, xu hướng này chỉ thực sự phát triển mạnh mẽ vào thời gian gần đây.Những người làm gameshow truyền hình luôn tỏ ra nhanh nhạy và bắt kịp trào lưu.

Thay vì tổ chức một gameshow ca nhạc có tính chất học thuật hay giải trí na ná nhiều sân chơi khác, họ đã tổ chức "Sing my Song" - "Bài hát hay nhất" để phát hiện và cổ vũ một thế hệ nhạc sĩ - ca sĩ mới. Dù luôn có nhiều chuyện phía sau một gameshow ca nhạc mà lợi nhuận thường được đặt lên hàng đầu thì những cái tên như Lê Thiện Hiếu, Cao Bá Hưng, Trương Thảo Nhi... được coi như những phát hiện. Bên cạnh đó cũng tiếp tục khẳng định khả năng sáng tác của những cái tên quen thuộc như Phạm Hồng Phước, Phan Mạnh Quỳnh...

Việc nhạc sĩ hát ca khúc của mình mang lại lợi thế là ca khúc có thể sẽ được thể hiện hay hơn, truyền cảm hơn. Một tác phẩm âm nhạc luôn mang tính sáng tạo, tâm tư tình cảm và dấu ấn cá nhân của người viết ra nó. Ca sĩ hát bài hát do mình sáng tác là hát được những cảm xúc của riêng mình mà không phải hát cho cảm xúc của người khác.

Bên cạnh đó, với tình trạng vấn đề bản quyền còn nhiều bất cập như hiện nay thì việc ca sĩ hát như là một cách bảo vệ chất xám của mình.Chuyện nhạc sĩ chưa được trả công xứng đáng đã được nhắc tới nhưng chưa có cách giải quyết thấu đáo.Họ khá thiệt thòi vì cát - sê của tác phẩm vẫn phập phù lúc có lúc không.

Lê Cát Trọng Lý vẫn chinh phục khán giả bằng khả năng hát và sáng tác chuyên nghiệp.
Lê Cát Trọng Lý vẫn chinh phục khán giả bằng khả năng hát và sáng tác chuyên nghiệp.

Khi ca sĩ sáng tác hay nhạc sĩ hát cũng đồng nghĩa với việc cát - sê sẽ về một mối mà không phải "chia năm xẻ bảy". Chi phí cho việc mua sáng tác từ nhạc sĩ, hòa âm, phối khí hay lăng xê cho bài hát cũng từ đó mà giảm đi đáng kể. Ngoài ra, việc tự sáng tác hay biết sáng tác sẽ giúp chính ca sĩ đó nâng cao được trình độ chuyên môn của mình. Từ kỹ năng viết giai điệu, soạn lời cũng sẽ giúp cho ca sĩ ấy khẳng định được tài năng, tên tuổi của mình trong đời sống âm nhạc.

Có lẽ vì những đòi hỏi gắt gao của thị trường âm nhạc là liên tục đổi mới, vì những lợi ích nhìn thấy trước mắt của việc ca sĩ tự sáng tác ca khúc cho mình và vì một thế hệ trẻ năng động đầy đam mê thử nghiệm, khám phá bản thân đã làm nên một thế hệ ca sĩ kiêm sáng tác 9X khá đông đảo. Họ mang trong mình lợi thế về tư duy nhạy bén, khả năng tiếp cận công nghệ và xu hướng nghe nhạc trên thế giới.

Không chỉ có vậy, tuổi đời trẻ, sức viết sung mãn, đầy đam mê với âm nhạc chính là những lợi thế của lứa ca sĩ kiêm sáng tác này. Thực sự, những năm vừa qua, xu hướng nhạc sĩ kiêm ca sĩ đã đóng góp cho đời sống âm nhạc Việt  không ít những cái tên tài năng. Khán giả đã từng bất ngờ và ngỡ ngàng trước những sáng tác của Lê Cát Trọng Lý.

Dù tuổi đời còn rất trẻ nhưng những ca khúc của cô gái này với những ca từ đầy chiêm nghiệm, giai điệu ám ảnh đã ngay lập tức chinh phục cả những khán giả khó tính nhất. Dù được chào đón, tung hô ngay từ khi ra mắt nhưng Lê Cát Trọng Lý không bị ánh hào quang của sự nổi tiếng dẫn dụ. Cô vẫn kiên định với những dự án âm nhạc không kém phần độc và lạ của mình. Vẫn chắt lọc và vắt mình trong từng ca khúc, dù là sáng tác cho phim hay sân khấu biểu diễn. Kết quả của những đam mê ấy là nhiều sáng tác hay, chỉ có ở Lê Cát Trọng Lý mà không lẫn với bất kỳ ai.

Trong khi đó, Tạ Quang Thắng lại ghi dấu ấn trong lòng khán giả bằng hình ảnh chàng ca sĩ - nhạc sĩ khỏe khoắn cùng với chiếc đàn ghi ta. Tạ Quang Thắng viết về nhiều đề tài nhưng lĩnh vực anh chinh phục được khán giả là những sáng tác về đề tài Tổ quốc, dân tộc, là góc nhìn của người trẻ về thế hệ cha ông và những năm tháng đã qua. Những ca khúc của Tạ Quang Thắng luôn mang tới một tinh thần khỏe khoắn, lạc quan, đầy tự hào.

Tạ Quang Thắng thường xuyên xuất hiện bằng với những ca khúc về đề tài xã hội.
Tạ Quang Thắng thường xuyên xuất hiện bằng với những ca khúc về đề tài xã hội.

Cũng ở Hà Nội, Nguyễn Đức Cường cũng là một nhạc sĩ kiêm ca sĩ khá chịu khó đầu tư cho sự nghiệp âm nhạc của mình từ ra mắt đĩa đơn, MV đến album... Sau khi khẳng định mình qua những sáng tác trong chương trình "Bài hát yêu thích", Tiên Tiên đã tiếp tục tung ra những sản phẩm hit của mình và lập tức trở thành một hiện tượng trong đời sống âm nhạc trẻ.

Không chỉ được mời biểu diễn tại những sự kiện âm nhạc tên tuổi ở trong nước, có được những giải thưởng âm nhạc uy tín, những ca khúc của Tiên Tiên - dù cô đã thể hiện khá thành công - vẫn được các ca sĩ mua về biểu diễn. Hay Yến Lê, cựu thí sinh của "Giọng hát Việt 2015" lại chứng minh sự đa dạng của mình ở các thể loại âm nhạc từ Pop nhẹ nhàng đến R&B.

Danh sách những ca sĩ sáng tác còn được nối dài với những cái tên như Vũ Cát Tường, Phạm Hồng Phước, Nguyễn Hoàng Tôn, và gần đây là Phan Mạnh Quỳnh, Lê Thiện Hiếu... Mỗi người một phong cách âm nhạc cá tính riêng và thực sự đã góp phần tạo nên một đời sống âm nhạc sôi động hơn.

Không phải là hát cho vui như ở một số nhạc sĩ trước đây hay sáng tác để thử sức mình ở một vài giọng ca tên tuổi, những ca sĩ kiêm nhạc sĩ trẻ hiện nay coi việc đi song song cả sáng tác và biểu diễn là cách khẳng định tài năng và phát triển sự nghiệp của mình.

Ở một khía cạnh nào đó, có được một thế hệ ca sĩ - nhạc sĩ nở rộ như hiện là biểu hiện của một đời sống âm nhạc có nhiều tiến bộ.Đó là minh chứng cho việc giáo dục âm nhạc đã được phổ cập để những người trẻ hoàn toàn có điều kiện phô diễn, phát triển tài năng của mình.Không chỉ khuynh đảo các trang nghe nhạc trực tuyến, những ca sĩ nhạc sĩ trẻ cũng đã rinh về những giải thưởng xứng đáng ở những sân chơi lớn.

"Chênh vênh" của Lê Cát Trọng Lý ngay từ khi ra mắt đã nhận giải thưởng "Bài hát yêu thích của tháng" và "Bài hát yêu thích của năm" trong chương trình "Bài hát Việt"; Thái Trinh với ca khúc "Đứng yên" đã từng nhận hai giải "Triển vọng dành cho tác giả" và "Bài hát do Hội đồng các nhà sản xuất bình chọn" ở "Bài hát Việt 2011". "Cơn mưa ngang qua" của M - TP Sơn Tùng từng là "Bài hát được yêu thích nhất" tháng 10 - 2012 trên bảng xếp hạng "Bài hát yêu thích"...

Một thế hệ nhạc sĩ - ca sĩ trẻ đã thực sự tạo một làn gió mới cho đời sống âm nhạc.Nhưng bên cạnh khía cạnh tích cực dễ thấy ấy thì không ít những hệ lụy từ xu hướng này. Trước hết, đó là việc không phải ca sĩ nào sáng tác cũng hay hoặc nhạc sĩ nào cũng có giọng hát đặc biệt nên những sản phẩm âm nhạc ấy cũng không dễ chinh phục khán giả.

Nếu là sáng tác của một nhạc sĩ nổi tiếng hay ca khúc được trình bày bởi một ca sĩ có tên tuổi thì con đường đến với khán giả ngắn hơn nhiều so với cả hai yếu tố này đều mới mẻ, lạ lẫm. Nhưng quan trọng hơn cả, tâm lý "ăn xổi ở thì", thái độ nôn nóng muốn nổi tiếng đã khiến nhiều tác giả trẻ cho ra đời những bản nhạc dễ dãi với phần ca từ và giai điệu nhạt nhẽo, ngô nghê hay những sáng tác mang nghi án đạo nhạc.

Dù được trang bị đầy đủ và kiến thức về âm nhạc trong và ngoài nước nhưng tâm lý chuộng ngoại đã khiến cho nhiều sáng tác bị lai căng, pha tạp tới mức phản cảm. Chất dân tộc, truyền thống trong các sản phẩm ấy không đậm nét.

Chính vì thế khó chinh phục hay có được đời sống lâu bền trong âm nhạc. Để có được đường dài, ngoài tài năng âm nhạc, những nhạc sĩ - ca sĩ trẻ ấy cần được nâng đỡ cũng như định hướng cụ thể để dù hiện đại đến mấy cũng mang được dấu ấn Việt trong mỗi sáng tác. Bởi chỉ có tính Việt đậm nét mới là yếu tố để tác phẩm ấy bền chắc trong lòng khán giả trong và ngoài nước.

Khánh Thảo

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.