Mồi độc nhử muỗi gây bệnh
Mồi độc ngọt như đường do các nhà khoa học tại Trung tâm Y khoa của Trường đại học Hebrew chế tạo bằng một hỗn hợp tinh chất của nước trái cây và axít bôric, một loại bột vô cơ, có tác dụng giết sâu bọ nếu chúng ăn phải.
Trong những cuộc thí nghiệm tại vùng bán khô cằn của Mali, thuộc Tây Phi, mồi này được trộn bằng axít bôric, ổi và cho thêm mùi dưa mật, được phun vào rau gần một cụm ao hồ nhân tạo. Những ao này là nguồn cung cấp nước quan trọng cho dân làng địa phương và gia súc của họ trong mùa khô. Đây cũng là nơi sinh trưởng của muỗi Anophen, một loại muỗi mang mầm bệnh sốt rét chết người.
Để so sánh, các nhà nghiên cứu phun trên cỏ và lá những ao gần đó chỉ bằng một loại nước có mùi ngọt mà thôi. Cả hai loại mồi chứa một chất thuốc nhuộm để đánh dấu xem muỗi nào tiếp xúc với mồi để các nhà khoa học có thể đếm được bao nhiêu con muỗi đến ăn mồi.
Ông Josef Schlein, một nhà nghiên cứu về sâu bọ trong y khoa, hướng dẫn cuộc nghiên cứu, nói kết quả sau 38 ngày cho thấy mồi chứa chất ngọt có mùi thơm lẫn với axít bôric rất hữu hiệu trong việc giết muỗi: "Tại Mali, chúng tôi giết được 80% muỗi đực và 90% muỗi cái.
Tại những khu vực dùng để kiểm tra, chỉ được phun thuốc có mùi thơm, ông Schlein cho biết có 75% muỗi ăn mồi giả.
Muỗi cái thường ăn mật hoa của những loại cây ngọt. Còn những bữa ăn bằng máu quen thuộc, khi muỗi chích người, chỉ là một phần của chu kỳ sinh sản mà thôi. Mục đích của các nhà nghiên cứu hiện nay là dùng một loại mồi muỗi không cưỡng lại được.
Josef Schlein ghi nhận là axít bôric ít mang lại nguy hiểm cho người và các loài vật có vú khác, do đó có thể chế tạo mồi cho muỗi sử dụng trong nhà.
Tháng 2/2011,
Một cuộc thử nghiệm tương tự được thực hiện ở quần đảo Cayman, Anh. Năm 2010, lần đầu tiên những con muỗi đã được cải biến di truyền được phóng thích vào đời sống hoang dã sau những năm thực nghiệm trong phòng thí nghiệm, đưa tới một sụt giảm đáng kể dân số muỗi trong một vùng nhỏ được các nhà nghiên cứu khảo sát.
Kế hoạch bị một số nhà môi trường
Ông Duane Gubler, một giáo sư chuyên về bệnh truyền nhiễm tại Trường Y khoa Duke-NUS của Singapore, nói kế hoạch có thể hiệu nghiệm trong việc chống sốt xuất huyết nếu nó được phối hợp với những biện pháp kiểm soát sinh học khác. Thực tế, nên sử dụng những sâu bọ đực đã được đổi gien chống lại loài ruồi giấm và các loài ruồi khác gây hại ở trâu bò đã thành công tại một số nơi ở Mỹ. Ông nói thêm rằng các nhà môi trường không nên lo ngại, bởi vì những con muỗi được cải biến gien sẽ chết một cách nhanh chóng.
WHO kêu gọi phòng chống loại sốt rét dữ dằn nhất
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) lo ngại khi thấy rằng vào năm 2008, tại biên giới Thái Lan - Campuchia, thuốc có chất artemisinin, loại mạnh nhất hiện nay, không còn công hiệu nữa đối với falciparum malaria, vi trùng sốt rét gây chết người nguy hiểm nhất.
Giám đốc WHO, bà Margaret Chan, cho biết: "Trong mấy chục năm qua, chúng ta đã mất hết loại thuốc này đến loại thuốc khác, sau khi chúng được thử nghiệm, sử dụng, ổn định, rồi lại lờn thuốc. Tôi có thể nói mà không sợ mang tiếng cường điệu là các hậu quả do lờn thuốc artemisinin có thể nói là khủng khiếp".
Cần ghi nhận là trong vòng một chục năm qua, thế giới đạt nhiều tiến bộ chống sốt rét. Tại 43 quốc gia, số ca bệnh giảm đến hơn phân nửa, đó là nhờ dùng chăn, màn có tẩm thuốc trừ muỗi và dùng thuốc artemesinin kết hợp với các thứ khác.
Bác sĩ Pascal Ringwald, Trưởng ban chống sốt rét toàn cầu của WHO nói rằng đã có một kế hoạch hành động: "Kế hoạch này gồm 5 bước, qua đó chúng tôi sẽ nghiên cứu cách trị liệu tốt hơn, kiểm soát xu hướng của bệnh và giáo dục quần chúng. Ngoài ra, chúng tôi còn phải theo dõi xem ngoài Thái Lan, Campuchia, hiện tượng lờn thuốc artemesinin có xuất hiện ở khu vực nào khác không".
Cuối cùng, ông nói, sự thành công của kế hoạch hành động còn tùy thuộc vào sự đóng góp của quốc tế. Ông ước tính kế hoạch này cần 175 triệu USD/năm
