“Kẻ đốt đền” thời nay

Tất cả bắt đầu ngay từ thế kỷ IV tr.CN cùng với vụ hỏa hoạn tại ngôi đền Artemis ở Ephesus (Hy Lạp cổ). Từ đó đến nay rất nhiều kiệt tác nghệ thuật đã bị hủy hoại hoặc làm hư hỏng do những nguyên nhân khác nhau; cũng như những bức tranh và các bức tượng vô giá nổi tiếng khác bị con người rắp tâm "giày xéo"... Những kẻ điên chăng? Hay họ phẫn uất bởi bản thân mình không tự tay sáng tạo nên các tác phẩm để đời?

"Nếu trên một cành cây có 12 con chim và người thợ săn đã bắn chết 8 con, vậy trên cây còn lại mấy con?". "4 con!", Vincenzo Peruggia - kẻ bị bắt hồi năm 1913 vì tội đánh cắp bức tranh "Mona Lisa" nổi tiếng - trả lời ngay tức khắc.

"Câu trả lời thường có ở những kẻ kém minh mẫn. Trong thực tế trên cây chẳng còn sót lại con nào cả, bởi những con chim sống sót sẽ bay đi hết", Giáo sư L.Amaldi, nhà tâm lý tội phạm học lừng danh thế giới, người trực tiếp đảm nhận trách nhiệm điều tra "Vụ Mona Lisa", giải thích trong phiên tòa xử V.Peruggia được mở tại Florence (Italia). Đó là một trong những kết luận từ một loạt các cuộc thực nghiệm về tâm lý, cho thấy V.Peruggia là một kẻ "có trí óc kém phát triển, hão huyền và vô trách nhiệm".

Vậy với Robert Arthur Cambridge, một kẻ thất nghiệp 37 tuổi, vào tháng 7/1987 đã dùng súng bắn vào bức kiệt tác "Madonna và con trai cùng nữ thánh Anne" của nhà đại danh họa Leonardo da Vinci tại Phòng trưng bày hoàng gia ở London City, thì sao? "Đó là một thằng... khùng!", vị đại diện Sở Cảnh sát London nhận xét sau khi R.Cambridge bị tóm. Nhưng tại sao không "điên khùng" ở những chỗ khác, mà lại nhằm vào các giá trị nghệ thuật để đập phá? Phải chăng Robert muốn nổi danh như tên đốt đền Herostratus ngày xưa?

Trong nhiều trường hợp bọn phá hoại thường nhằm vào các tác phẩm nghệ thuật miêu tả phụ nữ. Chính bức kiệt tác bị bắn nói trên, cách đấy 20 năm, vào năm 1967 một kẻ du lịch từ Đức tới đã định... rạch nát và đổ sơn be bét lên đó. Còn hồi năm 1956, tên Alsaga Viliagas mang quốc tịch Đan Mạch đã cáu tiết ném... đá vào bức "Mona Lisa" nức tiếng kia. Hay giữa năm 1972, tên Laszlo Toth người Australia gốc Hungary đã dùng dao gạch nhăng nhít làm hỏng pho tượng "Pietà" tuyệt đẹp của Michelangelo, một kiệt tác huyền thoại thời Phục hưng trong giáo đường San Pietro ở Rome...

Ngôi đền đồ sộ thờ nữ thần săn bắn Artemis đã vĩnh viễn đi vào tro bụi của lịch sử.
Ngôi đền đồ sộ thờ nữ thần săn bắn Artemis đã vĩnh viễn đi vào tro bụi của lịch sử.

Trong quá khứ, ngay đầu thế kỷ XIX,  một kẻ "có vai vế "đã dùng búa và đục phá nát bức tượng "Nàng tiên xứ Elin" đặt tại Siracuza. Đây chính là pho tượng từng được coi là "sản vật văn hóa đẹp nhất" tiêu biểu cho nền văn minh Hy Lạp cổ đại; bức tranh "Thiên thần đứng trước gương" của Velasces gạo cội thời Phục hưng, đã bị Maria Richardson người Thụy Điển rạch  7 nhát dao vào đầu thế kỷ XX; còn bức "Nữ thần cùng bầy tiên" của Rubens  chút nữa bị ông Pier Guiar 70 tuổi người Pháp... cắt thành trăm mảnh trong một gian trưng bày thuộc Bảo tàng Louvre tại Paris, bởi: "Nữ  thần dám... nhìn xách mé" ông ta (?!).

Cách đây hơn 3 thập niên, những kẻ vô danh đã làm hỏng các pho tượng vô giá thuộc quần thể tượng đài phun nước trên quảng trường Pretoria ở Palermo - thủ phủ đảo Sicile (Italia). Hai bức tượng phụ nữ Venera và Diana bị hư hại nặng nề nhất: bị đập vỡ đầu và tay... "Danh sách những ví dụ kiểu như  trên dài dằng dặc không kể xiết!", Chánh thanh tra Roberto Gabriani, nguyên Bộ trưởng Nội vụ Italia, quả quyết trong một cuộc họp báo mới đây.

Tác phẩm điêu khắc "Pietà" trứ danh của Michelangelo.
Tác phẩm điêu khắc "Pietà" trứ danh của Michelangelo.

Cho đến giờ vẫn còn dư âm quanh vụ họa sĩ Nuncio Guglielmo với kiệt tác "Đám cưới của Nữ  thần" tô điểm Viện Hàn lâm Nghệ thuật nổi tiếng mang tên Berara ở Milano (Italia): kẻ sĩ bất tài đã dùng nĩa và dao ăn khắc tên tuổi cùng số điện thoại nhà riêng của mình lên đó - "để mọi người biết đến nhằm... lưu danh với hậu thế" (!).

"Với tính háo danh y như Herostratus, kẻ vào năm 356 tr.CN đã đốt ngôi đền Artemis, 1 trong 7 kỳ quan của thế giới cổ đại - nhà tâm lý tội phạm hình sự học Aldo Caroterudo nói - Đồng thời biểu hiện lòng ghen tị với những tác phẩm đã đạt tới độ siêu hạng mà người thời nay không thể lặp lại được".

Cũng như với trận hỏa hoạn tại Điếm Vàng ở cố đô Kyoto của nước Nhật, một kỳ quan có từ thế kỷ XIV và luôn được coi là một trong những biểu tượng hàng đầu về nghệ thuật kiến trúc của xứ Phù Tang, do một phật tử người bản địa chủ mưu đốt dạo đầu thập niên 50 thế kỷ trước bởi muốn... nổi danh!

Những kiệt tác nghệ thuật ngày càng mai một dần: do thời gian cùng thiên nhiên khắc nghiệt, do trộm cắp để buôn đi bán lại kiếm lời,... và bây giờ tới lượt bị phá hủy... không thương tiếc (mafia cũng bắt đầu áp dụng phương sách này để trả thù những hoạt động ruồng bố chúng). Mọi người, mọi dân tộc, ở mọi lúc mọi nơi cần phải ra sức góp phần giữ lấy những di sản văn hóa bất hủ của nhân loại! Đó là lời cảnh báo cho những ai có lương tri tiến bộ

T.Q.Long (theo Panorama)

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.