Chiều muộn ngày 30-4, tại một bãi tắm trên địa bàn xã Phú Thuận, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên-Huế, một nhóm sinh viên năm thứ 4 của Trường Đại học Khoa học, thuộc Đại học Huế cùng nhau xuống tắm biển. 3 nữ sinh do bất cẩn, bị sóng cuốn ra xa bờ. Trong khoảnh khắc đó, Nguyễn Văn Nhã, SN 1998, quê quán tại xã Quỳnh Yên, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, sinh viên năm thứ 4 ngành công nghệ thông tin Đại học Khoa học Huế, đã bất chấp hiểm nguy giành lại sự sống cho 3 nữ sinh. Do bị đuối sức, gặp phải sóng lớn, Nhã đã bị nước cuốn trôi ra xa.
Sự quên mình ấy đã được tri ân, khi Trung ương Đoàn quyết định truy tặng Huy hiệu Tuổi trẻ dũng cảm. Chủ tịch nước đã gửi lời chia buồn, đồng thời đề nghị các cơ quan chức năng xem xét truy tặng Huân chương Dũng cảm, công nhận sinh viên Nguyễn Văn Nhã là liệt sĩ.
Nước mắt người ở lại
Chúng tôi có mặt tại gia đình em Nguyễn Văn Nhã, một ngày sau khi bà con giáo họ Đồng Lăng tổ chức lễ an táng theo nghi thức Công giáo và tiễn đưa em về với đất mẹ. Rất đông bà con lối xóm và chính quyền địa phương lui tới, chia buồn với nỗi mất mát không gì có thể bù đắp được của gia đình. Trước đó, khi hay tin Nhã gặp nạn, xe miễn phí của giáo xứ Lâm Xuyên ở huyện Yên Thành đã vào tận nơi hỗ trợ, chở thi thể Nhã về với gia đình.
 |
| Em Nguyễn Văn Nhã đã ra đi ở tuổi 23. |
Trong câu chuyện với chúng tôi, bà Hoàng Thị Hữu (SN 1966), mẹ của Nhã liên tục đưa tay gạt nước mắt, ngồi khóc lặng lẽ, thỉnh thoảng quay mặt đi, giấu những nỗi buồn không dễ gì chia sẻ. Bà Hữu cho biết, suốt mấy năm đi học trong Huế, Nhã là đứa ít về quê nhất, vì sợ tốn tiền tàu xe. Mỗi năm chỉ về hè và về tết, thời gian còn lại tranh thủ đi làm thêm để kiếm thêm tiền đỡ đần cho bố mẹ. “Hôm trước, nó gọi cho anh Nhu làm trong TP Hồ Chí Minh xin tiền học, những mấy triệu đồng lận. Chắc cũng chưa kịp đóng học phí...”, giọng người mẹ lạc đi, trong nỗi đau lá vàng khóc lá xanh rơi. Bà Hữu kể, nỗi đau như nhân lên gấp bội bởi trước đó, em trai út trong gia đình Nhã cũng bị đuối nước tử vong. Đến tháng 6 này là tròn 12 năm cháu mất.
Ông Nguyễn Đức Nhân, bố của Nhã suốt mấy ngày nay cũng không giấu được những giọt nước mắt đau thương: “Nó là đứa yếu mềm nhất trong gia đình này. Từ nhỏ đến lớn, đi đâu, làm gì cũng có người kèm cặp. Thế mà, trước việc phải lựa chọn để giành lấy sự sống cho người khác, nó đã rất quyết đoán”. Cũng lời ông Nhân, rằng hành động của con trai xuất phát từ lòng tốt muốn cứu giúp bạn. Lúc đó, có lẽ mọi việc nhanh quá, con hành động tự nguyện và không có sự tính toán nào cả. Nhã mất rồi nhưng con đã sống tốt đời đẹp đạo.
Anh Nguyễn Thành Nhu, anh trai của Nhã chia sẻ, bản thân anh phải rời quê vào TP Hồ Chí Minh kiếm sống. Hôm xảy ra sự việc, anh đang phụ hồ thì thấy bạn của Nhã gọi video, mọi người đang vây quanh Nhã để cấp cứu trên bãi biển. Sau đó, Nhã được chuyển đến Bệnh viện Trung ương Huế cấp cứu. Vội vã đáp chuyến bay cuối cùng trong ngày, anh Nhu có mặt tại Huế lúc 2 giờ sáng. Nhìn thấy em trai mình nằm đó, Nhu không còn nước mắt để khóc em. Nhu vốn là cựu sinh viên báo chí Đại học Huế. Khi anh đang học năm cuối thì em trai Nguyễn Văn Nhã vào năm nhất Trường Đại học Khoa học Huế. Chính Nhu là người gần gũi nhất với Nhã, đưa em đi nhập học, tập cho em quen với cuộc sống sinh viên. Tốt nghiệp ra trường, Nhu đi làm, vừa lo trang trải cuộc sống cá nhân, vừa nuôi Nhã học tiếp.
Ông Hồ Đức Luyện, Chủ tịch UBND xã Quỳnh Yên cho biết, hoàn cảnh gia đình Nhã rất khó khăn. Bà nội đã ngoài 80 tuổi, bị tai nạn gãy chân không thể tự đi lại được. Cách đây 5 năm, ông Nguyễn Văn Nhân - bố của Nhã (62 tuổi) cũng bị tai biến nặng, liệt nửa người. Gia đình Nhã có 8 anh em, Nhã là con thứ 6. Trong số những người con ông Nhân, một người bị câm điếc, làm nghề thợ hồ để kiếm sống. Gia đình còn 4 người con chưa lập gia đình, trong đó có 2 người còn đang đi học. Theo ông Luyện, Nhã là người hiền lành, tình cảm, được gia đình, bạn bè, mọi người quý mến.
 |
| Nỗi đau của người mẹ già. |
Việc dũng cảm quên mình để giành giật sự sống cho những người bạn của Nhã đã gây xúc động sâu sắc cho bạn bè và người thân. Trước hoàn cảnh gia đình khó khăn của nam sinh Nguyễn Văn Nhã, rất nhiều “Mạnh Thường Quân” đã ngỏ ý, sẵn sàng giúp đỡ, hỗ trợ kinh phí để bố mẹ Nhã vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Biết được điều này, ông Nhân, bố của Nhã tỏ lòng cảm kích nhưng người cha già cho biết, Nhã hi sinh để giành lấy sự sống cho người khác là hành động từ tâm, không toan tính, cũng không mong được báo đáp. Gia đình rất cảm động trước sự giúp đỡ, sẻ chia của cộng đồng.
Gương sáng lan tỏa những điều tốt đẹp tới cộng đồng
Theo lời người nhà của Nhã cho biết, 3 bạn được em cứu hiện vẫn đang theo dõi sức khỏe ở bệnh viện. Trong đó, có 2 bạn quê ở huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An và 1 bạn quê ở tỉnh Thanh Hóa. Hôm đưa tang Nhã, gia đình của các bạn đến thăm viếng, rồi xin phép vào Huế để chăm sóc con đang nằm viện.
Chính quyền sở tại cho hay, khu vực Nhã gặp nạn là vùng nước sâu, mùa mưa bão 2020 bị biển xâm thực vào hơn 300m. Nơi đây là bãi tắm tự phát, không có lực lượng cứu hộ và rất ít người dân địa phương tắm.
 |
 |
| Gia đình nhận Huy hiệu tuổi trẻ dũng cảm truy tặng em Nguyễn Văn Nhã. |
Ngày 3-5, ông Nguyễn Đức Trung, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, dẫn đầu đoàn công tác của tỉnh đã đến thăm viếng, động viên, chia buồn với gia đình em Nguyễn Văn Nhã. Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An thay mặt lãnh đạo tỉnh gửi lời chia buồn sâu sắc tới gia đình em Nguyễn Văn Nhã và khẳng định em hi sinh thân mình để cứu 3 bạn đang bị đuối nước là hành động dũng cảm, cao đẹp và rất đáng tự hào, đáng được tuyên dương. Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cũng mong muốn gia đình cố gắng sớm vượt qua nỗi đau, đồng thời giao chính quyền địa phương quan tâm, hỗ trợ gia đình em ổn định cuộc sống.
Được biết, trên địa bàn tỉnh Nghệ An hằng năm xảy ra rất nhiều vụ đuối nước, cướp đi sinh mạng của nhiều em nhỏ và cả người lớn. Trong những khoảng khắc ấy, cũng giống như sinh viên Nguyễn Văn Nhã, đã xuất hiện nhiều tấm gương dũng cảm quên mình để cứu người. Có thể kể đến như trường hợp em Lê Văn Được, học sinh lớp 9B, trường THCS Thanh Ngọc, Thanh Chương, Nghệ An.
Trong quá trình chăn trâu bên bờ sông, Được phát hiện 5 em nhỏ bị đuối nước. Sau khi cứu 5 em nhỏ lên bờ, có 2 em bị khó thở, mặt tái xanh vì uống nước nhiều, Được tiếp tục sơ cứu kịp thời cho các em khỏi bị ngạt thở. Nhằm biểu dương kịp thời hành động dũng cảm của em Được, Trung ương Đoàn đã trao tặng Huy hiệu Tuổi trẻ dũng cảm cho em. Hay như trường hợp của em Đậu Văn Toàn (SN 2001, học sinh lớp 12T3, Trường THPT Đô Lương 1), trong lúc lao mình xuống sông cứu em nhỏ bị đuối nước đã dũng cảm hi sinh. Hành động này của Toàn đã được ghi nhận và Trung ương Đoàn trao tặng Huy hiệu Tuổi trẻ dũng cảm.
 |
| Đại diện chính quyền thăm hỏi, động viên thân nhân em Nguyễn Văn Nhã. |
Anh Lê Văn Lương, Bí thư Tỉnh đoàn Nghệ An cho biết, hằng năm trên địa bàn Nghệ An nói riêng và cả nước nói chung, vẫn còn xảy ra tình trạng đuối nước hết sức thương tâm.
Do vậy, Tỉnh đoàn Nghệ An sẽ tổ chức phát động phong trào noi gương tuổi trẻ dũng cảm của sinh viên Nguyễn Văn Nhã, đồng thời tổ chức các lớp tập huấn kĩ năng về bơi lội cho các em nhỏ để giảm thiểu những rủi ro do sông nước gây ra. Theo anh Lương, sự hi sinh của Nhã xứng đáng nhận được tôn vinh, đó không đơn thuần chỉ là hành động cứu người mà còn nhân lên gương sáng cho cả cộng đồng.
