Huyền thoại và sự thật về nhân vật Robinson Crusoe

"Người hùng đơn độc" Robinson Crusoe luôn làm phấn chấn độc giả khắp thế giới. Nhưng không phải tất cả câu chuyện về chàng thủy thủ "rơi" vào hòn đảo không người, đều là những điều bịa đặt. Chính văn sĩ Anh Daniel Defoe - "người cha tinh thần" của câu chuyện - đã kể lại hoàn cảnh bi đát của viên hoa tiêu người Scotland Alexander Selkirk (1676-1721), qua kiệt tác bất hủ "The life and strange surprizing adventures of Robinson Crusoe of York, Mariner" (Cuộc đời và những chuyện phiêu lưu kỳ thú của thủy thủ xứ York Robinson Crusoe), ấn hành lần đầu tiên tại London năm 1719.

Thực ra Robinson đã sống hơn 4 năm ròng ở hòn đảo mịt mù phía nam Thái Bình Dương xa xăm. Anh chỉ có trong tay một khẩu súng săn, chiếc la bàn và cuốn Thánh kinh nhỏ. Rồi được một con tàu Anh cứu, sau đó Robinson trở về Anh và lấy vợ.

Nhưng những năm cô đơn đã phản lại A. Selkirk: chàng cựu hoa tiêu xuất hiện trước mọi người với bộ quần áo bằng da dê khâu lấy; ý nguyện tái hòa nhập vào cộng đồng hầu như vô ích. Chán nản, anh trở lại nghề đi biển. Rồi mất ở Cape Coast (Ghana) giữa các cuộc hành trình, không được gặp lại Petkan (Thứ 6), một thổ dân tốt tính được hư cấu bởi D. Defoe. Còn lớp "con cháu" của Petkan - dân bản địa ngày nay của đảo - cư xử với tên tuổi Selkirk như là lớp hậu duệ thực thụ của ông.

"Hòn đảo của Robinson Crusoe" tọa lạc giữa Thái Bình Dương, cách hải cảng Valparaiso thuộc miền Trung Chile chừng 70km theo đường chim bay, cùng khoảng diện tích dài 23km và rộng 6km. Theo đường bộ hoặc đường biển đều có thể đến được chỗ mà ngày xưa Robinson thường tới trong những năm tháng sống đơn côi trên đảo. Còn thì phải mất rất nhiều ngày, với nhiều công sức bỏ ra mới tới được cái hang, nơi ông đã dùng làm nhà.

Ở cái bến nhỏ giữa đảo bây giờ, là nơi ông đã dựng xưởng đóng thuyền; còn chỗ thường nướng bánh thuở trước, giờ là chỗ dân chài phơi lưới. Nhưng kỷ niệm về Robinson vẫn sống, được giữ gìn chu đáo từ lớp cháu con của Petkan.

Theo cuốn sách của D. Defoe, thì Robinson Crusoe đã sống 28 năm, 2 tháng và 19 ngày trên đảo. Thực ra anh chàng thủy thủ Alexander Selkirk gốc Scotland, người mà D. Defoe dựng theo "nguyên mẫu Robinson", chỉ sống có 4 năm 4 tháng trên đảo, trong sự cô đơn tuyệt đối.

Chàng hoa tiêu A. Selkirk tới đảo không phải vì bị đắm tàu. Sau cuộc cãi vã nảy lửa với viên thuyền trưởng khó tính William Stradling của con tàu Five Ports, anh ta cần phải được rời tàu theo ý nguyện riêng: xuống hòn đảo đầu tiên mà tàu sẽ gặp sau vụ gây lộn nói trên. Điều đó xảy ra trong vùng quần đảo mang tên Juan Fernandez, người đã tìm ra vùng đất này vào năm 1574. Ngày 7/2/1704 A. Selkirk tự nguyện xuống hòn đảo lớn nhất trong đó. Lúc chiếc xuồng của tàu Five Ports xa dần bờ…

Thấu hiểu hoàn cảnh sắp đến, lập tức tính bướng bỉnh trong Serlkirk biến đâu mất, anh thống thiết gọi với theo đám thủy thủ đang chèo thuyền để họ mang anh về tàu. Nhưng đã quá muộn! Thuyền trưởng vốn là người không nhân nhượng, quyết trừng phạt viên hoa tiêu trẻ tuổi ngỗ ngược vì sự không tuân lệnh: "Cần phải bỏ hắn xuống một hòn đảo hoang dã!", thuyền trưởng W. Stradling hạ lệnh.

Vì nhân đạo, người ta đã để lại cho Alexander khẩu súng, một ít bột mì, chút thuốc lá sợi, một vài thứ cần dùng khi đi biển, một con dao nhỏ cùng tư trang hành lý cá nhân. Như thế bắt đầu câu chuyện thực sự, đã lôi cuốn D. Defoe. Trước đó nhà văn gặp A. Selkirk trong một quán rượu ở London, nghe anh kể lể sự tình và từ đó ông hư cấu lên cốt truyện. Đương nhiên bản thân A. Selkirk cũng là một người có tài kể chuyện.

Năm 1713, ký giả kỳ cựu George Richards, người trợ tá đắc lực của D. Defoe từng viết trên tờ tạp chí New Britisher rằng: "Anh ta có tài kể rất hay; suy nghĩ rất tỉnh táo và miêu tả rất sống động tâm trạng của mình trong những thời kỳ khác nhau của quãng đời sống cô đơn".

Toàn cảnh "hòn đảo của Robinson Crusoe".
Toàn cảnh "hòn đảo của Robinson Crusoe".

Chỉ riêng cái hang mà Alexander-Robinson từng sống cách đây hơn 3 thế kỷ cũng đã gây nhiều ấn tượng sâu sắc. Sau cái hang sâu khoảng 3-4m này là một dãy núi sừng sững, được rừng phủ lên, với những đỉnh cao chót vót lẫn vào mây. Trên bờ, nơi lộng gió biển, hàng dương dày reo vi vu. Một sự hoang vắng chán chường, thường làm tăng cảm giác nặng nề về nỗi trống trải… Chẳng có ai đến đây hết, ngoại trừ một ngày duy nhất trong năm nhân lễ "Santa Vibran De La Soledad" (lễ Thánh Cô đơn theo tiếng Tây Ban Nha) là những người ngưỡng mộ Robinson Crusoe lai vãng tới. Vẫn còn đây cái hốc nhỏ ven đường, với vài nhánh hoa dại tô điểm.

Đó chính là chỗ Robinson Crusoe, đen cháy vì ánh mặt trời và gió biển, chân trần, nhức nhối bởi những vết cào xước, ròng rã năm này qua tháng khác, dõi tìm trong lòng biển hình bóng một cánh buồm hay chiếc xuồng. Ở đầu kia của đảo cũng có một chỗ rất ý nghĩa nữa: "Đài thiên văn". Trèo lên đó phải mất hết mấy tiếng.

Trên độ cao 500m hầu như chạm mây, từ dãy núi này có thể thấy toàn cảnh 2 đầu của đảo. Nơi đây, yên vị trong chiếc "ghế bành" bằng đá, dưới bóng râm của chiếc ô làm từ lá cọ huyền thoại, Robinson dõi xem chân trời, hết đông lại sang tây… Hoàn toàn hoang vắng, chẳng có "ma" nào hết. Một chốn hoang dã!

Đầu năm 1868, thủy thủ đoàn của con tàu Anh Topaze đã đặt một phiến đồng kỷ niệm lên đảo, đến giờ vẫn còn thấy giữa các loài cây dại chen chúc khác nhau. Dòng chữ, bằng chứng duy nhất khẳng định câu chuyện lịch sử về A. Selkirk một cách chính thức, viết: "Để tưởng nhớ Alexander Selkirk, sinh ở Lower Largo, vùng Fife - Scotland, người bị bỏ lại bởi con tàu Five Ports với lượng rẽ nước 96 tấn cùng 16 khẩu thần công trên boong; rồi được giải thoát bởi cỗ tàu buồm Duke ngày 2/2/1709".

Với thiên nhiên phóng đãng và trù phú, "hòn đảo của Robinson Crusoe" trông giống như một vườn địa đàng nở hoa. Vùng nước ven bờ đảo dày đặc những cá, chúng là nguồn thu nhập chủ yếu của dân địa phương. Điều kỳ lạ thực sự là nền văn minh nhân loại vẫn chưa "chạm" tới chốn này, không giống như quần đảo Galapagos kế bên đã trở thành "vật hy sinh" bởi chính sự nổi danh của mình.

Cái "thiên đường" này phủ lên bạn, cũng như một thời từng lôi cuốn Selkirk-Crusoe vậy. Không bao giờ và chẳng có ai? Vâng, đó chính là sự giàu có lớn nhất của hòn đảo này, "chơi vơi" giữa khoảng trống của không gian cũng như thời gian. Một "kho báu" vô giá, mà bọn cướp biển từ thời xa xưa đã không thể lấy đi

Thu Hường (theo The Burlington Magazine)

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.