Các HNCC lần này là các hoạt động cấp cao duy nhất trong năm Chủ tịch ASEAN 2024 của Lào. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục biến động nhanh chóng, khó lường; cạnh tranh địa chiến lược gay gắt, phân mảnh địa kinh tế gia tăng. Kinh tế thế giới duy trì xu hướng phục hồi nhẹ, song các yếu tố rủi ro vẫn thường trực do xung đột và bất ổn bùng phát và kéo dài ở nhiều nơi. Các thách thức an ninh phi truyền thống diễn biến ngày càng gay gắt, phức tạp hơn, đặc biệt là biến đổi khí hậu, thiên tai, cạn kiệt tài nguyên. Các xu thế lớn tiếp tục mang lại động lực tăng trưởng mới, song cũng đặt ra yêu cầu ứng phó hiệu quả với các nguy cơ đi kèm như an ninh mạng, quản trị công nghệ, trí tuệ nhân tạo.
Mặc dù gặp nhiều khó khăn, thách thức, ASEAN luôn giữ vững đoàn kết và vai trò trung tâm, nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức đang nổi lên, củng cố lập trường nguyên tắc trong các vấn đề quốc tế, khu vực. ASEAN tiếp tục là điểm sáng về kinh tế với dự báo tăng trưởng năm 2024 là 4.6% và năm 2025 là 4.8%, vượt xa mức trung bình của thế giới.
Trên đà tăng trưởng đó, HNCC ASEAN lần thứ 44, 45 và các HNCC liên quan sẽ là dịp để các lãnh đạo ASEAN và đối tác thảo luận, đưa ra quyết sách cho nhiều vấn đề chiến lược đang đặt ra cho ASEAN và khu vực. Dịp này cũng sẽ diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh và Đầu tư ASEAN (ABIS); các phiên đối thoại giữa lãnh đạo các nước ASEAN với đại diện Đại Hội đồng liên Nghị viện ASEAN (AIPA), Hội đồng Tư vấn Kinh doanh ASEAN (ABAC) và Thanh niên; và HNCC lần thứ 2 Cộng đồng châu Á phát thải ròng bằng “0”.
Các nội dung được tập trung thảo luận tại các HNCC ASEAN lần thứ 44 và 45 bao gồm tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, trong đó có việc thúc đẩy hoàn tất đúng hạn các Kế hoạch Tổng thể 2025 và xây dựng Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các Chiến lược triển khai trong giai đoạn tới; kiểm điểm và định hướng quan hệ giữa ASEAN với các đối tác, nhất là về thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực tiềm năng, được quan tâm hiện nay; trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực. Dự kiến các hội nghị lần này sẽ thông qua và ghi nhận khoảng 80 văn kiện về nhiều ưu tiên, lĩnh vực hợp tác cả nội khối ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác như xây dựng Chiến lược triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, triển khai Tài liệu Quan điểm của ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (AOIP), kết nối chuỗi cung ứng, hợp tác số, tuần hoàn nhựa, ứng phó biến đổi khí hậu, đa dạng sinh học, giáo dục mầm non, nông nghiệp bền vững, giao lưu nhân dân.
Trả lời phỏng vấn về sự tham gia của Việt Nam trước thềm chuyến công tác của Thủ tướng, Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm nhận định: “Kể từ khi CHDCND Lào tiếp nhận chức Chủ tịch ASEAN 2024 vào cuối năm 2023 và trong suốt năm 2024, trên cơ sở mối quan hệ đoàn kết đặc biệt và truyền thống phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau giữa hai nước tại các diễn đàn đa phương, Việt Nam đã thể hiện rõ ràng vai trò một người đồng chí, người anh em, người bạn thân thiết của Lào qua việc ủng hộ và hỗ trợ Lào đầy tích cực, hiệu quả thông qua nhiều hình thức cả về vật chất và và chia sẻ kinh nghiệm”. Còn theo Thứ trưởng Ngoại giao Đỗ Hùng Việt, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam, với tâm thế sẵn sàng đóng góp và nỗ lực hết mình cho thành công chung, đoàn Việt Nam do Thủ tướng Phạm Minh Chính dẫn đầu sẽ tham dự các Hội nghị lần này, chuyển tải nhiều thông điệp quan trọng về ASEAN và tương lai của ASEAN. Theo đó, tại các phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ có các bài phát biểu quan trọng, chia sẻ quan điểm của Việt Nam về các vấn đề đang đặt ra hiện nay cho ASEAN và khu vực, cùng các nước thảo luận tìm kiếm hướng đi và giải pháp nâng cao hơn nữa chất lượng hợp tác và liên kết khu vực, củng cố tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, đẩy mạnh quan hệ giữa ASEAN và các đối tác, đồng thời, chủ động trao đổi các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm.
Nhân dịp này, Thủ tướng sẽ có các cuộc tiếp xúc, gặp gỡ với lãnh đạo các nước và đối tác để thúc đẩy quan hệ hợp tác cũng như trao đổi các vấn đề cùng quan tâm.
Thủ tướng tiếp các nhà khoa học và kỹ sư nữ khu vực châu Á - Thái Bình Dương 
Thủ tướng chủ trì gặp mặt doanh nghiệp nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 
