Hóa chất - vũ khí hủy diệt đầu thế kỷ 21

Ngộ độc thực phẩm bởi vi khuẩn dưới ánh sáng của khoa học ngày càng trở nên hết sức nguy hiểm vì chúng không chỉ gây hại cho sức khỏe cho người tiêu dùng (NTD) một cách tức thì mà còn có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng và lâu dài. Đó là kết luận mới nhất của các nhà khoa học Mỹ thuộc Trung tâm Bệnh ngộ độc thực phẩm ở thành phố Grove, bang Pennsylvania.

5 chủng vi khuẩn chủ yếu gây bệnh ngộ độc thực phẩm cho NTD như: Campylobacter, E. coli, Listeria monocytogenes, Salmonella và Toxoplasma gondii có khả năng để lại di họa lâu dài do suy thận, bại liệt, động kinh, nghe và thị giác suy giảm, và chậm phát triển trí não cho người bị ngộ độc thực phẩm nhiễm khuẩn, trong đó trẻ em là đối tượng cực kỳ mẫn cảm đối với chủng gây bệnh trên.

Nguy hiểm là vậy, nhưng so với ngộ độc thực phẩm bởi hóa chất, loại ngộ độc trên vẫn còn "rất nhẹ" bởi chúng không có khả năng làm thui chột và cuối cùng hủy diệt cả giống nòi sau hàng thập niên nữa đúng như nhận định của Tiến sĩ Dick Irwin, một chuyên gia nổi tiếng về ngô độc của Hoa Kỳ: "Hóa chất đã thay thế vi khuẩn và siêu vi khuẩn trong các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Các căn bệnh bắt nguồn từ hóa chất đang trở thành nguyên nhân hàng đầu cướp đi sinh mạng nhân loại vào cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21".

Tuy vậy, thật đau lòng khi Báo cáo về tình hình ngộ độc thực phẩm năm 2010 tại Việt Nam đã đưa ra kết luận: Ngộ độc do hóa chất có xu thế gia tăng và chiếm hơn 60% trong tổng các trường hợp.

Sự hiện diện của các loại hóa chất độc hại trong thực phẩm đã diễn ra từ hàng chục năm nay và mức độ nghiêm trọng của chúng ngày càng gia tăng do 2 nguyên nhân chính khách quan và chủ quan. Nguyên nhân khách quan là do môi trường từ không khí, nước, đất bị ô nhiễm bởi rác thải công nghiệp cũng như sử dụng hơn 800.000 sản phẩm đồ nhựa.

Còn nguyên nhân chủ quan là do chạy theo lợi nhuận, con người từ quy trình sản xuất cho tới phân phối sản phẩm đã sử dụng một cách có ý thức nhưng vô tội vạ và vô cùng nguy hiểm một số lượng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, kháng sinh, hormone kích thích tăng trưởng, hóa chất bảo vệ sau thu hoạch… khiến cho thực phẩm ngày càng ô nhiễm nặng nề bởi các tác nhân độc hại mà sự tích trữ trường diễn của chúng trong cơ thể NTD có thể dẫn tới các bệnh từ tứ chứng nan y cho tới vô sinh, thay đổi giới tính và sinh ra dị nhân.

Do áp lực giá cả, nên các nhà sản xuất đã sử dụng các loại dầu công nghiệp có chứa chất dioxin cho vào thức ăn gia súc để rút ngắn quy trình chế biến nhằm tăng sản lượng lên mức tối đa. Lợi nhuận đâu chưa thấy, nhưng hành động trên đã giáng một đòn nặng nề cho nền nông nghiệp nước Đức, còn tổn hại về uy tín thì không thể "đong, đếm" được.

Lợn tốt xuất đi.
Lợn tốt xuất đi.

Dioxin được xem là một chất "độc nhất trong các hoá chất mà con người tổng hợp ra được cho tới nay". Chỉ cần 80 gam dioxin đem hoà vào hệ thống cấp nước là đủ giết chết toàn bộ dân một thành phố lớn 7 - 8 triệu dân. Khi con người bị nhiễm dioxin thì chất độc này không chỉ gây nên những ảnh hưởng tức thời mà còn có tác hại lâu dài qua nhiều thế hệ.

Nhiều nghiên cứu đã xác định có đến 28 loại bệnh có liên quan đến dioxin. Những tác hại tức thời do dioxin gồm có: gây suy giảm miễn dịch dẫn đến sự bột phát các bệnh nhiễm khuẩn; gây rối loạn chuyển hoá vitamin, đặc biệt là vitamin A, chuyển hoá men nội tiết; gây chết trong trạng thái suy kiệt…

Những tác hại lâu dài là: gây trạng thái bệnh lý tăng cao đối với các loại bệnh như viêm loét dạ dày, tá tràng, viêm đại tràng; gây nên các bệnh ung thư họng hầu, bệnh bạch cầu cấp và mãn, ung thư gan; gây suy nhược cơ thể, suy nhược thần kinh, kém ăn, mất ngủ, người gầy, sụt cân, thiếu máu, kém trí nhớ, nhức đầu, mệt mỏi, vận động khó khăn, mắt mờ, nhìn kém, suy giảm chức năng gan hoặc xơ gan cổ trướng, suy giảm miễn dịch, dễ mắc bệnh nhiễm khuẩn, sốt rét, gây tai biến sinh sản như suy thai tự nhiên, đẻ non, con chết trong bụng mẹ, chửa trứng, con sinh ra dị tật bẩm sinh, quái thai và rất nhiều bệnh tật khác…

Theo ThS Nguyễn Đức Minh, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, các thực phẩm như thịt ngan, vịt, gà, cá quả... cho tới rau quả có nguy cơ nhiễm dioxin cao, nhưng các đặc điểm cảm quan hoàn toàn bình thường và không có thể nhận biết được bằng giác quan nên việc sử dụng thực phẩm không có nguồn gốc là một điều hết sức nguy hiểm và cấm kỵ đối với NTD.

Theo WTO, khoảng 90% dioxin tích lũy trong cơ thể là do tiêu thụ thực phẩm bị ô nhiễm và khoảng 10% còn lại là do hít thở và ngấm qua da. Trên thực tế, môi trường sản xuất cũng có thể là nguồn nhiễm dioxin thực phẩm nghiêm trọng.

Một công trình nghiên cứu mới nhất của các nhà khoa học thuộc Khoa Môi trường và Sức khoẻ nghề nghiệp của Trường Đại học Thành Công ở Đài Nam, Đài Loan đã đưa ra kết luận trứng do những con gà mái được nuôi thả tự nhiên theo phương pháp công nghiệp ở Đài Loan đẻ ra có chứa một lượng dioxin siêu độc là PCDD và PCDF cao gấp gần sáu lần so với trứng của những con gà mái được nuôi trong chuồng. Còn, theo "nhân định" thì có rất nhiều đường để thực phẩm dễ dàng bị dích dioxin.

Trước hết, các nhà sản xuất tuy biết rõ tác hại vô bờ bến của hóa chất độc hại đến sức khỏe của NTD song vì đồng tiền học sẵn sàng đầu độc đồng bào mình một cách có ý thức bằng đủ thuốc sâu, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kích thích tăng trưởng, thuốc bảo quản… có giá rẻ, không rõ nguồn gốc xuất xứ, nằm trong danh mục cấm sử dụng của Nhà nước với nồng độ vượt quá ngưỡng nhiều lần để "ăn chắc, trúng đậm", trong lúc đó lại thửa những mảnh vườn riêng chỉ để trồng cho mình ăn và tuyệt đối không bao giờ ăn những sản phẩm họ định mang bán.

Đến khâu phân phối, người bán hàng ăn uống từ nhà hàng, bếp ăn tập thể cho tới vỉa hè tiếp tục đầu độc NTD bằng các loại thực phẩm từ động vật bị dịch bệnh, bị chết hoặc ôi thối, bốc mùi, biến màu xanh nhớt… nhưng được tẩy trắng, ngâm tẩm hóa chất, gia vị để móc túi người mua.

Ngoài các chiêu buôn như nội tạng động vật, chân gà, lợn, thậm chí cả vịt con thải loại đã chết làm giả chim sẻ quay với hóa chất tẩy mùi, hương thơm hóa học, tư thương bất hảo còn tiêu thụ thực phẩm nhái bằng hóa chất 100% từ ly trà sữa trân châu tới quả trứng, con mực… được làm bằng nhựa polymer.

Theo thông tin của báo giới, tại Trung Quốc có nhiều thời điểm mặt hàng thịt lợn không đủ, nếu có đủ thì cũng là thịt của lợn siêu tốc được nuôi bằng nhiều loại hormone tăng trọng nên không đủ tiêu chuẩn ATVSTP, vì thế lợn Việt Nam trở thành "hàng độc" hút hồn đầu nậu tại cửa khẩu Móng Cái.

Từ hồi Trung Quốc tổ chức Olympic Bắc Kinh 2008, đặc biệt là từ ASIAD Quảng Châu 2010 vừa rồi, lượng lợn sống xuất qua Móng Cái lên cực nhiều, có ngày hàng trăm xe. Gần tết, lượng lợn xuất khẩu đã giảm nhưng mỗi ngày vẫn có 20-30 xe với vài trăm con lợn xuất qua bên kia biên giới khiến cho thị trường thịt lợn tại nội địa  "cung không đủ cầu"nên giá thịt lợn tăng lên từng ngày.

Lợn "chất lượng cao" của Việt Nam xuất biên qua cửa sông Ka Long sang nước láng giềng được "đổi" lại bằng hàng vạn con gà "bẩn" -  gà siêu trứng được cho ăn các loại chất kích thích đặc biệt để một ngày có thể đẻ ít nhất 1 quả trứng, có con đẻ tới 2 quả/ngày.

Sau khoảng 3-4 tháng, hết khả năng sinh sản chúng sẽ bị loại ra và được các chủ trại bán đi với giá khoảng 10.000đ/con, cả phí vận chuyển vào khoảng 15.000đ/con có trọng lượng trên dưới 1 kg. Được nhập về nước, gà bẩn trở thành gà làm sẵn khiến NTD không phân biệt được đâu là gà ta, đâu là gà Tàu và bán với giá 80.000 - 90.000 đ/kg.

Nội tạng động vật- một trong các hàng bẩn - nhập về.
Nội tạng động vật- một trong các hàng bẩn - nhập về.

Theo ông Hoàng Văn Năm - Cục trưởng Cục Thú y (Bộ NN&PTNT): "Gà thải loại nhập lậu từ Trung Quốc vào nước ta không được kiểm dịch và cách ly theo dõi nên đang trở thành nguy cơ làm lây lan dịch cúm gia cầm cũng như các loại dịch bệnh nguy hiểm khác. Nếu gà nhập lậu mắc dịch bệnh, hoạt động vận chuyển và buôn bán trái phép sẽ làm mầm dịch phát tán khắp nơi, "châm ngòi" cho các ổ dịch trên đàn gia cầm nội địa bùng phát, ảnh hưởng tiêu cực đến người chăn nuôi và đe dọa sức khỏe của người dân".

Ngoài ra, ông Hoàng Văn Sơn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn nhận xét: Hiện tượng thương nhân xuất khẩu hàng sạch và nhập hàng bẩn để kiếm một vốn mười lời đang "thịnh hành". Trung bình mỗi ngày có vài tấn gà nhập lậu không rõ nguồn gốc từ mọi ngách, mọi ngả không qua kiểm dịch từ biên giới đổ về Việt Nam .

Đó là chưa kể trứng, gà giống, sản phẩm động vật gồm nội tạng gia cầm, tim, thịt gia súc... được vận chuyển qua nhiều đường mòn khác như: Kéo Kham, Bãi Danh (thị trấn Đồng Đăng), Chi Ma (Lộc Bình)... tuồn xuống đồng bằng khiến sản phẩm nội lặn mất tăm trên sạp hàng.

Nguy hiểm hơn, công cuộc kinh doanh như thế dường như ngày càng được hiện đại hóa bởi các đường dây có tổ chức. Theo tiết lộ của ông Quyền Sinh Từ, Phó Đội trưởng Đội Kiểm soát hải quan cửa khẩu Lào Cai, thời gian gần đây Đội Chống buôn lậu cửa khẩu Lào Cai còn phát hiện có hiện tượng nội tạng động vật được nhập từ nước ngoài về theo đường biển, sau đó tuồn vào nội địa và chở ngược lên Lào Cai, đưa qua đường biên sang Trung Quốc để "sơ chế", sau đó lại mang trở lại Việt Nam tiêu thụ.

"Lô lòng heo mà chúng tôi vừa bắt được hôm 9/12 là một bằng chứng. Khi mở các hộp xốp ra, lòng heo đã bốc mùi rất nặng nhưng điều kỳ lạ là các phần nội tạng đều còn khô ráo, trông đẹp mắt, chứ không ướt, màu nhờn nhợt như các loại lòng heo thông thường, do chúng được tẩm ướp hóa chất nhằm bảo quản dài lâu".

Như vậy, cuộc chiến nhằm vô hiệu hóa  "Hóa chất vũ khí hủy diệt vào cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21" nhất định phải bắt đầu từ đây - nơi địa đầu đất nước.

Vừa qua, thế giới đã không thể không kinh hoàng khi được biết một khối lượng thực phẩm khổng lồ có chứa độc tố dioxin bắt nguồn từ Đức - quốc gia có chế độ an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) khắt khe - đang được bày bán tràn lan tại các nước EU và các nước khác trên thế giới.

Nguyên nhân ban đầu là do hai công ty Harles und Jentzsch nằm ở miền Bắc Schleswig - Holstein - Đức, cung cấp hơn 3.000 tấn acid béo nhiễm độc vốn chỉ dùng trong công nghiệp cho khoảng 25 nhà sản xuất thức ăn động vật khiến cho lượng dioxin trong thức ăn vật nuôi vượt ngưỡng cho phép 78 lần và dẫn tới quan ngại rằng lượng carcinogen này, có thể gây ra sẩy thai ở phụ nữ và nhiều vấn đề sức khỏe khác cho con người như ung thư hay gây hại cho hệ thống miễn dịch khi tiêu thụ ở mức cao trong thời gian dài, đã thâm nhập vào hệ thống phân phối thức ăn cho NTD.

PGS.TS Nguyễn Thanh Bình

Các tin khác

67 đội tuyển tranh tài tại vòng Chung khảo Cuộc thi “Sinh viên an ninh mạng 2026”

67 đội tuyển tranh tài tại vòng Chung khảo Cuộc thi “Sinh viên an ninh mạng 2026”

Với thông điệp “Tuổi trẻ số, kiến tạo tương lai an toàn”, cuộc thi hướng tới khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo và bản lĩnh của thế hệ trẻ trong việc góp phần bảo vệ không gian mạng. Đây không chỉ là sân chơi để sinh viên thử sức, vận dụng kiến thức và năng lực chuyên môn, mà còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố tiềm năng, hướng tới xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực an ninh mạng tại Việt Nam trong tương lai.

Báo chí CAND trước bài toán kép: Tăng tốc bằng AI, giữ vững lòng tin

Báo chí CAND trước bài toán kép: Tăng tốc bằng AI, giữ vững lòng tin

Hàng nghìn giờ tư liệu quý được lưu giữ qua nhiều thập kỷ, nhưng để tìm lại vài giây hình ảnh, phóng viên có khi phải mất cả buổi, thậm chí cả ngày. Trong khi AI đang mở ra khả năng tìm kiếm chỉ bằng một câu lệnh, các tòa soạn lại đối mặt với nỗi lo khác: Tin giả, deepfake và những cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi. Làm thế nào để tận dụng sức mạnh công nghệ mà vẫn giữ được sự chính xác và niềm tin của công chúng?

MobiFone được vinh danh tại Vietnam Digital Awards 2026

MobiFone được vinh danh tại Vietnam Digital Awards 2026

Chiều 14/10, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam lần thứ 9 – Vietnam Digital Awards (VDA) 2026 đã diễn ra với thông điệp “Tôn vinh giá trị thực – Lan tỏa tương lai số”. Tổng Công ty Viễn thông MobiFone được vinh danh với 6 giải thưởng, khẳng định những nỗ lực và cam kết của doanh nghiệp trong đổi mới sáng tạo, phát triển các sản phẩm, giải pháp công nghệ số và thúc đẩy chuyển đổi số trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội.

"Lạm phát giấc mơ" trong thời AI

"Lạm phát giấc mơ" trong thời AI

Chưa bao giờ con người có nhiều cơ hội để mơ về thành công như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại và vài công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), người trẻ có thể xây dựng kế hoạch khởi nghiệp, tạo ra sản phẩm hay phác thảo tương lai của chính mình trong vài phút. Nhưng khi giấc mơ ngày càng dễ được tạo ra, năng lực biến chúng thành hiện thực chưa chắc tăng tương ứng. Một nghịch lý đang hình thành: “Lạm phát giấc mơ”, khi kỳ vọng ngày càng lớn, còn cảm giác hài lòng với cuộc sống ngày càng trở nên xa xỉ.

Samsung đưa AI vào hệ sinh thái thiết bị gia dụng thông minh

Samsung đưa AI vào hệ sinh thái thiết bị gia dụng thông minh

Ngày 14/10, tại Hà Nội, Samsung Electronics tổ chức sự kiện The Brief 2026, giới thiệu các sản phẩm và giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực thiết bị gia dụng, điều hòa không khí và giặt là tại thị trường Đông Nam Á và Châu Đại Dương.

Xoá “lõm sóng” ở vùng cao mở đường cho sinh kế người dân

Xoá “lõm sóng” ở vùng cao mở đường cho sinh kế người dân

Từ chỗ phải nhờ người quen dò hỏi việc làm, tự chở lợn, dê xuống chợ, người dân Sáng Sò nay có thể gọi nơi tuyển lao động, xem giá và mời thương lái tới tận nhà. Đằng sau những cuộc gọi tưởng như bình thường ấy là hành trình đưa hơn một tấn thiết bị lên các điểm cao, nối những bản làng giữa địa hình chia cắt của Tuyên Quang với thị trường bên ngoài.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận vai trò tiên phong của FPT trong nghiên cứu, đào tạo công nghệ lượng tử và AI

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận vai trò tiên phong của FPT trong nghiên cứu, đào tạo công nghệ lượng tử và AI

Ngày 12/10, Tập đoàn FPT và Pasqal (doanh nghiệp đứng đầu bảng xếp hạng 10 doanh nghiệp công nghệ lượng tử tại Pháp) đề xuất hợp tác đưa máy tính lượng tử về Việt Nam, phục vụ đào tạo, nghiên cứu và phát triển ứng dụng công nghệ. Đề xuất được hai bên trình bày tại buổi làm việc với Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, hướng tới từng bước xây dựng năng lực điện toán lượng tử và phát triển nguồn nhân lực làm chủ công nghệ chiến lược tại Việt Nam.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ứng dụng công nghệ viễn thám và GeoAI: Đột phá làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai

Ứng dụng công nghệ viễn thám và GeoAI: Đột phá làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai

Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống" đang là nhiệm vụ trọng tâm. Sự kết hợp giữa công nghệ viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV) và trí tuệ nhân tạo không gian địa lý (GeoAI) đang trở thành "chìa khóa" giúp ngành chức năng tối ưu hóa công tác kiểm tra, đối soát và làm sạch dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.