Sáng 31/7, tại Hà Nội, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) tổ chức Lễ khởi động Chiến dịch TinAI? với thông điệp "Kiểm trước tin sau"; đồng thời phối hợp với Ban Thời sự Đài Truyền hình Việt Nam ra mắt bản tin "Thật-Giả, kiểm chứng".
Đồng chí Nguyễn Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt; Trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an dự và phát biểu tại sự kiện.
Phát biểu khai mạc sự kiện, Trung tướng Lê Xuân Minh cho biết, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong cách con người tạo lập, tiếp cận và lan truyền thông tin….AI mở những cơ hội thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng cuộc sống nhưng cùng với đó là những thách thức mới đối với môi trường thông tin.
Theo Trung tướng Lê Xuân Minh, bảo vệ an ninh trên không gian mạng không chỉ là bảo vệ hệ thống thông tin, dữ liệu hay hạ tầng số mà còn là bảo vệ an ninh nhận thức, bảo vệ niềm tin và sự ổn định của xã hội. Một thông tin sai lệch nếu lan truyền rộng rãi có thể gây tổn hại đến uy tín của cá nhân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, đồng thời ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và sự phát triển bền vững của đất nước.
Trung tướng Lê Xuân Minh nhấn mạnh, công nghệ dù có hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế hoàn toàn sự nhận thức của con người. Không có một công cụ nào có thể kiểm chứng hay thu thập mọi thông tin và cũng không có một cơ quan nào có thể theo kịp tốc độ lan truyền của hàng triệu thông tin trong một cú click chuột với nội dung tạo ra hàng giây… Vì vậy, giải pháp căn cơ là xây dựng phản xạ kiểm chứng trong cộng đồng, để mỗi người dân hình thành thói quen kiểm tra nguồn tin, đối chiếu dữ liệu và cân nhắc trước khi tin, chia sẻ hoặc hành động dựa trên một thông tin.
"Dù công nghệ có thay đổi đến đâu thì trách nhiệm đối với thông tin vẫn luôn thuộc về con người. Mỗi lần kiểm chứng trước khi tin, mỗi lần cân nhắc trước khi chia sẻ chính là hành động thiết thực để bảo vệ bản thân, bảo vệ cộng đồng và góp phần xây dựng một không gian mạng an toàn, văn minh và đáng tin cậy," Trung tướng Lê Xuân Minh nhấn mạnh.
Theo Trung tướng Lê Xuân Minh, Chiến dịch TinAI? không chỉ là một hoạt động truyền thông đơn lẻ mà còn là lời kêu gọi sự chung tay của toàn xã hội trong việc hình thành môi trường thông tin minh bạch, an toàn và đáng tin cậy.
Đồng chí mong muốn từ chiến dịch sẽ hình thành mạng lưới đồng hành rộng khắp với sự tham gia của cơ quan quản lý, báo chí, doanh nghiệp công nghệ, nền tảng số, các nhà sáng tạo nội dung và người dân nhằm xây dựng hệ sinh thái thông tin lành mạnh, nơi sự thật được lan tỏa nhanh hơn và niềm tin được xây dựng trên nền tảng của sự kiểm chứng.
Phát biểu tại sự kiện, đồng chí Nguyễn Thanh Lâm cho biết, tin giả không chỉ là các vụ lừa đảo bằng deepfake, website ngân hàng giả hay cuộc gọi mạo danh cơ quan chức năng... Nguy hiểm hơn là những thông tin bị cắt khỏi ngữ cảnh, bóp méo chính sách hoặc phát biểu của lãnh đạo, khiến nội dung ban đầu bị hiểu sai hoàn toàn. Khi cơ quan chức năng lên tiếng, thông tin sai lệch đã kịp lan truyền với tốc độ rất nhanh.
"Trong một cuộc chiến chống tin giả, sức ép rất lớn là tốc độ. Có một câu được rất nhiều người đã nói đó là khi mà tin thật, sự thật còn chưa kịp xỏ giày, thì tin giả đã đi được nửa vòng trái đất rồi", Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh.
Đồng chí cũng phân tích 4 nguồn tạo ra thông tin sai lệch: do AI tạo ra, do thuật toán của nền tảng mạng xã hội, do người dùng thiếu kỹ năng kiểm chứng và do các tổ chức, cá nhân cố tình phát tán vì động cơ riêng. Mỗi nhóm cần cách ứng xử khác nhau thay vì đánh đồng.
"Chúng ta kiểm chứng không chỉ để biết thật, giả và không chỉ để vạch trần cái xấu. Nếu mà kiểm chứng chỉ để vạch trần cái xấu thì chúng ta mới làm được một nửa công việc. Cái nửa còn lại quan trọng không kém ấy là chúng ta cần phải bảo vệ cái tốt", đồng chí nhấn mạnh.
Đồng chí Nguyễn Thanh Lâm dẫn ví dụ, khi một clip về hành động đẹp cũng bị nghi ngờ là dàn dựng hoặc đánh bóng tên tuổi, xã hội sẽ dần mất niềm tin, người tốt ngại làm việc tốt và ngại chia sẻ những điều tích cực. Đó là thiệt hại vô hình nhưng kéo dài đối với xã hội.
“Một xã hội mà thiếu niềm tin thì chi phí phát triển rất lớn. Khi mà cái đúng được bảo vệ, cái tốt được cổ vũ, thì người dám làm việc tốt không cảm thấy cô đơn, niềm tin xã hội được củng cố. Niềm tin chính là một nguồn lực quan trọng của sự phát triển" - đồng chí Nguyễn Thanh Lâm nhắc lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi gặp mặt các tấm gương điển hình của chương trình "Việc tử tế".
Một điểm nhấn của chiến dịch là bản tin "Thật - Giả, kiểm chứng", thời lượng 5 phút, phát sóng lúc 19h55 hàng ngày trên VTV1, ngay sau Thời sự 19h. Theo đồng chí Nguyễn Thanh Lâm, mục tiêu của chương trình không phải mỗi ngày tìm ra một vụ việc tiêu cực mà là giúp công chúng phân biệt rõ điều gì là giả để gọi đúng tên, điều gì là thật để được xác nhận và lan tỏa. Kiểm chứng cần trở thành công việc thường xuyên trong dòng chảy thông tin chính thống, thay vì chỉ là một chiến dịch ngắn hạn.
Chiến dịch TinAI? dưới sự bảo trợ của Bộ Công an, do Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phối hợp tổ chức cùng Liên minh Niềm tin số và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, cùng sự đồng hành của Tập đoàn Công nghệ Tài chính MoMo và Đài Truyền hình Việt Nam (VTV).
Chiến dịch được triển khai với thông điệp “Kiểm trước tin sau”, hướng tới xây dựng một phản xạ mới trong cộng đồng: trước khi tin, trước khi chia sẻ hay đưa ra quyết định từ một thông tin trên mạng, mỗi người cần dành thời gian kiểm chứng nguồn tin, bối cảnh và tính xác thực của nội dung.
Trong khuôn khổ sự kiện, tọa đàm với chủ đề “Xây dựng phản xạ kiểm chứng trong kỷ nguyên AI” đã thu hút sự tham gia của các chuyên gia, đại diện cơ quan quản lý, cơ quan báo chí, doanh nghiệp công nghệ và các nhà sáng tạo nội dung.
Các diễn giả đến từ doanh nghiệp công nghệ MoMo, đại diện nền tảng số TikTok, chuyên gia tâm lý học tội phạm, đại diện cơ quan báo chí, truyền hình và nhà sáng tạo nội dung số cùng chia sẻ góc nhìn về những thách thức do AI tạo ra đối với môi trường thông tin, trách nhiệm của các bên trong việc xây dựng một hệ sinh thái thông tin minh bạch, đáng tin cậy.
Các ý kiến tại tọa đàm đều thống nhất rằng, trong kỷ nguyên AI, cuộc chiến chống tin giả không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý hay các tổ chức báo chí mà cần sự tham gia của toàn xã hội. Mỗi người dùng Internet đều có thể trở thành “người gác cổng” của thông tin nếu hình thành được thói quen kiểm chứng trước khi chia sẻ.
Cũng tại chương trình, Ban Tổ chức đã chính thức phát động chuỗi hoạt động hưởng ứng Chiến dịch TinAI? trên phạm vi toàn quốc. Trong thời gian tới, chiến dịch sẽ triển khai đồng bộ nhiều hoạt động truyền thông trên báo chí, mạng xã hội và các nền tảng số; phát hành các video, infographic, bản tin kiểm chứng; phối hợp với các địa phương, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp công nghệ, nền tảng số, MCN, KOL, KOC và các tổ chức xã hội để lan tỏa kỹ năng nhận diện, kiểm chứng thông tin tới cộng đồng.
Một trong những điểm nhấn của chiến dịch là việc huy động mạng lưới các nhà sáng tạo nội dung, cơ quan báo chí, tổ chức và cộng đồng cùng tham gia lan tỏa thông điệp “Kiểm trước tin sau”, góp phần xây dựng môi trường thông tin số an toàn, minh bạch và đáng tin cậy.
Thông qua Chiến dịch TinAI? và bản tin “Thật - Giả, kiểm chứng”, Ban tổ chức kỳ vọng sẽ từng bước hình thành văn hóa kiểm chứng trong cộng đồng, giúp người dân nâng cao khả năng nhận diện thông tin giả, hạn chế việc vô tình tiếp tay lan truyền tin sai sự thật và cùng chung tay xây dựng một không gian mạng lành mạnh, an toàn và đáng tin cậy.
