Dữ liệu và công nghệ số: Nền tảng an toàn cho báo chí Công an nhân dân

Trong khuôn khổ Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV, năm 2026 do Bộ Công an và Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp tổ chức, ngày 23/10, tại Trường quay S1, Cục Truyền thông CAND đã diễn ra Hội thảo chuyên đề “Dữ liệu và công nghệ số: Nền tảng an toàn cho báo chí CAND”.

Phát biểu tại Hội thảo, Trung tướng Đỗ Triệu Phong, Cục trưởng Cục Truyền thông CAND, Trưởng Ban Tổ chức Liên hoan nhận định, dữ liệu đã trở thành nguồn lực chiến lược, công nghệ số đang thay đổi cách sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin và trí tuệ nhân tạo mở ra nhiều cơ hội mới cho báo chí, truyền thông.

Công nghệ giúp thông tin đến với công chúng nhanh hơn, hỗ trợ phân tích dữ liệu và nâng cao chất lượng tác phẩm. Nhưng tin giả, hình ảnh giả mạo, dữ liệu bị đánh cắp hay hệ thống bị tấn công cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến uy tín cơ quan báo chí, quyền lợi của tổ chức, cá nhân, thậm chí tác động đến an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội.

Vì vậy, báo chí hôm nay không chỉ cạnh tranh về tốc độ mà còn phải khẳng định độ tin cậy, năng lực phân tích và trách nhiệm xã hội. Với báo chí CAND, mỗi thông tin còn góp phần định hướng nhận thức, củng cố niềm tin của nhân dân, lan tỏa hình ảnh người chiến sĩ công an và phục vụ nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

Báo chí CAND có sứ mệnh đặc thù, gắn chặt với nhiệm vụ chính trị của lực lượng Công an, với công tác bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội và xây dựng lực lượng CAND trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Trong không gian số, vai trò ấy càng cần được phát huy mạnh mẽ.

Khi thông tin sai lệch, tin giả, nội dung xuyên tạc và các sản phẩm giả mạo bằng công nghệ có thể lan truyền với tốc độ lớn, báo chí CAND phải chủ động hơn trong cung cấp thông tin xác thực, phản ứng kịp thời trước những vấn đề dư luận quan tâm, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng, củng cố niềm tin xã hội và giữ vững ổn định về an ninh trật tự. Dù ở định dạng nào, trên nền tảng nào, điều không thể thay đổi là tính chính xác, tính nhân văn, tính chiến đấu và trách nhiệm chính trị của báo chí CAND.

Hội thảo hôm nay là một trong những hoạt động có ý nghĩa thiết thực trong khuôn khổ Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV, năm 2026. Đây cũng là cơ hội để nhìn lại những chuyển động mới của hoạt động truyền thông, trao đổi kinh nghiệm, phát hiện những mô hình tốt và tìm kiếm những hướng đi phù hợp cho tương lai.

Đồng chí Cục trưởng Cục Truyền thông CAND bày tỏ mong muốn, những ý kiến trao đổi thẳng thắn, khoa học và thực tiễn tại Hội thảo sẽ giúp nhận diện rõ hơn những cơ hội, thách thức; đề xuất được những giải pháp có tính khả thi; xác định được các ưu tiên trong đầu tư, quản trị dữ liệu, ứng dụng công nghệ và bảo đảm an toàn thông tin cho báo chí CAND.

Tại Hội thảo, với góc nhìn chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và phòng, chống lừa đảo trực tuyến, Viện trưởng Viện Khoa học Quản trị nhân lực và Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (IHRAI) Đặng Tuấn Tiến; Nhà sáng lập, Giám đốc Công ty Cổ phần An toàn thông tin CyRadar Nguyễn Minh Đức; Đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Chống Lừa Đảo Ngô Minh Hiếu đã cùng làm rõ những vấn đề cấp thiết trong tiến trình xây dựng nền báo chí số hiện đại, chuyên nghiệp và an toàn.

Với tham luận về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị, bóc tách và tìm kiếm ngữ nghĩa kho tư liệu truyền hình CAND, Viện trưởng IHRAI Đặng Tuấn Tiến chia sẻ những giải pháp như chuyển lời nói thành văn bản, làm giàu thông tin mô tả (metadata), xây dựng bộ từ điển ngữ nghĩa và tìm kiếm theo nội dung được kỳ vọng sẽ hỗ trợ phóng viên, biên tập viên rút ngắn thời gian tìm kiếm, khai thác sâu hơn giá trị của tư liệu, nâng cao hiệu quả sản xuất các tác phẩm báo chí.

Tuy nhiên, ông Đặng Tuấn Tiến cũng nhấn mạnh, ứng dụng AI trong môi trường báo chí, đặc biệt là báo chí CAND, cần được đặt trong khuôn khổ quản trị dữ liệu chặt chẽ, có cơ chế kiểm soát và xác thực. Công nghệ có thể hỗ trợ xử lý nhanh, nhưng không thể thay thế tư liệu gốc, quy trình nghiệp vụ và trách nhiệm của người làm báo đối với tính chính xác của thông tin.

Từ góc nhìn chuyên gia an toàn thông tin, ông Nguyễn Minh Đức tập trung phân tích những thách thức và giải pháp bảo đảm an ninh mạng cho hạ tầng truyền hình số. Nội dung tham luận đề cập các nguy cơ trên toàn bộ chuỗi tác nghiệp, từ thiết bị ghi hình tại hiện trường, kho lưu trữ tư liệu, hệ thống dựng phim đến nền tảng xuất bản, truyền dẫn và phân phối nội dung trên môi trường số.

Các giải pháp được đề cập hướng tới phòng thủ chủ động, phân vùng và kiểm soát truy cập mạng, bảo vệ tài khoản, giám sát phát hiện sớm nguy cơ, sao lưu dữ liệu an toàn và xây dựng phương án dự phòng khi xảy ra sự cố. Qua đó, góp phần nâng cao khả năng bảo vệ tài sản số, duy trì hoạt động liên tục và bảo đảm an toàn cho hệ thống thông tin của các cơ quan báo chí.

Trong khi đó, chuyên gia Ngô Minh Hiếu tập trung vào chủ đề “Báo động tin giả và giải pháp chống deepfake mạo danh”, cung cấp góc nhìn về sự tiến hóa của các hình thức lừa đảo trực tuyến, dấu hiệu nhận biết nội dung giả mạo và phương pháp xác minh tư liệu.

Theo chuyên gia Ngô Minh Hiếu, quy trình xác minh được tiếp cận qua ba bước: kiểm tra siêu dữ liệu của tệp, phân tích các dấu hiệu bất thường do AI tạo ra và truy vết nguồn gốc hình ảnh, video. Các công cụ kỹ thuật có thể hỗ trợ nhận diện nguy cơ, nhưng không phải lúc nào cũng đưa ra kết luận tuyệt đối. Việc kiểm chứng chéo, tìm kiếm nguồn gốc, đối chiếu thông tin từ các nguồn độc lập và xác minh trực tiếp vẫn giữ vai trò quan trọng trong quy trình tác nghiệp báo chí.

Cùng với tham luận của các diễn giả, trong khuôn khổ Hội thảo còn có toạ đàm “Chuyển đổi số báo chí CAND: Xác thực chính xác – Bảo mật an toàn”. Các tham luận, thảo luận thống nhất nhận định: Trong môi trường truyền thông số, dữ liệu đã trở thành nguồn lực chiến lược, công nghệ số là động lực đổi mới phương thức sản xuất và phân phối thông tin, còn an toàn thông tin là điều kiện tiên quyết để duy trì hoạt động ổn định, tin cậy. Với báo chí CAND, yêu cầu này càng có ý nghĩa đặc biệt bởi mỗi tác phẩm báo chí không chỉ cung cấp thông tin mà còn góp phần định hướng nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và phục vụ nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Với thông điệp xuyên suốt: “Lấy dữ liệu làm nền tảng, công nghệ số làm động lực, an toàn làm điều kiện tiên quyết và chất lượng thông tin, niềm tin của nhân dân làm thước đo hiệu quả”, Hội thảo khẳng định, công nghệ càng phát triển, trách nhiệm kiểm chứng càng phải được đề cao; ứng dụng AI càng sâu rộng, yêu cầu bảo vệ dữ liệu, giữ vững bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp của người làm báo càng trở nên quan trọng.