Từng được xác định là một trong những điểm nóng về tai nạn giao thông của Hà Nội, cầu Thanh Trì đã có sự thay đổi đáng kể sau khi phương án tổ chức giao thông được điều chỉnh theo hướng phân tách rõ dòng phương tiện, giảm tốc độ và tăng cường các điều kiện bảo đảm an toàn.
Năm 2020, tổ chức giao thông trên cầu Thanh Trì đứng trước một thực tế đáng lo ngại. Theo thống kê của Cục CSGT, từ ngày 15/12/2018 đến ngày 14/4/2020, trên cầu Thanh Trì xảy ra 33 vụ tai nạn giao thông, làm 8 người chết, 14 người bị thương. Đáng chú ý, 19 vụ tai nạn liên quan đến làn đường hỗn hợp dành cho ô tô con và xe mô tô.
Thời điểm đó, lưu lượng phương tiện qua cầu đã lên tới khoảng 120.000 xe/ngày đêm, trong khi thiết kế ban đầu chỉ khoảng 15.000 xe/ngày đêm. Cùng với áp lực phương tiện tăng cao, mặt cầu xuống cấp, xuất hiện hằn lún vệt bánh xe, vạch kẻ đường và gờ giảm tốc bị mờ, hệ thống chiếu sáng chưa bảo đảm... khiến phương án tổ chức giao thông với các dòng phương tiện lưu thông hỗn hợp bộc lộ nhiều bất cập.
Trước thực tế đó, Cục CSGT đã kiến nghị Sở Giao thông vận tải Hà Nội (nay là Sở Xây dựng) nghiên cứu điều chỉnh phương án tổ chức giao thông trên cầu Thanh Trì. Theo đề xuất, mặt cầu được tổ chức thành 3 làn đường dành cho ô tô và 1 làn đường dành cho xe mô tô; giữa làn ô tô và làn mô tô bố trí dải phân cách mềm. Tốc độ tối đa cho phép đối với ô tô cũng được đề nghị điều chỉnh từ 80 km/h xuống 60 km/h.
Cùng với đó là điều chỉnh hệ thống vạch kẻ đường, biển báo; thường xuyên duy tu, bảo trì mặt cầu, khe co giãn, hệ thống chiếu sáng và camera giám sát… Đây không đơn thuần là việc “chia lại làn đường”. Mục tiêu quan trọng hơn là tách những dòng phương tiện có sự khác biệt lớn về tốc độ và đặc điểm vận hành, qua đó giảm các điểm xung đột trên mặt cầu.
Tiếp thu ý kiến của Cục CSGT, Sở Xây dựng Hà Nội đã quyết định điều chỉnh phương án giảm tốc độ khai thác từ 80 km/h xuống 60 km/h được Hà Nội triển khai. Từ ngày 16/3/2021, tốc độ tối đa đối với ô tô trên cầu Thanh Trì được áp dụng ở mức 60 km/h.
Điều đáng nói là áp lực đối với cầu Thanh Trì không giảm theo thời gian. Ngược lại, lưu lượng phương tiện tiếp tục ở mức rất cao. Những năm gần đây, lưu lượng qua cầu và tuyến Vành đai 3 có thời điểm khoảng 122.000-123.000 xe/ngày đêm, cao hơn khoảng 8 lần so với công suất thiết kế ban đầu.
Tuy nhiên, số liệu về tai nạn giao thông trên cầu Thanh Trì những năm gần đây cho thấy, số vụ tai nạn giảm rõ rệt. Cụ thể, từ 33 vụ xảy ra trong khoảng thời gian 1,5 năm (25/12/2018 – 14/4/2020), đến năm 2023 trên cầu xảy ra 15 vụ tai nạn giao thông; năm 2024 giảm còn 8 vụ; năm 2025 xảy ra 11 vụ và trong 9 tháng đầu năm 2026 xảy ra 6 vụ.
Như vậy, so với giai đoạn trước khi tổ chức lại giao thông, số vụ tai nạn trên cầu đã giảm đáng kể. Đặc biệt, trong khi lưu lượng phương tiện vẫn ở mức rất cao, các giải pháp phân làn, điều chỉnh tốc độ và tăng cường kiểm soát tiếp tục được duy trì. Những con số này không thể được xem là kết quả của riêng một giải pháp, bởi tai nạn giao thông chịu tác động của nhiều yếu tố, từ ý thức người điều khiển phương tiện, tình trạng phương tiện, điều kiện thời tiết, hạ tầng đến công tác tuần tra, kiểm soát. Tuy nhiên, diễn biến số vụ tai nạn qua các năm cho thấy vai trò đáng kể của việc tổ chức giao thông phù hợp với thực tế khai thác.
Đại tá Phạm Việt Công, Phó Cục trưởng Cục CSGT cho biết, một trong những điểm quan trọng của phương án mới là không để ô tô và xe mô tô tiếp tục lưu thông hỗn hợp trong cùng một làn. Việc bố trí dải phân cách mềm giữa làn ô tô và xe mô tô tạo ra sự phân tách rõ ràng hơn giữa các dòng phương tiện. Trong điều kiện cầu phải tiếp nhận lượng xe lớn, giải pháp này góp phần hạn chế tình trạng phương tiện chuyển hướng, luồn lách hoặc vượt nhau giữa các dòng xe có tốc độ khác biệt.
Đặc biệt, sau khi lực lượng CSGT triển khai các giải pháp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, phòng ngừa và giải quyết ùn tắc trên tuyến cầu Thanh Trì - Vành đai 3, phương án tổ chức giao thông trên cầu tiếp tục được điều chỉnh, thu hẹp dải phân cách mềm, mở rộng làn ô tô, đáp ứng đủ 3 làn ô tô và 1 làn mô tô, giúp giảm ùn tắc, tạo thuận lợi hơn cho người dân đi lại.
Thực tế khai thác cầu Thanh Trì cho thấy, với một công trình đã phải “gánh” lưu lượng phương tiện vượt xa thiết kế ban đầu, giải pháp bảo đảm an toàn giao thông không thể chỉ trông chờ vào việc mở rộng hạ tầng. Tổ chức giao thông khoa học, phân tách các dòng phương tiện, kiểm soát tốc độ và duy trì kỷ luật giao thông là những giải pháp có thể triển khai ngay trên hạ tầng hiện hữu. Đây cũng là lý do mà những kiến nghị được Cục CSGT đưa ra từ năm 2020 có ý nghĩa lâu dài: tổ chức giao thông phải được điều chỉnh theo lưu lượng và đặc điểm thực tế, thay vì chỉ dựa trên phương án được thiết kế từ nhiều năm trước.
