Được trả tự do, con trai nhà độc tài Gaddafi sẽ có vai trò gì ở Libya?

Saif al-Islam Gaddafi được trả tự do hôm 9-6 theo lệnh ân xá sau 6 năm bị giam cầm ở Libya. Thông tin được phát đi từ Tiểu đoàn - lực lượng dân quân vũ trang Abu Bakr al-Siddiq kiểm soát thành phố Zintan cách thủ đô Tripoli của Libya hơn 100km về phía nam.

Thế nhưng, nhiều người đang đặt câu hỏi liệu con trai thứ hai của cố lãnh đạo độc tài Muammar Gaddafi có khả năng trở thành lãnh đạo tương lai của quốc gia Bắc Phi này hay không. Về điều này, luật sư đại diện Saif tuyên bố: thân chủ của ông rất có thể sẽ đóng vai trò chủ chốt trong mọi nỗ lực hòa giải dân tộc ở Libya.

Saif al-Islam Gaddafi bị bắt giữ tại Zitan hồi tháng 11-2011 khi đang cố chạy trốn sang quốc gia láng giềng Nigeria, sau đó bị cáo buộc phạm các tội ác chiến tranh và chống nhân loại liên quan đến những nỗ lực bất thành của cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi nhằm dập tắt cuộc nổi dậy.

Tại phiên tòa xét xử các cựu quan chức chính quyền của Đại tá Gaddafi diễn ra vào tháng 7-2015 tại miền tây Lybia, nơi mà sự kiểm soát nằm trong tay của chính phủ do Liên Hiệp Quốc hậu thuẫn, Saif bị tuyên án tử hình vắng mặt.

Saif tại tòa án ở Zintan năm 2014.
Saif tại tòa án ở Zintan năm 2014.

"Công dân Saif al-Islam Gaddafi được trả tự do vào ngày 9-6 theo luật pháp được thông qua bởi Quốc hội, cơ quan pháp quyền hợp pháp duy nhất ở Libya", Đài Russia Today ngày 10-6 dẫn lại thông báo từ Tiểu đoàn Abu Bakr al-Siddiq. Tờ The Libya Herald cũng đưa tin: Saif được trả tự do sau khi Hạ viện tại thành phố Tobruk thông qua đạo luật ân xá tù nhân chính trị.

Hiện nay, vẫn chưa có bằng chứng về việc Saif đã rời khỏi thành phố Zintan, nơi ông ta bị giam giữ mấy năm qua. Trong khi đó, luật sư của Saif không tiết lộ nơi ở của Saif vì lý do an ninh. Nếu như Saif đã rời khỏi Zintan thì rất nhiều khả năng ông ta sẽ đến miền nam Libya - một trong những địa điểm cuối cùng đánh dấu sự sụp đổ của chính quyền Gaddafi năm 2011 và cũng được nhiều người dân Libya coi đây là trung tâm lãnh thổ của những người trung thành với chế độ cũ.

Một số ý kiến khác thì cho rằng, Saif có thể đến Ai Cập. Mặc dù đã được trả tự do, song Saif vẫn còn nằm trong diện truy nã của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC)ở The Hague, nơi đang cố truy tố ông ta về tội ác chiến tranh trong suốt cuộc xung đột bạo lực năm 2011. Về lý thuyết, nếu Saif di chuyển đến bất cứ quốc gia nào có ký kết hiệp ước với ICC thì lẽ đương nhiên Saif phải bị bắt giữ và chuyển giao đến The Hague.

Saif al-Islam Gaddafi là nhân vật đáng chú ý nhất trong số 8 người con của nhà độc tài Gaddafi, được Trường Kinh tế London (LSE) trao học vị tiến sĩ đầy tranh cãi vào năm 2008. Trước đó, Saif từng được biết đến với vai trò quan trọng trong việc xây dựng mối quan hệ với phương Tây sau năm 2000 và được coi là khuôn mặt cải cách của chế độ do cha ông lãnh đạo. Thế nhưng sau cuộc nổi dậy năm 2011, ông ta bị buộc tội kích động bạo lực và đàn áp, tàn sát người biểu tình, bị bắt giam ở một nơi và bị kết án tử hình vắng mặt ở một nơi khác.

Saif lúc bị chiến binh bắt giữ vào tháng 11-2011.
Saif lúc bị chiến binh bắt giữ vào tháng 11-2011.

Các chuyên gia phân tích nhận định, trong tình hình hiện nay mọi chuyện đều có thể xảy ra ở Libya. Trước thông tin Saif al-Islam Gaddafi được trả tự do, một số nhóm vũ trang quyền lực nhất Libya tỏ ra giận dữ và muốn bắt ông ta trở lại. Đối với một số người, Saif al-Islam Gaddafi chỉ là con trai của một nhà lãnh đạo độc tài quân sự.

Nhưng đối với những người từng đánh giá Saif là nhà cải cách bên trong chế độ của người cha Gaddafi thì đây chính là nhân vật "có đủ quyền lực cứng và mềm" để nhanh chóng kết thúc tình trạng "lắm thầy nhiều ma" hiện nay ở Libya. Luôn chống đối Saif là một danh sách dài những chiến binh, chính khách và doanh nhân quyền lực cũng như dân thường, song vẫn có một bộ phận người dân chịu đau khổ sau khi chế độc Gfaddafi sụp đổ sẽ có thái độ ủng hộ Saif.

Saif cũng được các nhóm vũ trang tin tưởng và ủng hộ bởi họ sẽ trở nên mạnh hơn để chống lại các đối thủ khác nếu đứng về phía Saif. Hiện nay, người ta tin rằng lực lượng quân sự và chính trị nằm dưới sự chỉ huy của Khalifa Hefter ở miền đông Libya đang ủng hộ mạnh mẽ sự trở lại chính trường của Saif.

Liệu phần còn lại của thế giới sẽ phản ứng ra sao nếu như Saif al-Islam Gaddafi trở thành lãnh đạo Libya? Người ta tin rằng các cường quốc phương Tây chắc chắn sẽ hợp tác với bất cứ ai có khả năng kiểm soát và tạo sự ổn định cho Libya, cũng như những ai có quan điểm chính trị mà họ có thể chấp nhận được.

Ngoài ra, khả năng cộng đồng quốc tế sẽ can thiệp quân sự hay có biện pháp ngăn chặn Saif trở lại nắm quyền lực ở Libya là khá thấp. Nhưng liệu Saif al-Islam Gaddafi có đáng tin cậy để trở thành lãnh đạo tương lai của Libya? Một số người Libya tin tưởng chắc chắn vào điều đó trong tình hình một đất nước rơi vào hỗn loạn sau năm 2011.

Saif vẫn còn đáng tin cậy đối với những gia đình đã rời bỏ Libya trong 6 năm qua và những người còn ở lại đất nước nhưng phải sống trong đau khổ trong một xã hội vô chính phủ, luôn xảy ra tranh giành, xung đột giữa các nhóm vũ trang. Trong tình hình Libya hiện nay, giữa hiện thực và giả định là lằn ranh hết sức mỏng manh.

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

“Giấc mơ châu Âu” trong một thế giới biến động

“Giấc mơ châu Âu” trong một thế giới biến động

4 năm sau khi được trao quy chế ứng viên, Ukraine và Moldova đã bước vào giai đoạn quan trọng trên con đường gia nhập Liên minh châu Âu (EU). Ngày 15/6/2026, EU chính thức mở cụm đàm phán “Fundamentals” (Những vấn đề nền tảng) nơi các cam kết chính trị bắt đầu chuyển thành các tiêu chí pháp lý, kỹ thuật và thể chế cụ thể. Trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu biến động sâu sắc, mỗi bước đi trong chính sách mở rộng của liên minh này không đơn thuần mang ý nghĩa thủ tục mà còn phản ánh những tính toán chiến lược rộng lớn hơn.

Mạng xã hội, “con dao hai lưỡi” của Tổng thống Milei

Mạng xã hội, “con dao hai lưỡi” của Tổng thống Milei

Trên hành trình từ một nhà kinh tế học ít tên tuổi trở thành Tổng thống Argentina, ông Javier Milei đã tận dụng rất hiệu quả mạng xã hội để chinh phục cử tri. Nhưng, giờ đây, chính thứ vũ khí chính trị lợi hại từng đưa ông lên đỉnh cao quyền lực lại đang bộc lộ những giới hạn mới, trong bối cảnh cuộc bầu cử năm 2027 đến gần.

Khủng hoảng quyền lực tại Brazil: Tương lai bất định của nền dân chủ lớn nhất Mỹ Latinh

Khủng hoảng quyền lực tại Brazil: Tương lai bất định của nền dân chủ lớn nhất Mỹ Latinh

Trong thời gian ngắn, Tổng thống Brazil, ông Lula da Silva đã phải hứng chịu ba thất bại liên tiếp chưa từng có trước Quốc hội, điều này đặt dấu hỏi lớn về khả năng điều hành của chính phủ và khơi mào một cuộc đối đầu quyền lực đang diễn ra - nơi cơ quan lập pháp nổi lên thách thức trực diện mô hình tổng thống liên minh đã tồn tại ổn định suốt ba thập kỷ ở quốc gia Mỹ Latinh này.

Bóng ma “Farmgate” đe dọa chính trường Nam Phi

Bóng ma “Farmgate” đe dọa chính trường Nam Phi

Phán quyết của Tòa án Hiến pháp Nam Phi về việc khôi phục quy trình luận tội Tổng thống Cyril Ramaphosa hôm 8/5 không chỉ là đòn giáng mạnh vào uy tín cá nhân nhà lãnh đạo 73 tuổi, mà còn đẩy liên minh cầm quyền tại quốc gia này vào một cuộc sát hạch sống còn.

Bầu cử Quốc hội Hungary: Cuộc chuyển mình lịch sử

Bầu cử Quốc hội Hungary: Cuộc chuyển mình lịch sử

Sau 16 năm cầm quyền, Thủ tướng Viktor Orban sẽ rời vị trí lãnh đạo Hungary khi phe đối lập giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Quốc hội hôm Chủ nhật (12/4). Sự kiện không chỉ khép lại kỷ nguyên kéo dài của vị thủ tướng được xem là biểu tượng cho cánh hữu ở châu Âu, mà còn đem đến một câu hỏi lớn về việc Hungary sẽ chuyển mình sang quỹ đạo mới theo cách nào?

Hungary: Cuộc bầu cử định đoạt tương lai

Hungary: Cuộc bầu cử định đoạt tương lai

Người dân Hungary sẽ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 12/4. Đây được xem là cuộc bầu cử quan trọng nhất năm của châu Âu, bởi nó quyết định tương lai chiếc ghế thủ tướng của ông Viktor Orbán - biểu tượng cực hữu toàn cầu của đất nước, đối mặt với thách thức lớn nhất sau 16 năm cầm quyền từ ứng viên đối lập Péter Magyar.

Ván cược mạo hiểm của Tổng thống Argentina

Ván cược mạo hiểm của Tổng thống Argentina

Nhằm xốc lại nền kinh tế trì trệ của Argentina, chính phủ Tổng thống Javier Milei đang thúc đẩy một cải cách lao động sâu rộng chưa từng có, trong đó một ngày làm việc có thể kéo dài tới 12 giờ và chi phí sa thải được hạ thấp. Nhưng, liệu dự luật này có thể trở thành cú hích cần thiết cho nền kinh tế, hay là một ván cược đầy rủi ro đối với Argentina?

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.