Động thái này diễn ra sau khi Thanh tra tỉnh công bố kết luận thanh tra, chỉ ra hàng loạt sai phạm của các cơ quan chức năng liên quan cũng như các doanh nghiệp được cấp phép khai thác mỏ đá ở địa phương.
Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Đắk Nông, qua kiểm tra tại Công ty CP Khoáng sản Xây dựng và Thương mại FICO Đắk Nông cho thấy, công ty này đã sử dụng đất tại thôn 3, xã Kiến Thành, huyện Đắk Rlấp để khai thác đá từ năm 2013 đến 2021 khi chưa được cho thuê đất. Việc này không đúng nội dung giấy phép khai thác khoáng sản của UBND tỉnh cấp và không đúng quy định của Luật Khoáng sản.
Điều đáng nói là sau 7 năm khai thác, đến năm 2021, diện tích đất trên mới được đưa vào chỉ tiêu đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản theo kế hoạch sử dụng đất năm 2021 huyện Đắk Rlấp. Thanh tra tỉnh xác định, trách nhiệm chính thuộc về công ty, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT), UBND huyện Đắk Rlấp cùng các đơn vị liên quan chịu trách nhiệm trong quản lý đất đai. Còn tại Mỏ đá Granite xã Đắk Hòa, huyện Đắk Song, Thanh tra tỉnh Đắk Nông cũng chỉ ra nhiều sai phạm: Thời điểm Sở TN&MT tham mưu cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty CP Phú Tài (năm 2016) khi chủ đầu tư này chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường. Ngoài ra, Sở TN&MT còn cho Công ty CP Phú Tài thuê đất khai thác đá có một phần với diện tích 9.599m2 nằm trong diện tích đất quy hoạch 3 loại rừng.
Tại mỏ đá xây dựng Bon Pi Nao, xã Đạo Nghĩa, huyện Đắk Rlấp, Thanh tra tỉnh Đắk Nông cũng đã phát hiện đơn vị này đã khai thác đá ngoài diện tích được thuê đất 4.447m2. Ngoài ra, theo kết luận của Thanh tra tỉnh, 6/8 mỏ đá bị thanh tra có tình trạng lấn chiếm, sử dụng đất chưa được cho thuê, đất quy hoạch mục đích sử dụng khác để làm văn phòng, khu chế biến, bãi đá thành phẩm, bãi thải, xây dựng các hạng mục mỏ... không đúng quy định. Trước những sai phạm trên, Thanh tra tỉnh Đắk Nông quyết định truy thu hơn 1 tỷ đồng tiền phí bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên, tiền thuê đất đối với các chủ đầu tư khai thác đá; kiến nghị Sở TN&MT xử lý vi phạm hành chính các đơn vị khai thác mỏ đá theo quy định.
“Để xảy ra các sai phạm trên là do công tác quản lý Nhà nước về hoạt động khoáng sản trong thời kỳ 2018 - 2020 tại huyện Đắk Rlấp và huyện Đắk Song chưa chặt chẽ, chưa thường xuyên theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra để phát hiện, xử lý, chấn chỉnh kịp thời các sai phạm trong hoạt động khoáng sản”, kết luận Thanh tra tỉnh nêu.
Cũng theo kết luận Thanh tra tỉnh, UBND các huyện trên cũng chưa có biện pháp cương quyết, hữu hiệu yêu cầu chủ đầu tư khai thác các mỏ đá có vi phạm, sai phạm khắc phục, chấm dứt các vi phạm và chấp hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính của cơ quan có thẩm quyền. Việc theo dõi, bàn giao mốc thực địa ranh giới khu vực cấp phép khai thác khoáng sản tại một số mỏ đá trên địa bàn chưa được các huyện thực hiện kịp thời theo nội dung giấy phép khai thác của UBND tỉnh; chưa kịp thời phát hiện, xử lý các mỏ đá sử dụng đất sai mục đích, đất chưa được cho thuê để khai thác, chế biến khoáng sản.
Đối với Sở TN&MT, đơn vị này chưa quan tâm kiểm tra, theo dõi, đôn đốc thường xuyên có việc chấp hành các quy định pháp luật của các doanh nghiệp khai thác khoáng sản; chưa có biện pháp xử lý kịp thời nên còn tình trạng các mỏ đá không chấp hành nghiêm túc, đầy đủ các quy định, vi phạm trong hoạt động khai thác khoáng sản. Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND tỉnh Đắk Nông yêu cầu Sở TN&MT, UBND huyện Đắk Rlấp, UBND huyện Đắk Song tổ chức kiểm điểm, xác định trách nhiệm tập thể, cá nhân trong công tác quản lý và tham mưu quản lý hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản và đất đai tại các mỏ đá trên địa bàn.
Lâm Đồng: Phát hiện nhiều sai phạm tại Công ty TNHH gạch không nung Thiên Tự Phước 
Viện Kiểm sát tỉnh Đắk Lắk kiến nghị điều tra các dấu hiệu sai phạm tại Công ty 470 
