Đó là qua 2 CKQT La Lay (xã A Ngo và A Bung, huyện Đakrông) và Lao Bảo, cùng những đường mòn, lối mở hai bên cánh gà các cửa khẩu này và khoảng 13km đường biên giới sông Sê Pôn qua địa bàn Lao Bảo và xã Tân Thành, Hướng Hóa.
Câu hỏi đặt ra, tại tất cả khu vực, địa điểm này đều có các lực lượng chức năng làm nhiệm vụ, bằng cách nào hàng cấm, hàng lậu có thể “lọt” qua được để về xuôi? Trong thực tế, đường cũ nhưng thủ đoạn của các đối tượng buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu luôn mới. Ngoài thủ đoạn thông thường, như việc lợi dụng lúc đêm khuya, địa hình rừng núi hiểm trở, việc tuần tra, kiểm soát tại các khu vực, địa điểm đường mòn, lối mở, sông biên giới qua đây gặp nhiều khó khăn…, để vận chuyển hàng lậu, hàng cấm xâm nhập vào nội địa, sau đó xé lẻ, cất giấu và vận chuyển về xuôi bằng nhiều phương thức khác nhau, thời gian qua, các đối tượng này còn “liều lĩnh” với thủ đoạn “đi thẳng” đường chính ngạch, cất giấu các loại hàng hóa trái phép rất tinh vi, ít người nghĩ tới.
Ông Hưng nêu ví dụ như, tháng 11/2021, lực lượng Hải quan chủ trì, phối hợp Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tại cửa khẩu, tiến hành kiểm tra kỹ một phương tiện cơ giới vận chuyển người, hàng hóa nhập cảnh, nhập khẩu vào Việt Nam do có dấu hiệu nghi vấn. Sau nhiều giờ đồng hồ kiểm tra nhưng không phát hiện vi phạm nên tiến hành cho thông quan, nhập cảnh, nhập khẩu theo quy định, thì một cán bộ của đơn vị, với kinh nghiệm chống buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu lâu năm ở đây, quyết định đề xuất kiểm tra khu vực cabin phía trong xe và trên đầu tài xế. Kết quả, sau khi tháo, mở nhiều lớp vật liệu rất khó phát hiện do đã được gia cố công phu, đã phát hiện một lượng vàng, bạc và tiền tệ lớn, gồm 1,74kg vàng, 2,18kg bạc và 10.000 USD. Vụ án đã khởi tố, bàn giao cho Công an huyện Hướng Hóa tiếp tục điều tra, xử lý theo thẩm quyền.
Từ năm 2019 đến nay, dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, ảnh hưởng lớn đến các hoạt động buôn bán, vận chuyển hàng hóa của các doanh nghiệp trong nước với khu vực. Trước tình hình đó, Cục Hải quan Quảng Trị chỉ đạo các Chi cục Hải quan CKQT trên địa bàn nghiên cứu, đề xuất hướng hỗ trợ doanh nghiệp. Trong đó, biện pháp đổi tài xế đã được chọn lựa, thực hiện thời gian qua rất hiệu quả. Tuy nhiên, với biện pháp này đã làm nảy sinh phức tạp, khó khăn trong việc xác định hành vi phạm tội của các đối tượng buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu.
Cụ thể, khi phương tiện cơ giới vận chuyển hàng hóa xuất, nhập cảnh đến khu vực cửa khẩu, trước khi kiểm tra, thông quan hàng hóa, tài xế ở nước nhập khẩu hàng thay tài xế ở nước xuất khẩu hàng để tiếp tục điều khiển phương tiện, vận chuyển hàng này vào kiểm tra, thông quan và vào nội địa. Do đó, khi phát hiện trên phương tiện có cất giấu hàng cấm, hàng lậu sẽ phức tạp, khó khăn trong việc xác minh hành vi đó do tài xế bên nào chủ ý, biết việc. Đơn cử như, tháng 7/2021, trong lúc kiểm tra, thông quan hàng hóa, lực lượng chức năng phát hiện trên một phương tiện vận chuyển hàng nhập khẩu thực hiện theo hình thức đổi tài xế, có gần 6kg ma túy đá được đựng, cất giấu trong các bon nhựa nước giặt và xả áo quần.
Do phức tạp, khó khăn trong việc xác minh tài xế bên nào chủ ý, biết việc, nên Chi cục Hải quan phối hợp BĐBP bàn bạc, quyết định để phương tiện cùng hàng hóa thông quan, nhập cảnh nhằm tiếp tục theo dõi, bắt giữ. Kết quả, khi xe hàng này vào tới Đà Nẵng, các lực lượng đã bắt được các đối tượng cùng tang vật liên quan.
Báo cáo của Chi cục Hải quan CKQT Lao Bảo, năm 2021 đã phát hiện, xử lý 175 vụ việc vi phạm hành chính. Đặc biệt, đã thực hiện điều tra, xác minh và khởi tố 5 doanh nghiệp về hành vi buôn lậu, với giá trị tang vật 58,5 tỉ đồng. Ngoài ra, phối hợp BĐBP phát hiện và bắt giữ 6 vụ vận chuyển trái phép các chất ma túy. “Trước tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, không ít đối tượng lợi dụng việc ưu tiên đảm bảo phòng, chống dịch bệnh để buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu với những thủ đoạn mới rất tinh vi và khó đoán”, ông Hưng nói.
Thiếu tá Nguyễn Văn Hiếu, Phó Đồn trưởng nghiệp vụ Đồn Biên phòng CKQT Lao Bảo cho biết, trước tình hình các hoạt động buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu có dấu hiệu gia tăng phức tạp, đơn vị đã phối hợp chính quyền, ban, ngành chức năng, đoàn thể địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân chấp hành tốt pháp luật của Nhà nước. Đồng thời kiên quyết tháo dỡ hàng trăm mét hàng rào bằng tôn của một doanh nghiệp, trước đó được dựng nên để gây khó khăn cho các lực lượng trong quá trình quan sát, theo dõi, phát hiện và bắt giữ hàng cấm, hàng lậu tại đây.
Ðại úy Nguyễn Ðức Chiến, Ðội trưởng Ðội Trinh sát đặc nhiệm, BĐBP tỉnh Quảng Trị cho hay, các đối tượng buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu thường xuyên thay đổi phương thức, thủ đoạn, gây không ít khó khăn cho lực lượng kiểm tra. Tuy nhiên, với quyết tâm ngăn chặn buôn lậu và vận chuyển hàng cấm qua biên giới, trong năm 2021, đơn vị đã tổ chức nhiều đợt kiểm tra, kiểm soát, phát hiện và bắt giữ 117 vụ buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép, trị giá nhiều tỷ đồng; bắt giữ 13 vụ với 17 đối tượng buôn bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép các chất ma túy, tang vật thu giữ gồm 126.482 viên ma túy tổng hợp, 5kg ma túy đá cùng nhiều tài liệu khác có liên quan.
Cuối năm, hàng giả, hàng lậu lại “diễn xiếc” 
Biến ảo hàng lậu, hàng nhái cuối năm 
