Hải Phòng và Quảng Ninh kiên quyết đấu tranh với “thực phẩm bẩn”

Trục lợi bất chính, bất chấp sức khỏe cộng đồng

Hơn 130 tấn thịt lợn ôi thiu, nhiễm virus dịch tả lợn châu Phi suýt được “hợp thức hóa” để đưa vào dây chuyền sản xuất của Công ty Cổ phần đồ hộp Hạ Long (Hải Phòng). Con số không chỉ gây sốc, mà còn phơi bày một thực tế đáng lo ngại khi có những đối tượng sẵn sàng biến thực phẩm bẩn thành hàng hóa tiêu dùng bằng các thủ đoạn tinh vi.

Đây không còn là vi phạm đơn lẻ. Đó là hành vi trục lợi có tính toán. Nguyên liệu giá rẻ, kém chất lượng được thu gom, “hợp thức hóa” để tối đa hóa lợi nhuận. Đổi lại là nguy cơ trực tiếp đối với sức khỏe cộng đồng và bào mòn niềm tin của người tiêu dùng.

Tại Quảng Ninh, tình trạng sản xuất giá đỗ bằng hóa chất cấm tiếp tục phơi bày những kẽ hở trong quản lý ở cơ sở. Từ các cơ sở nhỏ lẻ, hoạt động khép kín, chủ yếu về đêm, hàng trăm tấn giá đỗ sử dụng chất 6-BAP (một loại hormone thực vật tổng hợp thuộc nhóm Cytokinin, bị cấm sử dụng trong sản xuất thực phẩm) đã được tiêu thụ ra thị trường. Sản phẩm “đẹp mã”, nhưng tiềm ẩn nguy cơ độc hại lâu dài.

Không chỉ dừng ở khâu sản xuất, thực phẩm không rõ nguồn gốc vẫn len lỏi qua thị trường. Tại Móng Cái, gần 3,8 tấn thực phẩm như xúc xích, chả mực, há cảo… vừa bị phát hiện không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Điều đáng lo ngại là phần lớn các sản phẩm này được tiêu thụ tại chợ dân sinh – nơi người tiêu dùng gần như không có khả năng tự bảo vệ.

“Biết là lo nhưng vẫn phải mua. Nhìn bằng mắt thường thì khó phân biệt, nhiều khi ăn mà cũng thấp thỏm”, chị Nguyễn Thị Lan (quận Lê Chân, Hải Phòng) chia sẻ.

Còn anh Trần Văn Hùng, công nhân tại Khu công nghiệp VSIP (Hải Phòng) nói thẳng: “Chúng tôi thu nhập có hạn nên vẫn phải chọn đồ giá vừa phải. Nhưng thực phẩm bẩn nhiều quá, nhiều khi ăn mà không yên tâm”.

Những nỗi lo rất đời thường ấy cho thấy, “thực phẩm bẩn” đang len vào từng bữa ăn, từng gia đình.

Siết chặt quản lý, tăng hình phạt đủ sức răn đe

Thực tế vi phạm về an toàn thực phẩm đặt ra yêu cầu không chỉ xử lý nghiêm, mà phải kiểm soát chặt từ gốc. Vụ việc tại Công ty Cổ phần đồ hộp Hạ Long, cơ quan Công an đã khởi tố bắt giam 9 người liên quan, trong đó ông Trương Sỹ Toàn (Tổng Giám đốc) cùng 3 nhân viên là: Phạm Thị Thúy Lan, Bùi Thị Thoan, Lại Thị Thanh Hương bị khởi tố về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh cũng tiến hành bắt giam 2 chủ cơ sở sản xuất giá đỗ có sử dụng chất cấm là Ngô Thị Nhự (SN 1967) và Phạm Thị Quỳnh (SN 1973), cùng trú tại khu Kim Lăng, phường Quảng Yên, để điều tra về hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm theo Điều 317 Bộ luật Hình sự.

Đây là bước chuyển rõ rệt, khẳng định quan điểm của cơ quan chức năng: Mọi hành vi đầu độc cộng đồng đều phải trả giá bằng chế tài nghiêm khắc. Bởi nếu chỉ dừng ở xử phạt hành chính, nhiều cơ sở sẵn sàng “nộp phạt để tồn tại”. Khi lợi nhuận đủ lớn, chế tài nhẹ không còn ý nghĩa răn đe. Chỉ khi đối diện nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị đình chỉ hoạt động, thậm chí bị xử lý tù giam, các đối tượng mới chùn bước.

Song song với xử lý nghiêm, công tác quản lý đang được siết chặt, đặc biệt ở cấp cơ sở. UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành văn bản hỏa tốc, yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu chịu trách nhiệm toàn diện về an toàn thực phẩm trên địa bàn. Nếu để xảy ra vi phạm kéo dài, không phát hiện, không xử lý kịp thời, người đứng đầu sẽ bị xem xét trách nhiệm, xử lý kỷ luật nghiêm.

Chỉ đạo này không dừng ở hình thức. Các địa phương được yêu cầu rà soát toàn bộ cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; tăng cường kiểm tra đột xuất; tập trung vào các nhóm ngành hàng có nguy cơ cao; xử lý nghiêm hành vi sử dụng hóa chất, phụ gia không rõ nguồn gốc. Việc cá thể hóa trách nhiệm đến tận cấp xã, phường chính là “lằn ranh kỷ luật”, buộc quản lý phải đi vào thực chất, không còn “khoán trắng”.

Tại Hải Phòng, định hướng này tiếp tục được Công an TP Hải Phòng cụ thể hóa tại Hội thảo khoa học nâng cao quản lý nhà nước và phòng chống tội phạm vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm, tổ chức ngày 15/4 vừa qua. Theo Thiếu tướng, TS. Chử Văn Dũng - Phó Giám đốc Học viện CSND, thực phẩm và ATTP là vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt đối với sức khỏe con người và xã hội. ATTP không chỉ ảnh hưởng trực tiếp, thường xuyên đến chất lượng giống nòi của dân tộc, mà còn liên quan chặt chẽ đến sự phát triển kinh tế, thương mại, du lịch và an sinh xã hội. Đảm bảo ATTP vừa là vấn đề hệ trọng, vừa cấp bách, vừa lâu dài, góp phần ổn định trật tự, an toàn xã hội và sự phát triển bền vững của đất nước.

Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Vũ Tiến Phụng khẳng định, phải nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và ngăn chặn vi phạm ngay từ cơ sở.

Trong khi đó, ở góc độ đấu tranh, Thiếu tướng Bùi Quang Bình, Giám đốc Công an TP Hải Phòng khẳng định: An toàn thực phẩm là vấn đề an ninh con người. Phải xử lý với tinh thần kiên quyết, đến cùng, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Theo đó, lực lượng Công an sẽ tăng cường nắm tình hình, chủ động phát hiện, triệt phá các đường dây, ổ nhóm vi phạm; đồng thời đẩy mạnh kiểm soát theo chuỗi, từ sản xuất đến tiêu thụ, nhằm “bịt lỗ hổng” ngay từ gốc.

Rõ ràng, cuộc chiến với “thực phẩm bẩn” không thể trông chờ vào các đợt cao điểm. Đó phải là quá trình liên tục, trong đó phải quản lý chặt từ cơ sở, xử lý nghiêm bằng pháp luật hình sự, và trách nhiệm phải được xác định đến cùng.

Khi không còn “vùng trống” trong quản lý, không còn “vùng an toàn” cho vi phạm, “thực phẩm bẩn” sẽ không còn đất sống. Đó không chỉ là yêu cầu quản lý. Đó là mệnh lệnh pháp luật. Và tuyệt đối không thể để các đối tượng vì đồng tiền bất chính mà sẵn sàng đánh đổi sức khỏe của nhân dân.