Ngày 1/4/2010, Cảnh sát toàn cầu hàng tuần chính thức ra số 01, ấn định phát hành sáng thứ 5. Khi ấy, Tổng Biên tập Hữu Ước và các Phó Tổng biên tập Hồng Thanh Quang, Phạm Văn Miên, Lưu Vinh chỉ đạo nội dung rất quyết liệt, thậm chí còn phải chỉ cho chúng tôi cách "bài binh bố trận" một ấn phẩm sao cho bạn đọc không ngán. Nhà văn Như Bình lúc ấy mới nhập cuộc chính thức làm thư ký tòa soạn của một tờ báo riêng hoàn toàn mới mẻ. Tôi nhớ, sáng nào lên tòa soạn chị cũng "buzz" tôi rất mạnh trên Yahoo Messenger để trao đổi. Tôi lo đầu bài vở ở TP Hồ Chí Minh, Như Bình ở Hà Nội.
Nếu là người an phận, Như Bình sẽ giống như ông chủ tiệm thuốc Bắc, bài vở có sẵn trong từng ô, bốc mỗi ô một vài lượng xếp vào trang là xong. Nhưng, Như Bình thì không, chị lúc nào cũng sôi sục với chuyện bài vở và lúc nào cũng có nhu cầu… thay và bổ sung bài. Đó là một thử thách kinh khủng với phóng viên, nhất là những phóng viên mới. Tờ báo ra số đầu tiên, ngay lập tức bạn đọc phản hồi rất tích cực. Nếu tôi nhớ không lầm, thì ngay số đầu tiên đó Cảnh sát toàn cầu đã phát hành vài trăm ngàn bản, một con số mà chính chúng tôi khi biên tập bài cũng không dám mơ ước tới. Những số đầu tiên, đích thân Tổng Biên tập Hữu Ước đọc duyệt và dường như số nào ông cũng chỉ ra cho chúng tôi rất nhiều lỗi. Ông có thói quen đọc duyệt bản cuối, nhưng sẽ bút phê chi chít trên lề giấy bản bông và nếu không hài lòng, sẽ bốc điện thoại lên trao đổi với phóng viên thực hiện, thậm chí là mắng xối xả.
Những bài học làm tổ chức báo của chúng tôi bắt đầu như vậy. Mỗi lần nghe điện thoại mắng xối xả là một lần nhận ra mình còn non nớt. Và mỗi lần như vậy, cảm thấy mình yêu tờ báo bao nhiêu vẫn chưa thể đủ. Vì với công việc quanh năm suốt tháng, đôi khi mệt mỏi và cảm thấy nản vì áp lực tứ phía, nếu không tự động viên mình thì sẽ rất dễ bỏ cuộc. Và nếu tình yêu nghề không đủ lớn, sẽ rơi vào tình thế làm việc đối phó. Khi bạn không yêu thành thật thì mọi thứ bạn làm ra cũng chỉ là "hàng giả" mà thôi.
Tôi luôn có một nỗi sợ mơ hồ vào chiều thứ 4, khi báo bắt đầu đem đến nhà in. Đầu Hà Nội sẽ gọi điện cho tôi để hỏi một câu hỏi rất quen, quen đến mức nhìn vào số điện thoại là tôi đã biết: "Tuần này phát hành số lượng bao nhiêu?". Câu hỏi quen đến phát sợ, nhưng mỗi tuần câu trả lời đều khác nhau. Những ngày mùa mưa, miền
Sáng thứ 5 lúc nào cũng là cuộc họp điểm báo. Hai đầu Hà Nội - Sài Gòn họp online, trao đổi và tranh cãi. Lúc nào cũng sẽ có một cuộc tranh cãi nổ ra, xung quanh việc vì sao xuất hiện một bài báo như vậy, tại sao chọn nhân vật này mà không phải là nhân vật khác, tại sao vấn đề này lại chỉ điều tra đến vậy mà không đi đến tận cùng. Chúng tôi, cả tờ báo có hơn 10 người cả kỹ thuật và họa sỹ, lăn lộn từ đầu tuần tới cuối tuần, chỉ mong ngóng con số phát hành vào chiều thứ 4. Con số phát hành tăng không chỉ là chuyện tờ báo có lãi nhiều hơn, mà nó thể hiện sự yêu mến của bạn đọc. Và đó là một kênh vô cùng quan trọng, để chúng tôi nhìn vào và điều chỉnh bài vở, để làm sao gần với nhu cầu của bạn đọc hơn, mà vẫn giữ đúng định hướng của mình.
Nếu nhìn vào nội dung tờ báo, có thể nói chuyên mục và nội dung đề cập của Cảnh sát toàn cầu hàng tuần đã được mở rộng và cập nhật hơn rất nhiều. Như một kênh thông tin sâu, bám chặt vào những vấn đề nóng bỏng của đời sống dân sinh, làm rõ những bức xúc của công chúng, và gần gũi hơn cả về đề tài lẫn cách thể hiện. Cố gắng không sa đà vào những chi tiết câu khách rẻ tiền, chúng tôi đặt mình trên một lằn ranh gian khó, là làm sao tờ báo vẫn phải "hot" nhưng không bị sa vào vặt vãnh, nhảm nhí, càng không được phép mô tả rùng rợn hay thô thiển. Nhưng điều quan trọng tối thượng nhất mà chúng tôi đặt ra một cách quyết liệt là "Không được làm hàng giả", chúng tôi thường nói câu đó trong những cuộc họp.
Không được làm hàng giả đồng nghĩa với việc tiếp cận với một đề tài, hay một vụ án nóng, phóng viên của chúng tôi thay vì hóng thông tin trên mạng, chờ vào nguồn tư liệu của đồng nghiệp bằng việc nhảy bổ xuống hiện trường, tìm mọi cách tiếp cận trực tuyến với vụ việc để có những bài phỏng vấn độc quyền. Không làm hàng giả có nghĩa là đi một vụ án phải gặp ba bề bốn bên, phải khai thác trực tiếp nhiều cửa sổ thông tin để đưa đến cho độc giả một cái nhìn đa chiều nhất, chiếm lĩnh được lòng tin cậy của độc giả. Vì phương châm ấy, mà có nhiều lần tôi đã bị cộng tác viên mắng, nặng thì té tát, nhẹ thì mát mẻ, rằng chúng tôi khó khăn quá, trong khi những nơi khác trải chiếu hoa mời để đăng bài họ. Thực ra, chuyện này thời nào cũng có, nhưng để giải thích cho cộng tác viên hiểu mà chia sẻ với những khó khăn khi làm báo thời cơ chế thị trường là điều khó khăn. Bởi vì nếu một bài báo nhạt nhẽo đăng lên, chúng tôi sẽ mất đi một lượng bạn đọc. Và nếu liên tiếp 3 số báo như vậy, thì không biết sẽ có bao nhiêu bạn đọc bỏ tờ báo mà đi. Kiếm thêm một bạn đọc mới đã khó, mà kiếm lại một bạn đọc đã bỏ mình còn khó hơn nhiều lần.
Tổ chức bài vở là công việc tưởng như an nhàn, nhưng lại tốn quá nhiều công sức. Để giải quyết những chuyện hậu trường như thế chẳng vui vẻ chút nào. Nhưng đã lựa chọn một điều tốt nhất cho tờ báo, nghĩa là đôi khi phải hy sinh những thứ khác. Những thứ khác, trong trường hợp này, chính là mối quan hệ với cộng tác viên của mình. Hay hy sinh ngay chính cả bản thân mình, đôi khi cả nhu cầu viết của chính mình để dành trọn vẹn tờ báo cho phóng viên, cộng tác viên. Nhưng chúng tôi không ân hận. Vì chúng tôi là những người phục vụ bạn đọc, nên sẽ chỉ còn một cách duy nhất, là bảo vệ quyền lợi của bạn đọc mà thôi…
Hai năm đi qua, trong lòng tôi không có gì ngoài những kỷ niệm khi chúng tôi cùng nhau góp được một phần công sức vào việc gây dựng một ấn phẩm và hạnh phúc khi nó dần có chỗ đứng, có thương hiệu với bạn đọc.
Tôi luôn nhớ hình ảnh chị Như Bình "buzz" tôi thường xuyên vào 8h sáng mỗi ngày, "chat" một hơi rất dài để trao đổi bài vở, sau đó mới ngồi nghe tôi trao đổi lại. Và có thể 8h tối, chị lại gọi điện yêu cầu tôi làm bài này, bổ sung thông tin bài kia, hay tìm tòi triển khai một chuyên đề mới.
Tôi luôn nhớ tới hình ảnh tất tả lội triều cường cho kịp giờ xe đi Hậu Giang của phóng viên Phú Lữ, để viết kịp câu chuyện góc khuất về lá thư người cha viết xin tử hình con trai. Tôi luôn nhớ hình ảnh giữa giờ cơm trưa, nghe điện thoại, phóng viên Đinh Hiền bỏ dở bữa và xách túi tất tả chạy đi. Nhà số 7 Thiền Quang của Cảnh sát hình sự Hà Nội là nơi Hiền thân quen. Phòng tạm giam, nơi Hiền thường xuyên đến đó để phỏng vấn những kẻ phạm tội mới với Hiền đã quá thuộc. Hiền mang đến một phong cách viết khác với thể loại chân dung tội phạm thông thường. Nếu coi lời nói bộc lộ tính cách, tính cách bộc lộ số phận con người, thì Hiền đang làm công việc đó, công việc để cho tội phạm tự bộc lộ chân dung mình qua những trang đối thoại.…
Tôi luôn nhớ Việt Hà, với những bài viết sâu nhưng nhẹ nhàng. Ngày đầu tiên Hà về tờ báo, Hà sợ tới mức không dám nghĩ mình sẽ viết được những bài báo dài. Nhưng chính môi trường bề bộn của tờ báo mới đã kéo Hà đi, và trưởng thành rất nhanh. Sự cạnh tranh thông tin buộc Hà phải đổi thay để thích ứng. Và điều khiến Hà sớm vững vàng chính là thái độ không ngại học, dù chị cũng không còn quá trẻ để dễ dàng chấp nhận những khen chê.
Tôi nhớ hai gương mặt mới Ngọc Anh - Quang Anh, hai phóng viên luôn đi cùng nhau và tìm tòi những số phận đặc biệt. Tuổi trẻ giúp họ vượt lên những khó khăn ngày thường, để có niềm tin vào nghề nghiệp. Và tôi nhớ nhất những khi chị Như Bình đi học, tôi phải làm thay công việc thư ký tòa soạn của chị, với những cuộc điện thoại liên tiếp hai đầu Nam - Bắc để điều chỉnh tin, bài, layout. Từ ấy tôi mới hiểu rõ hơn những người cộng sự thầm lặng đã đứng sau chúng tôi làm công việc chế bản. Không ai biết tên họ, nhưng chúng tôi đã không thể thiếu họ…
Còn rất nhiều những người đồng nghiệp nữa, những phóng viên ở các ban khác của tòa soạn như Đăng Trường, Phan Đăng, Ngô Hương Sen, Cao Hồng, Thu Hoà, Xuân Mai, Vũ Hân, Mã Thanh Hải, Kinh Luân, Thành Dũng, Đức Mừng, Hoài Hương, Ngọc Như, Văn Đức… đã luôn "cứu nguy" cho chúng tôi trong những lúc nguy khó nhất. Tờ báo luôn có thông tin dày dặn, chất lượng thông tin cao là nhờ một phần quan trọng ở họ. Khi viết những dòng này, tôi cảm thấy mình cần phải tri ân những con người này. Bởi họ đã yêu tờ báo như cách mà chúng tôi, những người trực tiếp thực hiện, đang yêu…
Hai năm cho một thương hiệu truyền thông là thời gian quá ngắn, quá nhỏ so với truyền thống 65 năm của tờ báo mẹ. Nhưng, nhìn vào sức sống của Cảnh sát toàn cầu hàng tuần, nhìn những tờ báo còn thơm mùi mực được chuyển rào rào đến tay bạn đọc mỗi sáng thứ năm, tôi luôn cảm thấy lòng mình ngập tràn ấm áp. Đó không phải là thương hiệu của riêng tôi, mà là thương hiệu của cả một tập thể. Chúng tôi may mắn có những người sếp giỏi (và nhiều khi rất nghiệt ngã, dữ dội trong tác nghiệp), chúng tôi may mắn có những cộng sự chân thành và giỏi nghề (dù đôi lúc cũng hay than mệt). Và hơn hết, chúng tôi có bạn đọc, những người yêu thương tờ báo không vụ lợi. Chính họ là sự động viên to lớn, để chúng tôi tiếp tục hành trình của mình…
