Rồi chuyến xe đầy bụi bặm của tổ công tác cũng về đến sân của trụ sở. Trung tá Nguyễn Xuân Chiến, Đội phó Đội truy tìm, hồ hởi báo cáo kết quả công tác với chỉ huy đơn vị. Sau đó, các anh khẩn trương đưa các đối tượng truy nã bị bắt giữ, trong đó có Nguyễn Đình Trụ, 46 tuổi, trú tại xã Phi Hải (Quảng Uyên, Cao Bằng), đối tượng “đặc biệt” chúng tôi đang chờ đón. Khuôn mặt Trụ vẫn nghệt ra.
Trung tá Chiến cười vui bảo: “Nguyễn Đình Trụ vẫn không tưởng tượng được mình lại bị Công an tỉnh Cao Bằng phát hiện và bắt giữ. Bởi anh ta đã lẩn trốn được 20 năm, “biến thành” một người hoàn toàn khác với tên gọi là Đàm Văn Thắng và sống lẫn trong cộng đồng người dân tộc Ê đê ở vùng sâu, vùng xa tỉnh Đắk Lắk. Trên đường về, Trụ cứ hỏi: “Vì sao các anh lại phát hiện ra tôi?”.
Nguyễn Đình Trụ đã già hơn nhiều so với bức ảnh trong lệnh truy nã. Anh ta cúi gằm mặt, những lời khai của anh ta về vụ án hơn 20 năm trước trên đèo Keng Duông như những thước phim dần dần quay trở lại. Trụ là kẻ ham chơi, lười lao động. Ở vùng quê của Trụ có con đường mòn qua đèo Keng Duông mà người dân đi buôn hàng lậu nhỏ lẻ từ bên kia biên giới sang thường đi bộ qua nhằm tránh sự phát hiện của các cơ quan chức năng.
Lợi dụng con đường vắng vẻ ấy, khoảng 12h ngày 7/9/1987, Nguyễn Đình Trụ cùng một người bạn là Nguyễn Đình Mưu, cùng xóm đi đến đèo Keng Duông bàn bạc việc cướp hàng, tiền của những người buôn nhỏ đi qua. Mưu lấy từ hốc đá gần đó ra một khẩu súng AK (đã giấu trước ở đây), rồi cả 2 tìm góc khuất ngồi đợi “con mồi”. Được một lúc, Mưu và Trụ phát hiện một người đàn ông khoảng 25-26 tuổi đeo một chiếc ba lô đi từ Bản Ve về phía Bản Thuần, xã Phi Hải.
Chờ “con mồi” đến gần chỗ nấp, Mưu xuất hiện, cầm súng chĩa vào mặt bị hại và nói: “Đứng lại, bỏ ba lô xuống, chúng tôi kiểm tra”. Người đàn ông định bỏ chạy nhưng thấy Mưu mở khóa an toàn của súng nên sợ quá, đành bỏ ba lô xuống. Tên Trụ đến lấy ba lô rồi cho bị hại đi. Kiểm tra thấy trong ba lô có khoảng 30m vải nhung Trung Quốc, bọn chúng đem giấu ba lô đựng số vải này đi và tiếp tục ngồi phục ở đây.
Khoảng 30 phút sau, một người đàn ông khác là anh Phạm Văn Trường, 23 tuổi, trú tại phường Hợp Giang, thị xã Cao Bằng đeo ba lô đi bộ từ Bản Ve tới. Bọn chúng phân công nhau, Trụ nấp ở tảng đá chỗ bãi ngô, còn Mưu nấp ở tảng đá cạnh đường. Khi anh Trường rơi vào điểm phục kích của bọn chúng, Mưu đứng vụt dậy, chĩa súng vào người đó, quát: “Đứng lại, bỏ ba lô xuống chúng tôi kiểm tra”. Nhưng anh Trường không non gan, không những không bỏ ba lô xuống mà còn cãi lại chúng và đi tiếp. Thấy vậy, tên Mưu đã bắn vào sau lưng anh Trường. Bị trúng đạn, nạn nhân ngã gục xuống. Mưu lại tiếp tục bắn thêm mấy phát súng nữa khiến nạn nhân chết tại chỗ. Sau đó, mỗi tên đeo một chiếc ba lô “chiến lợi phẩm” và khoác súng về nhà Mưu. Chúng kiểm tra toàn bộ số hàng cướp được là 120 mét vải nhung Trung Quốc.
Tối 9/9/1987, bọn chúng đem bán cho ông Lương Văn Phố ở xã Quốc Phong (Quảng Uyên) được 65 ngàn đồng, số tiền này bọn chúng dùng để chi tiêu và chạy trốn vào miền Nam (sau đó tên Mưu đã chết ở nơi lẩn trốn). Còn Nguyễn Đình Trụ, ngày 29/12/1987, đã đến Công an huyện Quảng Uyên đầu thú, mang theo một khẩu súng AK, 27 viên đạn, 2 quả lựu đạn và khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội. Tuy nhiên, đến 28/2/1992, Trụ trốn khỏi nơi giam giữ, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Cao Bằng đã ra lệnh truy nã. Hai mươi năm qua, các lực lượng Công an tỉnh Cao Bằng đã nhiều lần lập kế hoạch truy tìm tung tích của Trụ nhưng chưa có hiệu quả.
Trung tá Nguyễn Xuân Chiến vốn là người có nhiều năm gắn bó với công tác truy nã. Trước đây anh ở Đội án truy xét, bắt truy nã của Phòng Cảnh sát hình sự. Khi thành lập Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm, anh là những cán bộ đầu tiên được lựa chọn sang đơn vị mới. Vì thế, Trung tá Nguyễn Xuân Chiến vẫn đằng đẵng theo đuổi hồ sơ về đối tượng Nguyễn Đình Trụ. Dù bận rất nhiều công việc, cũng như phải tiếp xúc hàng ngày với rất nhiều hồ sơ truy nã khác, nhưng mỗi khi có thông tin, dù nhỏ nhất về tên Trụ, anh Chiến cũng ghi chép lại và lập tức tiến hành xác minh.
Các anh đã từng phát hiện Trụ có 2 người nhà ở tỉnh Đắk Nông và từng vào xác minh nhưng Trụ không hề xuất hiện tại đó. Cho đến tháng 4/2012, anh Chiến phát hiện một thông tin rất quan trọng: 2 người họ hàng ở Đắk Nông thi thoảng lại sang Đắk Lắk thăm một thằng em trai, quê ở Cao Bằng vào đó làm ăn. Phải chăng đó chính là Nguyễn Đình Trụ? Tiến hành xác minh, Trung tá Chiến và đồng nghiệp phát hiện Trụ đã đổi tên là Đàm Văn Thắng, che giấu thân phận bằng cách làm giấy tờ giả, lấy vợ người Ê đê và cùng cư trú với vợ tại Buôn Krai, xã Nam Ka, huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk. Hiện nay, vợ chồng Trụ đã có hai con gái, lớn 13 tuổi và nhỏ 9 tuổi.
Sau nhiều lượt phối hợp với Công an các tỉnh Đắk Lắk, Đắk Nông xác minh, ngày 25/4, tổ công tác của Trung tá Nguyễn Xuân Chiến đã có mặt tại Buôn Krai. Vì gia đình bên vợ của Trụ có nhiều mối quan hệ ở địa phương nên việc tiếp cận, bắt giữ đối tượng phải đảm bảo bí mật, bất ngờ. “Khó khăn nhất của chúng tôi là không biết tiếng dân tộc Ê đê nên việc nắm tình hình, xác định nơi lẩn trốn của đối tượng và tiếp cận được đối tượng phải mất nhiều thời gian” - Trung tá Chiến cho biết.
Nhưng vượt lên trên những khó khăn ấy, các anh đã vận dụng linh hoạt các biện pháp nghiệp vụ cũng như bài học tiếp xúc với nhân dân. Cuối cùng, họ đã bắt giữ thành công đối tượng Nguyễn Đình Trụ để dẫn giải an toàn về Cao Bằng
