Hà Nội hiện có 2.313 vị trí trạm sạc
Theo số liệu được Sở Xây dựng công bố, Hà Nội hiện có 2.313 vị trí trạm sạc, 10.209 cổng sạc và khoảng 1.650 tủ đổi pin. Tuy nhiên, số liệu trên phạm vi toàn thành phố chưa phản ánh đầy đủ khả năng tiếp cận hạ tầng của người dân ngay tại nơi sinh sống.
Theo các chuyên gia, phát triển hạ tầng phục vụ xe điện không đơn thuần là lắp đặt thêm trụ sạc. Mỗi công trình cần được rà soát điều kiện thực tế, đánh giá khả năng đáp ứng của hệ thống điện, lựa chọn vị trí phù hợp và xây dựng phương án vận hành, xử lý sự cố nhằm bảo đảm an toàn. Từ thực tế quản lý tại chung cư, ông Phạm Xuân Điệp, Trưởng ban quản trị tòa nhà Skyline (KĐT Văn Quán, Hà Đông) cho biết, hạ tầng hiện hữu đang chịu áp lực khi số lượng xe điện tăng nhanh, trong khi thiết kế ban đầu của công trình chưa tính đến nhu cầu sử dụng loại phương tiện này.
Dẫn số liệu thực tế từ chung cư đang quản lý, ông Điệp cho biết riêng với xe máy điện, cuối năm 2024 tòa nhà có khoảng 30 chiếc nhưng đến nay đã tăng lên trên 100 chiếc. Số lượng phương tiện tăng hơn 3 lần sau 2 năm kéo theo nhu cầu bố trí chỗ đỗ và sạc điện lớn hơn, trong khi diện tích và hạ tầng hiện có khó mở rộng, dẫn đến những xung đột trong quá trình quản lý, sử dụng. Theo ông Điệp, trước khi có hướng dẫn mới, tòa nhà đã phải chuyển khu vực sạc xe điện từ tầng hầm lên mặt đất. Tuy nhiên, vị trí mới không có mái che, việc kiểm soát lượng điện tiêu thụ và người ra vào còn khó khăn.
Đồng thời, thường xuyên xảy ra tình trạng mất xe máy điện của cư dân khi đang sạc, cho thấy yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn cần được tính đến cùng với việc phát triển hạ tầng. Từ thực tế này, ông Điệp cho rằng những vướng mắc, bất cập không chỉ nằm ở trạm sạc mà quan trọng hơn chính là ở hạ tầng giao thông tĩnh, đặc biệt là diện tích dành cho chỗ đỗ xe tại các khu chung cư.
Theo kỹ sư Phạm Xuân Điệp, để thúc đẩy chuyển đổi xanh tại các khu chung cư, bên cạnh giải pháp kỹ thuật và hướng dẫn quản lý, cần có cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp. Một trong những hướng có thể nghiên cứu là khai thác tiềm năng điện mặt trời mái nhà để bổ sung nguồn điện phục vụ nhu cầu sử dụng chung và sạc xe điện. Tuy nhiên, chi phí đầu tư hệ thống, đặc biệt là thiết bị lưu trữ điện, còn lớn so với khả năng tài chính của ban quản trị. Việc vận động cư dân đóng góp cũng không dễ, nhất là khi các khoản chi cho hoạt động chung đã tạo áp lực nhất định.
"Tôi mong Nhà nước hoặc các ngân hàng có chính sách cho vay ưu đãi, tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư hệ thống điện mặt trời và có cơ chế phân chia lợi ích phù hợp. Khi có nguồn vốn và chính sách hỗ trợ, các đơn vị mới có thể mạnh dạn triển khai, thay vì phải tự gánh toàn bộ chi phí và rủi ro tài chính", ông Điệp nói.
Hà Nội cần triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy giao thông xanh
Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch mạng lưới không khí sạch Việt Nam cho rằng, ô nhiễm môi trường, đặc biệt là bụi xây dựng và ô nhiễm không khí, đang là những vấn đề lớn của Hà Nội. Trong đó, phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, trong đó xe máy xăng cũng đóng góp vào tình trạng ô nhiễm bụi mịn PM2.5. Theo ông Tùng, Hà Nội cần triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy giao thông xanh, trong đó có giảm phương tiện cá nhân và tăng cường giao thông công cộng.
"Chuyển đổi xanh không đơn thuần là thay thế từng chiếc xe xăng bằng một chiếc xe điện, mà cần hướng tới thay đổi phương thức đi lại, khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng nhiều hơn", ông Tùng chia sẻ.
Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng cho rằng, bên cạnh việc phát triển hạ tầng phục vụ xe điện, thành phố cần tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận điểm sạc, rút ngắn thời gian sạc và tạo thuận lợi cho người sử dụng. Đối với các khu chung cư, yêu cầu bảo đảm an toàn điện, phòng cháy chữa cháy và bố trí chỗ để xe bám sát theo các văn bản hướng dẫn là những vấn đề thực tế cần được giải quyết trước khi mở rộng hạ tầng sạc.
Cùng tham gia toạ đàm, ông Nguyễn Tuyển, Phó trưởng phòng quản lý vận tải và an toàn giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội thông tin, thành phố đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thúc đẩy giao thông xanh, trong đó trọng tâm là phát triển vận tải công cộng, giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân. Trong đó, Hà Nội đang đẩy nhanh các dự án đường sắt đô thị, thực hiện lộ trình chuyển đổi phương tiện xe buýt, taxi sang sử dụng năng lượng sạch.
Theo ông Tuyển, đến năm 2030, toàn bộ xe buýt của Hà Nội dự kiến chuyển sang sử dụng điện. Tính đến năm 2026, tỷ lệ xe buýt điện đã vượt 47% và dự kiến nâng lên 60% vào cuối năm nay; tỷ lệ taxi chuyển đổi sang phương tiện xanh hiện cũng đạt khoảng 60%, vượt kế hoạch đề ra.
Riêng với hạ tầng xe điện tại chung cư, ông Tuyển cho rằng Thông tư 31/2026/TT-BXD đã quy định rõ hơn trách nhiệm của các bên liên quan, từ cơ quan chuyên môn đến ban quản trị chung cư, trong việc rà soát, tổ chức thực hiện các yêu cầu kỹ thuật hệ thống điện, phòng cháy chữa cháy, lối thoát hiểm và thoát nạn cần được xem xét đồng bộ. Đồng thời, cần có sự phối hợp từ các hãng xe, nhà cung cấp trạm sạc trong việc quy hoạch, đưa ra phương án bố trí khu vực để xe.
Tuy nhiên, để quy định đi vào thực tế, cần có sự hướng dẫn thống nhất giữa các sở, ngành, giúp các chung cư hiểu đúng yêu cầu và triển khai phù hợp với điều kiện của từng công trình, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng phương tiện xanh, vừa bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành.
Kết luận toạ đàm, các chuyên gia cũng chung nhận định, việc tháo gỡ những vướng mắc về hạ tầng tại chung cư không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng phương tiện xanh mà còn góp phần bảo đảm an toàn, tạo điều kiện để quá trình chuyển đổi giao thông xanh tại Hà Nội diễn ra nhanh và phù hợp với thực tế hơn.
