Hà Nội có nên mở thêm nhiều tuyến phố đi bộ?

Hiện nay, Hà Nội có 5 tuyến phố đi bộ: phố đi bộ Hoàn Kiếm, phố đi bộ Trịnh Công Sơn, phố đi bộ Thành cổ Sơn Tây, phố đi bộ Đảo Ngọc - Ngũ Xã, và phố đi bộ Trần Nhân Tông. Mỗi tuyến phố lại mang những đặc điểm riêng biệt về không gian, hoạt động và khách tham quan. Không chỉ là nơi để đi dạo, hóng mát, phố đi bộ còn là không gian tập trung nhiều công trình lịch sử - di sản, nơi thường xuyên tổ chức những sinh hoạt văn hóa cộng đồng, là không gian rộng rãi cho các trẻ em vui chơi với những trò chơi bổ ích.

Với vị trí đắc địa, điều kiện tự nhiên thuận lợi cùng không gian hội tụ di sản văn hóa, ẩm thực, âm nhạc đặc sắc, phố đi bộ Hoàn Kiếm đã trở thành biểu tượng không thể thiếu mỗi khi có ai đó nhắc về Hà Nội, là địa điểm thu hút hàng ngàn lượt khách mỗi dịp cuối tuần. “Giữa những con đường tấp nập trung tâm Hà Nội, nhà cửa chật hẹp, đông đúc thì phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm là nơi để dừng chân, để sống chậm và thư giãn sau một tuần đầy bận rộn….”, bà Nguyễn Thị Hằng, nhà 76 Hàng Bồ tâm sự. Tại đây, du khách có thể thử sức với các trò chơi truyền thống như ô ăn quan, kéo co, nhảy dây… hay nghe nhạc từ các thể loại khác nhau như Mỹ Latinh, nhạc nhẹ, nhạc hòa tấu…

Linh hồn của phố đi bộ Hoàn Kiếm không chỉ là thương mại mà còn là nét lịch sử độc đáo thể hiện qua không gian hội tụ di sản văn hóa, ẩm thực, âm nhạc (truyền thống và hiện đại) và qua những danh lam thắng cảnh của Thủ đô như cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn, Nhà hát lớn… Ban quản lý cũng đưa vào không gian phố đi bộ những loại hình nghệ thuật "từng bị lãng quên" như hát xẩm, tuồng, chèo…, nhằm tạo sự đa dạng trong thưởng thức nghệ thuật cho nhân dân.

Mỗi cuối tuần là mỗi hình thức biểu diễn nghệ thuật khác nhau, các chương trình, sự kiện được tổ chức bài bản, chuyên nghiệp, có sự phối hợp giữa các đơn vị và chính quyền địa phương. Theo Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, vào các ngày cuối tuần, lượng người tham gia không gian đi bộ quanh Hồ Gươm lên tới 18.000 - 20.000 người. Thời điểm lễ, Tết, con số này tăng lên 40.000 - 50.0000 người/ngày.

Tiếp theo sự thành công của phố đi bộ Hoàn Kiếm, UBND TP Hà Nội đã thí điểm mở thêm nhiều tuyến phố đi khác. Việc mở thêm nhiều tuyến phố đi bộ nhằm phục vụ người dân có thêm nhiều không gian vui chơi, thư giãn là chủ trương đúng đắn của Hà Nội. Tuy nhiên, sau một thời gian đi vào hoạt động, các tuyến phố đi bộ Trịnh Công Sơn và Trần Nhân Tông lại khá vắng vẻ, không thu hút nhiều khách du lịch. 

Chỉ từ đầu năm đến nay, phố đi bộ Trịnh Công Sơn đã phải tạm đóng cửa 2 lần vì quá vắng. Lý do là bởi phố đi bộ Trịnh Công Sơn chưa đồng bộ hoạt động nên khó tiếp cận du khách. Khách tới đây chủ yếu để đi dạo, hóng mát, tập thể dục… Ngoài ra, dù là con phố có không gian đẹp nhưng chưa đủ hấp dẫn, chưa tạo ra các dịch vụ thương mại phục vụ nhân dân. 

Tương tự như phố đi bộ Trịnh Công Sơn, không gian đi bộ phố Trần Nhân Tông và khu vực lân cận (quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội) cũng khá thưa thớt, vắng vẻ. Tuyến phố có không khí trong lành, rộng rãi, thuận lợi để đi bộ, tập thể dục, không lo trẻ lạc. Nhưng không gian ở đây chưa có nhiều các hoạt động văn hóa, hầu như chỉ có dịch vụ cho thuê xe điện cho trẻ em, tô tượng và một vài hàng quán uống nước.

Trao đổi với chúng tôi, anh Nguyễn Anh Đức, sống tại phường Nguyễn Du, quận Hai Bà Trưng nêu ý kiến: “Cần đánh giá lại một cách khách quan ưu, nhược điểm của các tuyến đi bộ vừa đưa vào hoạt động trước khi mở thêm. Tôi thấy tuyến đi bộ Hồ Thiền Quang chỉ gây ra ùn tắc giao thông cho khu vực lân cận, trong khi cửa công viên Thống Nhất thì vắng tanh, chỉ thấy những người cho thuê xe ô tô trẻ em hành nghề.”

Theo kế hoạch, năm 2023, UBND quận Đống Đa sẽ lập đề án thực hiện tuyến phố ẩm thực Nguyễn Văn Tuyết; xây dựng không gian văn hóa, phố đi bộ Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Năm 2024, quận Đống Đa sẽ mở tuyến phố đi bộ Hoàng Cầu - Hào Nam, kết hợp không gian đi bộ Hồ Hoàng Cầu, ga Cát Linh - Hà Đông. Sau khi khai trương phố ẩm thực đi bộ Đảo Ngọc - Ngũ Xã, quận Ba Đình cũng đang hoàn thiện đề án khu phố kinh doanh dịch vụ - đi bộ quanh hồ Ngọc Khánh, phường Ngọc Khánh. 

Trước thông tin này, nhiều người dân đã có ý kiến góp ý. Chị Phạm Thu Quyên (24 tuổi, quận Ba Đình) cho biết, việc mở thêm phố đi bộ là chưa cần thiết: “Mình thấy thay vì mở rộng thêm số lượng, cần cải thiện về mặt chất lượng của các tuyến phố đang hiện có như là môi trường, hoạt động kinh doanh hay là các hình thức giải trí”. 

Khi nghe thông tin về việc phát triển phố đi bộ Ngọc Khánh, anh Phạm Minh Lâm (33 tuổi, quận Đống Đa) nêu quan điểm: “Tuyến phố đi bộ Ngọc Khánh không nên ăn vào đường La Thành do ở đây tập trung 2 bệnh viện lớn là Bệnh viện phụ sản Hà Nội và Bệnh viện nhi Trung ương. Việc phố đi bộ lấn làn vào sẽ gây khó khăn giao thông cho 2 bệnh viện này, khi tuyến phố vốn đang quá tải. Phố đi bộ Ngọc Khánh chỉ nên lấy đến viền hồ Ngọc Khánh là đủ. Hơn nữa nếu không tạo được điểm nhấn, nơi này sẽ vắng khách".

Đa số người dân đều thấy phố đi bộ là cần thiết vì Hà Nội đang thiếu nhiều điểm vui chơi cho người dân. Tuy nhiên, muốn phố đi bộ không bị “chìm”, nhàm chán thì cần có những đầu tư về không gian văn hoá, những hoạt động bổ ích thu hút người dân thay vì chỉ mở một cách cơ học  khoanh vùng các tuyến phố.