Con sông Mã đã đi vào trong tâm trí bao người với giai điệu mượt mà của bài hát “Tình ca sông Mã”. Thế nhưng, ẩn sau vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên nơi thượng nguồn sông Mã chính là tình trạng buôn bán ma túy, phá vỡ sự bình yên trong nhiều nếp nhà. Các đối tượng buôn bán, vận chuyển trái phép chất ma túy hoạt động tinh vi dưới hình thức dòng họ khép kín, manh động sử dụng vũ khí khi bị phát hiện… Đó chỉ là rất ít trong những khó khăn của công tác đấu tranh với tội phạm ma túy của các cán bộ, chiến sỹ Đội CSĐT tội phạm về ma túy, Công an huyện Sông Mã, Sơn La mà chúng tôi biết được trong những chuyến đi thực tế ở vùng biên giới.
Chúng tôi đến Công an huyện Sông Mã đúng khi nghe tin các trinh sát vừa bắt giữ đối tượng buôn bán trái phép chất ma túy Vừ A Pó, bản Huổi Tòng, xã Nậm Ty. Đôi mắt vẫn còn thâm quầng vì thức đêm, quần áo lấm lem bùn đất, Thiếu tá Nguyễn Tiến Dũng, Đội trưởng Đội CSĐT tội phạm về ma túy Sông Mã cho biết: Vừ A Pó là đối tượng có nhiều biểu hiện nghi vấn mua bán trái phép chất ma tuý tại bản Huổi Tòng.
Bản Huổi Tòng nằm trên một quả đồi trọc, rất dễ để quan sát. Tuy nhiên, để phá được “lô cốt” ma túy Vừ A Pó quả không dễ dàng bởi đối tượng Pó thường xuyên mang theo vũ khí rất nguy hiểm. Một kế hoạch cụ thể đến từng chi tiết được vạch ra.
Đúng thời điểm thích hợp, các trinh sát đã tổ chức mật phục tại khu vực Pó thường xuyên đi lại. Qua 4 ngày không ngủ để xác định các di biến động của đối tượng, các trinh sát xác định Pó đang trốn tại một lều nương. Khoảng 4h sáng, đúng lúc Pó đang ngủ say không chút đề phòng trong lều, nhanh như cắt, các trinh sát đã đạp cửa xông vào. Như một con cáo già, Pó chồm dậy và vớ lấy con dao quắm cùng khẩu súng kíp để chống trả. Tuy nhiên, sau nhiều lần vật lộn, tên Pó đã bị quật ngã và khống chế.
Vốn là huyện miền núi vùng cao, biên giới đặc biệt khó khăn, giáp với tỉnh Hủa Phăn nước bạn Lào, lại có nhiều đường tiểu ngạch qua biên giới nên đã tạo thuận lợi cho những đường dây vận chuyển và buôn bán ma túy hoạt động. Thiếu tá Nguyễn Tiến Dũng cho biết, bên cạnh việc manh động sẵn sàng sử dụng vũ khí nóng chống trả khi bị phát hiện, những đối tượng tội phạm về ma túy còn sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi gây khó khăn cho quá trình phá án như giao dịch mua bán bằng điện thoại di động, sử dụng phụ nữ, trẻ em thành các “mắt xích” của quá trình mua bán, vận chuyển ma túy... Như vụ án liên quan đến đối tượng Giàng A Pó ở bản Nà Nghiều, xã Huổi Một. Giàng A Pó rất cáo già, hắn chỉ giao dịch với những khách quen, thường xuyên sử dụng người già, trẻ em làm tai mắt để cảnh giới người lạ. Không những thế, Giàng A Pó còn nuôi một đàn chó dữ để canh gác. “Lô cốt” ma túy Giàng A Pó dường như bất khả xâm phạm. Các trinh sát đã phải vượt qua những đoạn đường tắt lầy lội bùn đất, hàng rào dây thép gai để bí mật đột nhập và bắt giữ Giàng A Pó.
Sông Mã không chỉ nhức nhối bởi các điểm mua bán lẻ ma túy. Nơi đây còn được biết đến với những mảnh đất “dữ” là các điểm nóng về ma túy như bản Huổi Sẳng, xã Nà Nghịu. Đây là một bản nằm cách trung tâm huyện chừng 5km đường đi bộ, thế nhưng lại ở địa hình cheo leo, đường sá đi lại rất khó khăn. Cách đây mấy năm, không ai dám đặt chân đến bản Huổi Sẳng bởi lẽ cả bản có 11 hộ thì cả 11 hộ đều có người tham gia buôn bán, sử dụng trái phép chất ma tuý. Con “ma” ma tuý đã khiến cho mảnh đất Huổi Sẳng như một địa bàn bị cô lập, bất khả xâm phạm. Người ta cũng truyền tai nhau, mảnh đất Huổi Sẳng là mảnh đất “dữ” khiến cho không biết bao nhiêu người giàu lên nhưng cũng đã không biết bao nhiêu người phải lĩnh án tử hình, phải đi tù vì ma túy.
Theo Thượng tá Lê Minh Loan, Trưởng Công an huyện Sông Mã thì thời điểm đó, lãnh đạo Công an tỉnh, Công an huyện đã thường xuyên trực tiếp đi thị sát tình hình bản Huổi Sẳng, tổ chức một lễ phát động ra quân xóa điểm nóng về ma túy tại Huổi Sẳng. Kết hợp cùng công tác tuyên truyền, Công an huyện mà đặc biệt là các cán bộ, chiến sỹ Đội CSĐT tội phạm về ma túy đã lăn lộn vào các địa bàn phức tạp nhất, không quản ngại khó khăn đối mặt trực tiếp và bắt giữ các đối tượng buôn bán ma túy như Vàng A Tủa, Vàng Sái Vạ, Giàng A Di, Hờ Thị Dơ… Đây đều là những đối tượng sừng sỏ, sẵn sàng sử dụng vũ khí nóng để chống trả lực lượng chức năng khi bị phát hiện…
Không chỉ dừng lại ở đó, phát huy vai trò nòng cốt, Công an huyện đã tham mưu cho Huyện ủy - UBND huyện phối hợp với các ban, ngành liên quan tập trung đấu tranh, trấn áp tội phạm ma túy tại các địa bàn trọng điểm như: Huổi Một, Chiềng Cang, Chiềng Sơ, Mường Lầm, Đứa Mòn… góp phần giữ vững ANTT trên địa bàn.
Với nhiều nỗ lực, Đội CSĐT tội phạm về ma túy Sông Mã đã lập nhiều chiến công, phá nhiều lô cốt ma túy, đảm bảo cuộc sống bình yên cho nhân dân. Chỉ tính trong năm 2011, các trinh sát của đội và các lực lượng đã phá 129 vụ, 165 đối tượng liên quan đến ma túy. Tính từ tháng 12/2011 đến đầu tháng 5/2012, Công an huyện đã phát hiện 66 vụ, bắt hơn 87 đối tượng, thu giữ 9 bánh heroin, gần 9kg thuốc phiện, gần 2.000 viên hồng phiến. Những chiến công trên đã góp phần giảm nhiệt ma túy vùng giáp biên
