Tiêu chí nào để lựa chọn một bộ sách giáo khoa ưu việt trong trường phổ thông?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo có nội dung “bảo đảm cung cấp một bộ sách giáo khoa (SGK) thống nhất toàn quốc, phấn đấu tới năm 2030 cung cấp miễn phí SGK cho tất cả học sinh”.

Chủ trương này đã được đông đảo nhân dân, giáo viên, phụ huynh cả nước đồng tình ủng hộ bởi tính thiết thực, nhân văn, góp phần giảm gánh nặng chi phí và bảo đảm công bằng giáo dục.

Trong bối cảnh triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, việc lựa chọn một bộ SGK (SGK) phù hợp đóng vai trò quan trọng nhằm đảm bảo tính ổn định, chất lượng và hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.

Tiêu chí nào để lựa chọn một bộ sách giáo khoa ưu việt trong trường phổ thông? -0
Sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc góp phần đảm bảo công bằng giáo dục.

Theo các chuyên gia giáo dục, trong đó có các nhà viết SGK, một bộ SGK được xem là phù hợp khi đáp ứng đầy đủ các nhóm tiêu chí dưới đây:

Đó là sự đầy đủ, đồng bộ và đa dạng hệ sản phẩm học liệu

Một bộ SGK phù hợp cần đảm bảo tính toàn diện và nhất quán, bao gồm đủ tất cả các môn học, hoạt động giáo dục và các tài liệu bổ trợ, giúp học sinh và giáo viên có đầy đủ công cụ dạy – học. Các tiêu chí cụ thể bao gồm: Có SGK cho tất cả các môn học theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018, bao gồm cả các môn học ít học sinh lựa chọn hoặc môn học đặc thù; đáp ứng nhu cầu của các địa phương thông qua việc biên soạn tài liệu giáo dục địa phương đồng bộ, phù hợp; xây dựng hệ sinh thái học liệu số phong phú (bài tập tương tác, audio, video, hoạt hình, tư liệu thực tế, tài liệu tập huấn, sách giáo viên, sách bài tập…); có hệ thống tập huấn, bồi dưỡng giáo viên mạnh mẽ (đào tạo trực tuyến, trực tiếp, cung cấp tài liệu chuyên môn và hỗ trợ thường xuyên) và đủ năng lực về nhân lực, tài chính, công nghệ để phát triển học liệu số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và triển khai mô hình giáo dục thông minh theo định hướng của Chính phủ.

Tiêu chí thứ hai, để lựa chọn được một bộ SGK phù hợp là giá bán hợp lý, tối ưu chi phí cho xã hội, trong đó có việc giảm gánh nặng tài chính cho phụ huynh, học sinh và ngân sách nhà nước. Ở đây có một số điểm cần xem xét để lựa chọn một bộ SGK: Quy trình biên soạn, thiết kế, in ấn, phát hành được tối ưu nhằm tiết kiệm chi phí; giá bán lẻ của bộ SGK ở mức thấp so với mặt bằng chung của thị trường; chi phí sản xuất dựa trên nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả, minh bạch và phù hợp chỉ đạo quản lý của cơ quan nhà nước.

Tiêu chí nào để lựa chọn một bộ sách giáo khoa ưu việt trong trường phổ thông? -1
Sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất là chủ trương nhân văn và khả thi.

Tiêu chí thứ ba, một bộ SGK được lựa chọn rộng rãi và có tính ổn định trong thực tiễn. Nói cách khác, một bộ SGK phù hợp phải đạt được sự tin cậy cao từ giáo viên, phụ huynh và học sinh, được sử dụng phổ biến, giúp giảm thiểu xáo trộn khi triển khai. Lợi ích của việc chọn bộ SGK phổ biến đó là: Hạn chế việc phải mua sắm lại sách theo từng năm; giảm áp lực cho giáo viên trong việc tập huấn, thay đổi học liệu; tạo sự ổn định trong dạy học, kiểm tra đánh giá và điều hành giáo dục; thuận lợi khi tổ chức các hoạt động liên trường, liên tỉnh hoặc trên phạm vi toàn quốc.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn một bộ SGK cũng cần phải đảm bảo tiêu chí “an ninh, an toàn trong cung ứng và điều hành”, đồng thời việc lựa chọn SGK cũng phải xét đến khả năng đảm bảo nguồn cung đầy đủ, kịp thời, ổn định trong mọi điều kiện.

Tiêu chí “an ninh, an toàn trong cung ứng và điều hành” được thể hiện ở việc có cơ sở pháp lý rõ ràng, không phát sinh rủi ro về bản quyền hoặc chủ sở hữu; đơn vị thực hiện SGK phải có khả năng cung ứng rộng khắp, ngay cả khi lợi nhuận không đạt kỳ vọng, nhằm đáp ứng nhiệm vụ chính trị trong điều kiện thiên tai, dịch bệnh hoặc biến động thị trường; có mạng lưới in ấn, phát hành đủ mạnh bao phủ từ thành thị đến vùng sâu, vùng xa, hải đảo; chủ động chỉnh sửa, cập nhật nội dung SGK theo điều chỉnh chương trình hoặc yêu cầu của cơ quan quản lý; thuận lợi trong việc triển khai các chính sách như cấp miễn phí SGK, đặt hàng hoặc đấu thầu sử dụng ngân sách nhà nước. Và tiêu chí cuối cùng đó là sự phù hợp về phương pháp sư phạm và kiểm tra đánh giá.

Theo các giáo viên, một bộ SGK phù hợp cần bảo đảm tính nhất quán về triết lý, phương pháp giáo dục và cách tiếp cận, tạo thuận lợi cho giáo viên và người học, trong đó SGK phải có tính liên thông và đồng bộ từ lớp 1 đến lớp 12, tránh phân tán, mâu thuẫn trong quan điểm giáo dục; thuận tiện cho quản lý chuyên môn trong nhà trường, xây dựng kế hoạch dạy học, tổ chức dạy học theo chủ đề; dễ dàng tổ chức kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực và giảm gánh nặng cho giáo viên trong bối cảnh nhiều địa phương đang sắp xếp lại bộ máy quản lý giáo dục…

Tuấn Minh

Các tin khác

Đại học Đà Nẵng đào tạo nhân lực đáp ứng yêu cầu phục vụ công nghệ chiến lược

Đại học Đà Nẵng đào tạo nhân lực đáp ứng yêu cầu phục vụ công nghệ chiến lược

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo có nêu nhiệm vụ “triển khai các chương trình đào tạo tài năng, đào tạo sau đại học gắn kết với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo trong các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ, nhất là công nghệ chiến lược”.

Ban phụ huynh hoạt động như thế nào khi không còn quỹ lớp?

Ban phụ huynh hoạt động như thế nào khi không còn quỹ lớp?

Từ ngày 15/11 tới, Ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ không còn được trực tiếp thu, tiếp nhận và quản lý tiền hỗ trợ hoạt động của ban. Quy định mới đặt ra yêu cầu thay đổi cách tổ chức nhiều hoạt động vốn quen thuộc ở các lớp học, đồng thời góp phần ngăn chặn tình trạng biến tướng, gây áp lực cho phụ huynh học sinh.

Vinschool trở thành đối tác đầu tiên của Mental Health First Aid International tại Việt Nam

Vinschool trở thành đối tác đầu tiên của Mental Health First Aid International tại Việt Nam

Là đối tác đầu tiên của Mental Health First Aid International (MHFA) tại Việt Nam, Vinschool bắt đầu triển khai chương trình “Youth Mental Health First Aid” (Youth MHFA) theo lộ trình, giúp giáo viên và nhân viên biết cách nhận diện các dấu hiệu sức khỏe tinh thần cần được quan tâm, hỗ trợ ban đầu và kết nối học sinh với các nguồn trợ giúp phù hợp. Chương trình được triển khai trên nền tảng mạng lưới tâm lý học đường và chương trình chăm sóc toàn diện đối với học sinh tại Vinschool hiện nay.

Sửa chương trình và sách giáo khoa: Tinh giản nhưng không hạ chuẩn

Sửa chương trình và sách giáo khoa: Tinh giản nhưng không hạ chuẩn

PGS.TS Bùi Mạnh Hùng cho rằng, đổi mới giáo dục là một quá trình đồng bộ: Chương trình xác định mục tiêu và yêu cầu cần đạt; sách giáo khoa, học liệu tạo điều kiện thực hiện hoạt động dạy học; phương pháp dạy học định hướng cách thức tổ chức cho học sinh hoạt động để đạt yêu cầu của chương trình; kiểm tra, đánh giá xác định mức độ đạt được. Bốn khâu phải cùng hướng đến phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh.

Đến cơ sở cai nghiện ma túy đào tạo nghề cho học viên

Đến cơ sở cai nghiện ma túy đào tạo nghề cho học viên

Ngày 16/10, Trường Cao đẳng Kỹ Nghệ II (thuộc Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng - Bộ Công an) tổ chức Lễ khai giảng khóa đào tạo sơ cấp nghề cho học viên Cơ sở Cai nghiện ma túy số 6 (ấp Phú Thiện, xã Hòa Hiệp, thuộc Công an TP Hồ Chí Minh). Đây là khóa đào tạo nghề đầu tiên dành cho học viên cơ sở cai nghiện ma túy sau khi nhà trường được chuyển giao về Bộ Công an.

Ngăn chặn tình trạng biến tướng dạy thêm núp bóng tự nguyện

Ngăn chặn tình trạng biến tướng dạy thêm núp bóng tự nguyện

Thông tư 85/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) thiết lập ranh giới rõ hơn giữa hoạt động giáo dục tăng cường, giáo dục theo nhu cầu người học và dạy thêm, học thêm. Tuy nhiên, để ngăn chặn tình trạng biến những hoạt động mang danh tự nguyện thành hình thức dạy thêm có thu tiền, cần tăng cường việc giám sát thực thi.

VNG tài trợ 12 tỷ đồng tài nguyên GPU cho Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh

VNG tài trợ 12 tỷ đồng tài nguyên GPU cho Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh

Ngày 13/10, tại lễ Khai khóa 2026 của Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM), ông Lê Hồng Minh, Nhà sáng lập & Chủ tịch HĐQT VNG, đã trao tặng gói tài nguyên GPU trị giá 12 tỷ đồng cho ba trường thành viên gồm Trường Đại học Bách khoa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên và Trường Đại học Công nghệ Thông tin.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Vĩnh Long tăng cường phòng, chống bạo lực học đường

Vĩnh Long tăng cường phòng, chống bạo lực học đường

Thời gian qua, Công an tỉnh Vĩnh Long phối hợp với ngành Giáo dục và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, kịp thời ngăn chặn mâu thuẫn phát sinh, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.

Gỡ “điểm nghẽn” về bữa ăn học đường ra sao?

Gỡ “điểm nghẽn” về bữa ăn học đường ra sao?

Bữa ăn học đường luôn là vấn đề nóng bỏng, nhất là thời gian vừa qua, xảy ra nhiều vụ cắt xén khẩu phần ăn của học sinh, bữa ăn nghèo nàn dinh dưỡng, thậm chí có công ty còn dùng xe chuyên chở vật liệu xây dựng để chở đồ ăn đến trường học.

Học viện ANND khai giảng Khóa D58 đại học chính quy

Học viện ANND khai giảng Khóa D58 đại học chính quy

Khoá D58 đào tạo đại học chính quy của Học viện An ninh nhân dân có tổng số 500 thí sinh trúng tuyển. Học viên của khóa học là những thí sinh đã đạt thành tích cao trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế, thi tốt nghiệp THPT và Kỳ thi đánh giá của Bộ Công an năm 2026.

Nghệ An: Khi “nút thắt” được tháo gỡ, trẻ thơ rộn rã đến trường

Nghệ An: Khi “nút thắt” được tháo gỡ, trẻ thơ rộn rã đến trường

Sáng ngày 9/10/2026, khuôn viên Trường Tiểu học Quỳnh Tam (xã Quỳnh Tam, tỉnh Nghệ An) ngập tràn không khí hân hoan khi 161 trên tổng số 166 học sinh thôn Tiến Sơn đã chính thức trở lại lớp học. Bước ngoặt tích cực này là thành quả từ sự chỉ đạo quyết liệt của bộ máy chính quyền, các quyết sách hỗ trợ thấu lý đạt tình và trên hết là sự kiên trì đầy trách nhiệm của đội ngũ nhà giáo.

Gen Z mang tư duy mới về làng cùng “Sinh viên thế hệ mới 2026”

Gen Z mang tư duy mới về làng cùng “Sinh viên thế hệ mới 2026”

Tại chương trình “Sinh viên Thế hệ mới 2026”, sinh viên không chỉ đưa ra ý tưởng mà phải trực tiếp khảo sát, làm việc với cộng đồng, thử nghiệm và điều chỉnh giải pháp. Với chủ đề “Quê mình có việc, Gen Z Việt có cách”, chương trình đưa các dự án đến gần hơn với những vấn đề thật tại địa phương, đồng thời lần đầu mở rộng sân chơi Online tới sinh viên trên toàn quốc.