"Miếng mồi ngon" từ dự án liên doanh...
Theo Quyết định số 865/TTg ngày 16/11/1996 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 2780/QĐ-UB ngày 4/7/2002 của UBND TP HCM, Công ty TNHH một thành viên Phát triển Công nghiệp Tân Thuận (viết tắt là Công ty Tân Thuận) được phép thuê đất tại phường 7 (quận 8) và các xã: Phong Phú, Bình Hưng, An Phú (huyện Bình Chánh) để liên doanh với nước ngoài xây dựng phát triển 5 cụm đô thị phía Nam TP HCM.
Để thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi thu hồi đất, ngày 8/12/2005, Công ty Tân Thuận đã ký kết hợp đồng với Ban BT-GPMB quận 8, qua đó Ban BT- GPMB quận 8 là đơn vị thực hiện bồi thường, hỗ trợ thiệt hại và tái định cư đối với các hộ dân có nhà, đất và tài sản khác trong dự án tại khu phố 6, phường 7, (quận 8). Mồ mả cũng được coi là tài sản khác trên đất thuộc đối tượng bồi thường và hỗ trợ di dời.
Trước khi ký hợp đồng với Công ty Tân Thuận, ngày 3/11/2005, Ban BT-GPMB quận 8 do ông Nguyễn Minh Sĩ - Trưởng ban, đồng thời cũng là người đại diện ký hợp đồng kinh tế với cơ sở mai táng Công Vĩnh Thọ (số 350-352 Hưng Phú, phường 9, quận 8) do ông Nguyễn Văn Thành - Chủ cơ sở là người đại diện, giao cơ sở mai táng Công Vĩnh Thọ thực hiện việc đào bốc mộ trong khu đất trên.
Để tiến hành việc bồi thường, giải phóng mặt bằng, Ban BT-GPMB quận 8 đã thành lập Tổ giám sát bốc mộ với 4 thành viên của các bên tham gia gồm: Phạm Văn Phước, nhân viên Ban BT-GPMB quận 8; Nguyễn Văn Sáu - cán bộ địa chính UBND phường 7, quận 8; Hồ Ngọc Sơn và Đỗ Thanh Vân, nhân viên của Công ty Tân Thuận. Trách nhiệm của Tổ giám sát là giám sát toàn bộ hoạt động việc thực hiện thi công bốc từng ngôi mộ của cơ sở mai táng Công Vĩnh Thọ từ đầu cho đến khi hài cốt được di chuyển ra khỏi khu vực giải tỏa và các thành viên trong Tổ giám sát cùng ký vào biên bản.
Ban BT- GPMB quận 8 sẽ sử dụng biên bản bốc mộ này làm căn cứ để thanh toán tiền bồi thường và hỗ trợ di dời cho người yêu cầu. Ngoài ra, Ban BT-GPMB quận 8 cũng sẽ thông báo trên thông tin đại chúng để thân nhân có mộ trong khu quy hoạch biết về thời gian di dời, tiền hỗ trợ, tiền công đào bốc mộ để thực hiện việc di dời theo đúng quy định. Giá bồi thường, hỗ trợ các mộ di dời được Ban BT-GPMB quận 8 áp giá căn cứ theo Quyết định số 106/2005/QĐ-UBND của UBND TP HCM về các quy định bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
Cụ thể: mộ cốt cải táng 500.000 - 1 triệu đồng/mộ; mộ đất 1,5 - 2 triệu đồng/mộ; mộ xây thường, đá ong 2,5 -3 triệu đồng /mộ; mộ xây bán kiên cố 3,5 - 4 triệu đồng/ mộ; mộ xây kiên cố 5- 6 triệu đồng/ mộ. Hồ sơ để được giải quyết bồi thường, hỗ trợ di dời mồ mả gồm có: Phiếu đăng ký bốc mộ; bản sao CMND và hộ khẩu; biên bản bốc mộ; ảnh chụp trước và sau khi đào bốc mộ; phiếu chi tiền hỗ trợ di dời.
Từ tháng 11/2005 đến 5/2008, cơ sở mai táng Công Vĩnh Thọ đã đào bốc 2.035 ngôi mộ. Theo đó, Ban BT-GPMB quận 8 chi 7.757.500.000đ tiền bồi thường, hỗ trợ cho 474 người yêu cầu. Hợp đồng chấm dứt do đã được hoàn thành, hai bên ký thanh lý ngày 18/7/2008.
…đến kế hoạch chiếm đoạt tiền tỉ
Tháng 11/2005, sau khi ký hợp đồng với Ban BT- GPMB quận 8, Nguyễn Văn Thành đã tiến hành cho thực hiện việc đào bốc mộ. Cũng thời điểm này, Thành gặp Nguyễn Hoàng Thái tại cơ sở mai táng Công Vĩnh Thọ và rủ Thái cùng thực hiện việc chiếm đoạt tiền của Ban BT- GPMB quận 8 thông qua việc lập hồ sơ đăng ký bốc mộ khống tại khu đất Thành đang thi công.
Thái đồng ý và kế hoạch được vạch ra. Theo đó, Thái có nhiệm vụ là lập biên bản bốc mộ khống, trình Tổ giám sát ký biên bản và thu hồi tiền chiếm đoạt được. Còn Thành có nhiệm vụ tìm người đứng tên để lập phiếu đăng ký bốc mộ khống.
Thực hiện kế hoạch, khoảng cuối năm 2005, Thành gặp Nguyễn Thế Dư (ngụ ấp 2, xã Long Khê, huyện Cần Đước, Long An) là cháu của Thành và cùng bàn kế hoạch như trên. Kế hoạch này cũng được Dư chấp nhận. Theo hướng dẫn của Thành, Dư tìm đến cơ sở mai táng Công Vĩnh Thọ để gặp Phan Thanh Vân (ngụ phường 9, quận 8) là nhân viên làm việc tại đây để được hướng dẫn cách lập phiếu đăng ký bốc mộ khống.
Thực hiện công đoạn tiếp theo, Dư huy động người thân của mình gồm: Nguyễn Thị Cẩm Hồng (vợ Dư), Nguyễn Ngọc Sấm (em ruột Dư), Nguyễn Thị Vành (cô của Dư), Nguyễn Văn Đậm (chú của Dư) để đứng tên lập phiếu đăng ký bốc mộ khống. Bằng thủ đoạn này, Dư đã cho Nguyễn Thị Cẩm Hồng đứng tên lập phiếu bốc 6 mộ khống; Nguyễn Ngọc Sấm và Nguyễn Văn Đậm, mỗi người đứng tên lập phiếu bốc 5 mộ khống; Nguyễn Thị Vành đứng tên lập phiếu bốc 7 mộ khống.
Sau đó, Dư hướng dẫn những người này đến UBND nơi cư trú để xác nhận về cư trú và thị thực bản sao CMND và hộ khẩu. Làm xong, Dư cầm toàn bộ số giấy tờ trên đến cơ sở mai táng Công Vĩnh Thọ giao Phan Thanh Vân để chuyển đến Thành. Sau đó, Thành giao các hồ sơ này cho Thái để Thái thực hiện các công đoạn tiếp theo.
Với thủ đoạn như trên, từ ngày 14/11/2005 đến 5/1/2007, Nguyễn Hoàng Thái nhận từ Nguyễn Văn Thành 57 phiếu đăng ký bốc 294 ngôi mộ khống do 52 người đứng tên. Thái dựa vào các thông tin trong phiếu đăng ký, bản sao CMND, hộ khẩu để lập 57 biên bản bốc 294 ngôi mộ khống (trong đó thể hiện tên mộ, ngày, giờ thi công và hình thức xử lý cốt), Thái ký vào biên bản này với tư cách là đại diện đơn vị thi công đào bốc mộ (ký vào phần "Đơn vị thi công" khi đã thực hiện xong việc đào bốc mộ).
Sau đó, lợi dụng sơ hở của một số thành viên trong Tổ giám sát để thực hiện hành vi vi phạm (trong quá trình thực thi giám sát, lẽ ra Phạm Văn Phước và Nguyễn Văn Sáu phải ra hiện trường nhưng những người này chỉ ngồi tại phòng làm việc. Còn Hồ Ngọc Sơn hoặc Đỗ Thanh Vân mặc dù thường xuyên có mặt tại hiện trường nhưng lại không vào nơi thi công để giám sát). Sau đó, Thái mang các biên bản bốc mộ này đến cho từng người trong Tổ giám sát để ký.
Để việc gian xảo này không bị phát hiện khi trình cho Tổ giám sát ký, Thái đã để những hồ sơ bốc mộ khống xen kẽ với các hồ sơ bốc mộ thật. Sau đó chuyển đến Ban BT- GPMB quận 8 (kèm theo ảnh chụp trước và sau khi bốc mộ). Ban BT-GPMB quận 8 căn cứ vào hồ sơ có đủ chữ ký của thành phần giám sát trên tại 57 biên bản bốc 294 mộ khống, nên đã lập thủ tục thanh toán hơn 1,1 tỉ đồng bồi thường, hỗ trợ di dời cho 52 cá nhân đứng tên trên hồ sơ bốc mộ khống này. Trong quá trình thực hiện, Thái đã được Đỗ Văn Thanh (ngụ phường 9, quận 8) nhiệt tình giúp sức trong việc chụp ảnh trước và sau khi bốc mộ khống.
Các đối tượng lần lượt "sa lưới" pháp luật
Thực hiện theo hướng dẫn của Nguyễn Văn Thành, sau khi 52 người đứng tên hồ sơ bốc mộ khống ký nhận vào các chứng từ kế toán (lập biên bản nhận tiền; ký danh sách đền bù và phiếu chi) tại UBND phường 7, quận 8, để nhận hơn 1,1 tỉ đồng. Thái liên hệ với số người này ngay tại nơi nhận tiền thông qua việc thu tiền công đào bốc mộ với giá: mộ đất 700.000 đồng; mộ đá 900.000 đồng; mộ bán kiên cố và kiên cố 1,1 triệu đồng, với tổng số tiền công đào bốc mộ là 83 triệu đồng. Tuy nhiên, sau khi truy thu tiền công đào bốc mộ xong, số tiền còn lại hơn 1 tỉ đồng mà 52 người dân vừa lĩnh xong cũng bị Thái "tận thu" tất, mang hết về cơ sở mai táng Công Vĩnh Thọ để giao cho Nguyễn Văn Thành.
Khi thủ đoạn gian dối của các đối tượng bị lật tẩy, tiến hành giám định chữ viết trên các biên bản bốc mộ khống và giấy nhận tiền của những người đứng tên hồ sơ bốc mộ, Phòng Kỹ thuật hình sự Công an TP HCM đã có kết luận: Chữ viết tại 57 biên bản bốc 294 ngôi mộ khống của 52 người đứng tên nêu trên và chữ viết tại giấy biên nhận tiền của 16 người đứng tên hồ sơ bốc mộ khống đều do Nguyễn Hoàng Thái viết ra.
Cơ quan điều tra cho biết, Nguyễn Văn Thành hiện đang thi hành hình phạt 8 năm tù (ngày 8/2/2011) về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" (có hành vi tương tự nêu trong vụ án này) tại Phân trại Quản lý phạm nhân - Trại giam Chí Hòa, theo bản án hình sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân quận 2, TP HCM. Căn cứ vào lời khai của Nguyễn Hoàng Thái, Nguyễn Thế Dư, Phan Thanh Vân… và tài liệu chứng cứ thu thập được đã có đủ cơ sở để xác định Nguyễn Văn Thành là người chỉ đạo, tổ chức thực hiện lập 57 hồ sơ bốc 294 ngôi mộ khống, chiếm đoạt hơn 1,1 tỉ đồng của Ban BT- GPMB quận 8.
Với Nguyễn Hoàng Thái, đối tượng này cũng đã thừa nhận về hành vi sai phạm của mình. Ngoài ra, theo lời khai của Thái là trong thời gian thi công bốc mộ tại khu quy hoạch trên theo yêu cầu của Nguyễn Văn Thành, Thái đã chuyển khoảng 15 triệu đồng từ Nguyễn Văn Thành đến Phạm Văn Phước và 20 triệu đồng đến Nguyễn Văn Sáu, giao tại phòng làm việc.
Việc "lót tay" này nhằm mục đích để Phước và Sáu không thực hiện giám sát trong quá trình thi công đào bốc mộ nhưng vẫn ký vào biên bản bốc mộ. Tại Cơ quan điều tra, Phan Thanh Vân, Nguyễn Thế Dư, Nguyễn Văn Sáu, Phạm Văn Phước, Hồ Ngọc Sơn và Đỗ Thanh Vân cũng đã thừa nhận sai phạm nêu trên.
Từ những tài liệu chứng cứ thu thập được, ngày 12/9/2011, Cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Hoàng Thái, về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản". Quá trình điều tra mở rộng, trong các ngày từ 10 đến 16/4/2012, Cơ quan điều tra đã khởi tố bổ sung bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam đối với: Nguyễn Văn Thành, chủ cơ sở mai táng Công Vĩnh Thọ về tội Lừa đảo chiếm đoạt 1,1 tỉ đồng, và Phan Thanh Vân, nhân viên cơ sở mai táng Công Vĩnh Thọ tội Lừa đảo chiếm đoạt 148 triệu đồng của Ban BT-GPMB quận 8, Nguyễn Văn Sáu - cán bộ địa chính UBND phường 7, quận 8 về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".
Đồng thời, khởi tố bị can (cho tại ngoại) đối với Nguyễn Thế Dư tội Lừa đảo chiếm đoạt 89 triệu đồng của Ban BT-GPMB quận 8 và Phạm Văn Phước - nhân viên ban Ban BT-GPMB quận 8 về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng