Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh quan hệ giữa ASEAN và Anh đã được xây dựng qua nhiều thập kỷ. Việc thiết lập Quan hệ Đối thoại vào năm 2021 không phải là điểm khởi đầu, mà đánh dấu bước chuyển sang một giai đoạn hợp tác mới với tầm chiến lược và mức độ thể chế hóa cao hơn.
Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, trong giai đoạn mới, hợp tác ASEAN - Anh cần chuyển trọng tâm từ mục tiêu tăng trưởng sang nâng cao năng lực tự cường, tự chủ và đổi mới sáng tạo trên nền tảng lòng tin ngày càng được củng cố. Bộ trưởng đề nghị hai bên tăng cường phối hợp chiến lược, không chỉ trong các cơ chế của ASEAN mà còn tại các diễn đàn khu vực và toàn cầu, đặc biệt trong năm 2027, khi Việt Nam là chủ nhà APEC, Singapore đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN và Anh giữ cương vị Chủ tịch G20.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung cũng hoan nghênh những đóng góp của Anh trong việc hỗ trợ triển khai Lưới điện ASEAN, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng công bằng, tài chính xanh và phát triển các công nghệ năng lượng sạch thế hệ mới, qua đó góp phần tăng cường an ninh năng lượng cho khu vực.
Là quốc gia ASEAN đầu tiên thiết lập Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Anh, đồng thời đang giữ vai trò điều phối quan hệ ASEAN - Anh, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục nỗ lực cùng các nước thành viên đưa quan hệ hợp tác ASEAN - Anh bước sang giai đoạn phát triển mới, ngày càng thực chất, hiệu quả và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.
Về phía Anh, Bộ trưởng Ngoại giao Ed Miliband khẳng định ASEAN giữ vị trí trung tâm trong chiến lược của Anh đối với khu vực. Ông tái khẳng định cam kết ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, coi ASEAN là hình mẫu của hợp tác đa phương và mong muốn tiếp tục mở rộng, làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác giữa hai bên.
Tại hội nghị, các Bộ trưởng ghi nhận sau 5 năm thiết lập quan hệ đối tác, ASEAN và Anh đã đạt nhiều kết quả quan trọng và thực chất. Hai bên cơ bản hoàn thành Kế hoạch hành động giai đoạn 2022-2026 với tỷ lệ triển khai đạt 98,9%.
Hiện Anh là đối tác thương mại lớn thứ 12 và nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn thứ 6 của ASEAN. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 45,01 tỷ USD, trong khi vốn đầu tư trực tiếp của Anh vào ASEAN đạt 9,2 tỷ USD. Anh cũng tham gia tích cực các cơ chế hợp tác trên cả ba trụ cột của Cộng đồng ASEAN gồm chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội.
Các Bộ trưởng ASEAN đặc biệt đánh giá cao việc Bộ trưởng Ngoại giao Ed Miliband lựa chọn tham dự các hội nghị của ASEAN là chuyến công du nước ngoài đầu tiên chỉ 48 giờ sau khi nhậm chức. Động thái này được xem là minh chứng rõ nét cho cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Anh cũng như cá nhân Ngoại trưởng đối với ASEAN và khu vực Đông Nam Á.
Trên cơ sở những thành quả đã đạt được và nhằm thích ứng với môi trường chiến lược đang thay đổi nhanh chóng, các Bộ trưởng nhất trí định hướng phát triển quan hệ ASEAN - Anh theo hướng chiến lược hơn, thực chất hơn và lấy người dân làm trung tâm. Trong đó, hợp tác kinh tế - thương mại tiếp tục giữ vai trò trụ cột, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực như chuyển đổi số, ứng phó biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, phát triển nguồn nhân lực, an ninh biển, an ninh mạng và thúc đẩy một cấu trúc khu vực mở, minh bạch, bao trùm, dựa trên luật lệ với ASEAN giữ vai trò trung tâm.
Nhân dịp này, các Bộ trưởng đã nhất trí thông qua Kế hoạch hành động ASEAN - Anh giai đoạn 2027-2031 và Tuyên bố chung về Hợp tác trong khuôn khổ Tài liệu Quan điểm của ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP), qua đó xác lập khuôn khổ chiến lược cho quan hệ ASEAN - Anh trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
Trước đó, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã có cuộc gặp song phương với Bộ trưởng Ngoại giao Anh Ed Miliband. Tại cuộc gặp, Bộ trưởng Lê Hoài Trung chúc mừng Anh thành lập Chính phủ mới và chúc mừng ông Ed Miliband đảm nhiệm cương vị mới; đồng thời bày tỏ vui mừng trước những bước phát triển tích cực của Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Anh.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò nước điều phối quan hệ ASEAN - Anh, phối hợp chặt chẽ với phía Anh nhằm thúc đẩy quan hệ đối tác ngày càng thực chất, hiệu quả, nhất là trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, kết nối doanh nghiệp và giao lưu nhân dân.
Về phần mình, Bộ trưởng Ed Miliband đánh giá cao đà phát triển của quan hệ song phương Việt Nam - Anh cũng như vai trò chủ động của Việt Nam trên cương vị điều phối quan hệ ASEAN - Anh. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của ASEAN và Đông Nam Á trong chính sách đối ngoại của Anh, đồng thời bày tỏ mong muốn phối hợp chặt chẽ với Việt Nam để tiếp tục làm sâu sắc hơn cả quan hệ song phương và hợp tác ASEAN - Anh trong thời gian tới.
