Trò chuyện trong tâm trạng âu lo, anh Lê Bình, hướng dẫn viên Công ty Du lịch lữ hành Go Go có trụ sở tại quận 1, TP HCM cho biết trên hành trình dẫn đoàn, điều khiến anh và các đồng nghiệp âu lo nhất là "tiết mục" tắm biển của khách: "Khi xây dựng, thiết kế tour tham quan biển đảo, chúng tôi không thể thiếu cái món nhảy sóng này bởi đa phần khách đều có nhu cầu. Vấn đề ở chỗ các bãi tắm trong phạm vi Nha Trang nhìn lành nhưng lại rất dữ, có thể nhấn chìm mạng người bất kỳ lúc nào, kể cả đó là lúc sóng êm biển lặng. Dẫn tour mà để khách thiệt mạng thì rất tai hại bởi lỡ chẳng may có người chết, coi như công ty phải đóng cửa vì chẳng ai dám đăng ký tour. Nhưng nếu mình vì sợ mà bỏ qua tiết mục nhảy sóng nhiều nguy cơ chết chóc ấy thì khách không hào hứng".
Trong suy nghĩ của không ít hướng dẫn viên như anh Bình và kể cả cư dân phố biển Nha Trang, có 1.001 lý do khiến người tắm biển thiệt mạng và trong những lý do ấy, có người còn gắn liền với lời nguyền về những oan hồn bị các chủ đầm lưới đăng (đánh bắt cá) thiêu đốt để làm vui lòng thủy thần năm nào cũng bắt người để làm bầu bạn với mình dưới lòng biển sâu. Đâu là căn nguyên của hiện tượng ly kỳ ấy?
Ám ảnh bãi tắm tử thần
Thành phố Nha Trang có rất nhiều bãi tắm được du khách và dân sở tại chọn làm nơi thư giãn, tắm táp như bãi tắm 111, bãi tắm 333, bãi Trầm Hương (nơi có tháp trầm hương được xây dựng cách biển vài mươi bước chân), bãi dương, bãi tắm phía bắc ở gần danh thắng Hòn Chồng, bãi tắm Pasteur (đối viện với Viện Pasteur Nha Trang)… Những bãi tắm này nằm trong phạm vi trung tâm phố biển, luôn có đội cứu hộ thường trực nhưng các vụ người tắm biển bỏ mạng vì đuối nước hầu như năm nào cũng xảy ra.
Thống kê của Ban quản lý Vịnh Nha Trang cho biết từ năm 2004 đến 2010, tại các bãi biển thuộc bờ biển Nha Trang đã xảy ra 174 trường hợp người tắm biển bị đuối nước với 20 người tử vong. Từ ngày 10/2 đến giữa tháng 5/2013, lực lượng cứu hộ đã cứu 32 trường hợp người tắm biển đuối nước, trong đó có 7 người thiệt mạng….
Đấy là thống kê sơ bộ của lực lượng chuyên trách, trên thực tế số vụ người tắm biển đuối nước được người thân, người cùng tắm biển phát hiện và kịp thời cứu sống rất nhiều. Điều đáng sợ ở chỗ các nạn nhân bị đuối nước được cứu sống hay tử vong đa phần đều biết bơi. Và khi sự việc ngoài tầm kiểm soát, cứu hộ của lực lượng cứu hộ thì những nạn nhân xấu số đều rơi vào tình cảnh… mất xác và sau đó được tìm thấy ở nơi rất xa khu vực họ nô đùa cùng sóng biển.
Có thể điểm lại những cái chết thương tâm như thế từng gây rúng động thành phố biển vốn dĩ yên bình này. Chiều ngày 10/11/2008, trong lúc vui đùa cùng sóng biển ở bãi biển trước cổng trường, 3 sinh viên Trường cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang gồm Nguyễn Thanh Phong, Đỗ Quang Hưng và Nguyễn Trung Nhân bị mất tích một cách bí ẩn dù rằng khu vực nơi các sinh viên này tắm sóng lặng, biển êm.
Cuối năm 2011, Trung úy Nguyễn Đình Phong - giảng viên Trường sĩ quan Thông tin Nha Trang thiệt mạng một cách đột ngột khi tắm biển tại bãi biển thuộc địa phận phường Vĩnh Hòa…. Mới đây, vào ngày 19/3 này, một du khách người Nga đã phải bỏ mạng ở gần khu vực công viên Phù Đổng khi bơi cách mép biển 50m…
"Nếu liệt kê những trường hợp nạn nhân bị thiệt mạng như thế thì nhiều lắm, nhớ không xuể. Mà không chỉ biển Nha Trang, tại khu vực Bãi Dài (huyện Cam Lâm) cũng xảy ra nhiều cái chết thương tâm như vậy. Tính từ năm 2004 đến nay, biển Bãi Dài đã cướp đi sinh mạng của hơn 20 người, năm nào bãi biển xinh đẹp trải dài hàng cây số này cũng có người bị thủy thần cướp mạng" - ông Nguyễn Thìn, 62 tuổi, ngụ phường Phương Sơn, người rất quan tâm đến nạn thủy thần cướp mạng người, trăn trở.
Nằm cách trung tâm thành phố Nha Trang khoảng 20km, với chiều dài gần 10km, Bãi Dài những năm gần đây được nhiều người tìm đến thưởng lãm, vui tắm do cảnh trí thiên nhiên thuần khiết, không quá xô bồ như các bãi tắm ở biển Nha Trang. Thế nhưng theo nhiều cư dân bản địa, trái ngược với khung cảnh thần tiên của Bãi Dài là cơn ác mộng chết chóc luôn thường trực. Hãi hùng khi được biết vào năm 2004 có đến 8 người bị thủy thần cướp mạng, trong đó có 5 em học sinh trú ở xã Cam An Bắc…
Cơn ác mộng… lời nguyền thủy thần!
Tìm hiểu cũng như lý giải về những cái chết thương tâm của người tắm biển tại các bãi tắm ở Nha Trang và Bãi Dài, ban đầu người ta khoanh vùng, khu trú các nguyên nhân và đi đến luận kết rằng các nạn nhân tử vong do thú vui chết người như nhảy sóng bị hụt chân, bơi xa bị vọp bẻ. Có người tử vong do sở thích kỳ quặc tắm biển đêm, hay sau mỗi chầu nhậu sương sương thì quăng mình xuống biển dẫn đến chết thảm do đột quị hoặc không làm chủ được hoàn cảnh…
Ban đầu, người ta tạm hài lòng với những lý giải ấy và để ngăn chặn những cái chết thương tâm cho người tắm biển, từ những năm 2000, Đội cứu hộ bãi biển Nha Trang được thành lập. Lúc đầu quân số của đội chỉ 7 người nhưng về sau lên đến 20 người, rồi 30 người và nay gần 40 người… Bãi Dài sau đó cũng thành lập đội cứu hộ. Dù cả thảy những người làm công tác cứu hộ bãi biển rất nhiệt tâm với nhiệm vụ nhưng không vì thế mà tình trạng người tắm biển chết đuối giảm đi.
"Có một điều lạ là không ít nạn nhân suýt chết hoặc chết thảm chẳng phải do cậy sức bơi xa hoặc tắm lúc biển đang sóng to gió lớn. Trái lại họ lâm cảnh đuối nước khi tắm ở gần bờ, tắm lúc biển rất êm, mặt biển không hề gợn sóng" - một nhân viên cứu hộ bãi biển ở biển Nha Trang, tiết lộ.
Chứng nhân của hiện tượng kỳ lạ đến ghê sợ ấy là anh Ngô Văn Hoàng, hiện công tác tại Phòng Tổ chức Lực lượng TNXP TP HCM. Chuyện xảy ra từ năm 2009 nhưng khi nhắc lại việc cứu cùng lúc 2 mạng người suýt bị hà bá nuốt chửng, anh Hoàng vẫn nhớ như in thời khắc ấy: "Khi đó Bãi Dài bình lặng lắm, mọi người đi ra ngoài gần cả trăm mét nhưng nước chỉ chạm thắt lưng. Đang lúc ấy tôi phát hiện có 2 người đang tắm gần mình mới đó trôi ra xa vẫy tay cầu cứu nên kịp thời lao đến… Hỏi ra tôi được các bậc cao niên cho biết vùng biển này có sóng ngầm, nhìn thấy mặt nước yên bình nhưng ẩn dưới ấy là dòng chảy dữ dội, nguy hiểm. Ai đó chẳng may rơi vào dòng chảy ngầm này trong phút chốc sẽ bị cuốn ra xa, trở tay không kịp và chết thảm".
Liên lạc với chị Xuân Trang, 1 trong 2 người may mắn được anh Hoàng cứu sống, chị cho biết từ sau cái lần suýt chết ấy, chị quan tâm nhiều đến chuyện chết chóc tại Bãi Dài cũng như các bãi tắm ở Nha Trang để cảnh báo người thân khi đi du lịch biết đường mà tránh: "Tôi tìm hiểu cặn kẽ và thu thập đuợc nhiều cách lý giải khác nhau. Người bảo có những thời điểm sóng yên biển lặng nhưng tình trạng khách tắm biển nộp mạng cho thủy thần vẫn diễn ra là do dưới lòng biển có một loại sứa độc, ai đó khi bơi lội chẳng may bị chúng quất vào thân sẽ bị tê liệt và cái chết là khó tránh khỏi. Có người nói rằng vùng biển Nha Trang thi thoảng xuất hiện những cơn gió độc, gió thổi đến đâu, gió quấn lấy ai thì tử thần chắc chắc sẽ "thuộc" về người xấu số đó".
Trong rất nhiều lý giải mà chị Xuân Trang và anh Ngô Văn Hoàng tiếp cận, có câu chuyện đồn đại rằng, các bãi tắm ở Nha Trang nào cũng có người chết bởi bị ảnh hưởng từ một lời nguyền xưa. Lời nguyền ấy gắn liền với những nô lệ bị các chủ đầm đăng hơn 100 năm trước mua về thiêu sống để làm hài lòng thủy thần: "Những nô lệ xấu số ấy là những trẻ em người Thượng. Với tín ngưỡng ấu trĩ lạc hậu, các chủ đầm đăng thời bấy giờ mua các em thơ này về tế thần để các thần không quấy quá, giúp cho vụ mùa đánh bắt được bội thu… Theo thời gian, trước vô số tai nạn chết người dẫu rằng biển êm trời lặng, nhiều người đồn đoán rằng xảy ra cớ sự do vong linh của những thân phận nô lệ xấu số ngày nào về bắt người để đòi mạng và làm bầu bạn" - chị Xuân Trang, trò chuyện.
Giải mã bí ẩn: Dòng nước rút tạo các vũng xoáy, sóng ngầm
Theo tìm hiểu của PV Chuyên đề ANTG, trước tình hình ngày càng có nhiều người bỏ mạng oan uổng khi tắm biển ở Nha Trang và khu Bãi Dài ở huyện Cam Lâm, để hạn chế, tiến tới ngăn chặn những cái chết đau lòng cho người đi tắm biển, từ năm 2009, UBND tỉnh Khánh Hòa đã chủ động liên hệ với Viện Hải dương học Nha Trang giúp đỡ tìm ra nguyên nhân và giải pháp phòng tránh. Từ đó đến nay, Viện Hải dương học Nha Trang đã dày công nghiên cứu và giữa tháng 5 vừa qua, bí ẩn về lời nguyền thủy thần đã được hé mở với "hung thủ" được xác định là những dòng nước rút mà thuật ngữ khoa học gọi là Rip.
Theo TS Lê Đình Mầu, Viện phó Viện Hải dương học Nha Trang, Chủ nhiệm đề tài nghiên cứu về những dòng Rip tại các bãi tắm ở Nha Trang nói riêng, tỉnh Khánh Hòa nói chung thì Rip là dòng chảy thường từ bờ hướng ra khơi, thường xuất hiện vào mùa biển động (từ tháng 10 năm trước đến tháng 4 năm sau) và xuất hiện nhiều tại các bãi tắm ở Khánh Hòa. Những dòng chảy này mạnh và nguy hiểm nhất là tại Bãi Dài. Khi rơi vào dòng chảy cuốn ngầm từ trong ra ngoài mà dân địa phương gọi là ao xoáy, vũng xoáy, dòng xoáy hay sóng ngầm…, chỉ trong tích tắc dòng Rip có thể cuốn người tắm biển ra xa bờ đến hơn 100m…
Nghiên cứu của Viện Hải dương học Nha Trang cho biết, vào mùa biển động, bờ biển trải dọc đường Trần Phú có độ dốc tương đối lớn và độ sâu đột ngột dễ hình thành dòng rút từ bãi tắm đến đáy, gây nguy hiểm cho người tắm biển... Không quá khó để nhận biết khu vực có những dòng nước rút. Bãi tắm nào sóng không đổ bọt trắng liên tục mà đứt quãng theo kiểu sóng lặng rồi sau đó là nổi bọt trắng đích thị nơi đó có dòng Rip với hiểm nguy khôn lường. Rơi vào dòng Rip, nạn nhân bị cuốn ngầm ra xa dẫn đến hụt chân.
"Khi lâm vào tình cảnh bị sóng kéo lệch cuốn xa như thế, việc giữ bình tĩnh rất quan trọng. Càng vẫy vùng nạn nhân sẽ càng mau mất sức và bị dòng chảy cuốn xa nhấn sâu dễ tử vong. Kinh nghiệm cho thấy để đối mặt với dòng nước rút như thế cần thả người trôi tự do theo dòng chảy hoặc bơi song song, tìm cơ hội thoát ra ngoài" - ông Nguyễn Xây, thủ lĩnh đội thuyền thúng ở khu bảo tồn biển đảo Hòn Mun, chia sẻ kinh nghiệm!
Vậy đã rõ về cái gọi là lời nguyền thủy thần tại các bãi tắm ở xứ trầm hương và các bãi tắm ở nhiều địa phương khác như Vũng Tàu, Phan Thiết, Quy Nhơn... Với khám phá mang tính đột phá này của Viện Hải dương học Nha Trang, nếu được trang bị tốt kỹ năng nhận biết và đối phó, tin rằng những dòng Rip hay dòng chảy ngầm sẽ không còn cơ hội tác oai tác quái gây nên những cái chết thương tâm cho người tắm biển không chỉ tại Nha Trang mà còn tại các bãi tắm ở nhiều địa phương khác trong cả nước