Hiệu quả: Chưa thể nói được
Đó là nội dung chính của hầu hết những ý kiến vừa được đưa ra trong cuộc họp ghi nhận ý kiến từ Sở Giáo dục và Đào tạo, đại diện các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn và lãnh đạo Công an 12 quận huyện nội thành về việc thực hiện thay đổi giờ học, giờ làm do Sở Giao thông - Vận tải Hà Nội tổ chức chiều ngày 6/2.
Đại diện Công an các quận nội thành tham dự đều cho rằng cho đến giờ phút này, các điểm ùn tắc thường xuyên trước đây đã có dấu hiệu "hạ nhiệt", đường thông thoáng hơn, tuy nhiên để đánh giá xem kết quả đó từ đâu tới thì còn cần thêm thời gian. Đưa ra những ví dụ thay đổi về cơ sở hạ tầng trên địa bàn, Phó trưởng Công an huyện Từ Liêm Phạm Ngọc Kim cho rằng đây mới chính là nguyên nhân làm giảm ùn tắc, chứ nói là do đổi giờ học, giờ làm mà giảm lưu lượng người giao thông trên đường là chưa thực tế.
Theo Thượng tá Phạm Ngọc Kim, trên địa bàn huyện có đến gần 20 trường đại học và cao đẳng và là địa bàn lưu trú thường xuyên của lượng lớn lao động tự do, công nhân công trình… nên phải chờ số này quay lại, ổn định sau kỳ nghỉ Tết thì mới có kết quả chính xác được. Tính đến thời điểm hiện tại thì mới chỉ có khoảng 30 - 40% số này trở lại sau Tết.
Bên cạnh những đánh giá của cơ quan quản lý và các lực lượng chức năng, phía đại diện cho khối bị ảnh hưởng bởi sự điều chỉnh giờ học, giờ làm cũng được dịp "tố khổ". Đại diện trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ cho biết, hiện nay 90% cơ sở vật chất của trường được sử dụng cho 3 ca mỗi ngày. Điều này nhằm đảm bảo tiền lương cho giáo viên và khấu hao tài sản. Nếu như thực hiện đúng quyết định tan học ca chiều vào lúc 19 giờ, trường không thể xếp lịch 3 ca và chi phí đào tạo mỗi sinh viên tăng khoảng 30% so với hiện tại.
Về phía Học viện Ngân hàng cũng cho rằng thời gian áp dụng còn quá ngắn, chưa đủ đánh giá, song khẳng định ngay đối tượng bị ảnh hưởng nhiều nhất của chủ trương này phải là nhóm học sinh THPT. Đã có một vài ý kiến cho rằng, thời gian kết thúc ca chiều nên dịch lên khoảng từ 1 tiếng đến 1 tiếng rưỡi mới là hợp lý!
Về phía Sở Giáo dục và Đào tạo, Trưởng phòng Quản lý công tác học sinh - sinh viên Mai Sỹ Nhật cho biết, trong những ngày áp dụng giờ học mới vừa qua, Sở đã kịp tổ chức đoàn kiểm tra và đã phát hiện những bất cập. Ở các trường tiểu học và mầm non, giờ làm việc của giáo viên tăng lên do phát sinh thêm giờ đón và trông học sinh buổi sáng sớm và lúc sau tan học. Đối với khối trung học cơ sở là hiện tượng lộn xộn do thời gian giữa hai ca sáng và chiều quá ngắn.
Còn với bậc trung học phổ thông, thời gian tan trường vào 19 giờ là quá muộn, đã thể hiện rõ những bất hợp lý. Nhiều môn học thường được xếp cuối giờ cho phù hợp với tâm sinh lý và khả năng tiếp thu của các em như thể dục, giáo dục quốc phòng nay không thể thực hiện được nữa vì thiếu ánh sáng. Nhiều trường kêu ca về các khoản chi phí tăng lên do đáp ứng yêu cầu học tối như thắp sáng, nước sạch, bảo vệ, chưa kể sự xáo trộn lớn về giờ giấc ảnh hưởng không nhỏ đến đội ngũ giáo viên…
Trong khi đó, theo Phòng CSGT Công an TP Hà Nội, sau những ngày đổi giờ học, giờ làm vừa qua (bắt đầu áp dụng từ 1/2/2012), tình trạng ùn tắc ở những điểm nóng thường xuyên chưa xảy ra, nhưng lại xuất hiện một số điểm ùn mới, đa phần gần các trường tiểu học, trung học cơ sở bởi lượng phụ huynh tập trung đưa đón con tăng đột biến?
Có những bất cập
Một trong những lý do không có sự tham dự của đại diện các trường THPT trên địa bàn tại cuộc họp này trong khi đây là đối tượng được đánh giá là chịu ảnh hưởng nhiều nhất là bởi theo dự kiến của ban tổ chức, các ý kiến phản ánh từ cơ sở sẽ đến từ cơ quan quản lý (Sở Giáo dục và Đào tạo). Tuy nhiên, cũng vì thời gian đi vào thực tế còn quá ngắn, nên lãnh đạo Sở này đã quyết định sẽ cho các trường thêm thời gian để kiểm nghiệm trước khi báo cáo thật chi tiết.
Chúng tôi đến Trường THPT Phạm Hồng Thái khi trường vừa bắt đầu ca chiều vào lúc 2 giờ 15 phút. Điều đầu tiên mà thầy Nguyễn Thế Hưng, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ với chúng tôi, rằng "đây (việc đổi giờ học) là điều không mong muốn!" Tuy nhiên, đã là chủ trương chung thì phải chấp hành. Và cho đến thời điểm này, thầy Hưng khẳng định trường vẫn đang thực hiện nghiêm túc các quy định thay đổi giờ giấc của Sở đề ra.
Với tư cách nhà trường, thầy Hưng khẳng định, trong những ngày đổi giờ vừa qua, cái lợi cho nhà trường, cho học sinh quả thực chưa thấy đâu, nhưng những tác động bất lợi thì đã thống kê được 4 vấn đề chính.
Về kinh tế, giờ học kéo dài đến 7 giờ tối buộc nhà trường phải trang bị thêm đèn đóm, nhân viên bảo vệ để đáp ứng việc học tập, trông giữ xe và các khoản phụ phí phát sinh khác như nước sạch, dọn dẹp vệ sinh… Tuy không phải là lớn, song sẽ cũng là một vấn đề đối với trường bởi theo quy định hiện nay là không được phép thu phụ phí liên quan đến chủ trương đổi giờ học, và nếu thời gian kéo dài, các trường sẽ không thể bù đắp.
Về đội ngũ giáo viên, thực sự là một vấn đề nan giải. Mỗi người một hoàn cảnh, song đều vấp phải những khó khăn nhất định để đáp ứng sự thay đổi. Giáo viên đa phần là nữ, lại đều đang ở trong độ tuổi sinh đẻ, nuôi dạy con cái, áp lực đè lên vai người nữ giáo viên rất lớn. Trước mắt, để tạo điều kiện cho các giáo viên có hoàn cảnh, trường đã phải xới tung thời khóa biểu lên, sắp xếp lại cho phù hợp phần nào với hoàn cảnh từng giáo viên.
"Trường đã phải cùng nhau bàn, đưa ra các tiêu chí ưu tiên 1, 2, 3 để sắp xếp lại. Nhưng đây cũng sẽ chỉ là biện pháp tình huống, không thể kéo dài mãi được. Có thể lấy ví dụ là hiện nay thì người có con lớn ưu tiên người có con nhỏ, nhưng giáo viên trẻ lúc nào chẳng có, không lẽ bắt người ta (giáo viên có con đã lớn) cứ về muộn suốt? Ai chẳng có gia đình, ai chẳng muốn sum vầy vợ chồng con cái? Bắt người ta hy sinh mãi sao được, rồi còn đảm bảo chất lượng giảng dạy thế nào?", thầy Hưng phân tích.
Đối với đội ngũ quản lý của nhà trường, thầy Hưng cũng cho rằng sẽ… quá tải! Đã là quản lý thì phải đến trước giờ vào lớp, về sau giờ tan lớp. Trong giờ học thì phải đi tua (kiểm tra), giờ nghỉ thì lỡ cỡ. Với tình hình hiện nay, liệu duy trì được bao lâu?
Vấn đề cuối cùng, theo thầy Hưng cũng là quan trọng bậc nhất, đó là sự xáo trộn đối với học sinh. Ngoài những yếu tố ảnh hưởng đến tâm sinh lý, sức khỏe và giờ giấc sinh hoạt của học sinh đã được nhắc đến nhiều, theo thầy Hưng, còn có sự lãng phí cực lớn trong ngày lao động, học tập của các em nếu theo khung giờ hiện nay. Đối với học sinh ca sáng, thôi thì cố lên một chút cũng còn chấp nhận được, nhưng với học sinh ca chiều, giờ vào lớp (2 giờ 15 phút) là quá trễ. Trước đây, giờ vào lớp của các em là 1 giờ 15 phút, khoảng thời gian từ 12 giờ 30 phút (xong các vấn đề cá nhân như ăn trưa, bắt đầu đạp xe đến lớp) đến giờ vào lớp là hợp lý. Thầy cô nghỉ ăn trưa lên lớp cũng vừa. Vào đầu tiết một cô trò đều hứng khởi, hiệu quả tiếp thu cao. Nhưng như hiện nay, giờ vào lớp chậm hơn 1 tiếng, thời gian không ngắn cũng không dài, đi cũng dở, ngồi học cũng dở, làm cái gì cũng nhỡ.
Thời gian khoảng hơn 2 tiếng đồng hồ từ sau bữa ăn trưa tới giờ lên lớp coi như thả cho các em lêu lổng, không ai quản lý là một lỗ hổng cực lớn, rất đáng lo ngại. Trong khi đó giờ tan lớp muộn vào 7 giờ, ăn uống tắm giặt xong nhanh cũng phải 8 giờ 30 phút, rồi lại cuống cuồng ngồi vào bàn cho bài vở ngày mai. Với chương trình học như hiện nay, các em chỉ cần lơi là vài buổi là không theo kịp. Trong khi đó, lứa tuổi này lại là lứa tuổi đang có nhiều sự thay đổi về tâm sinh lý, rất cần sự chia sẻ, quan tâm sâu sát của bố, mẹ, người thân trong gia đình. Theo khung giờ hiện nay, cả gia đình chỉ gặp nhau sau 8 rưỡi tối, lại đúng giờ các em chuẩn bị bài cho ngày hôm sau. Còn thời gian nào cho bố mẹ, con cái gần gũi nhau?
Một cách rất thực tế, thầy Hưng cho rằng ngay cả với thời gian biểu và chương trình học trước đây, học sinh phổ thông đã hiếm thời gian chơi. Bây giờ thay đổi thế này, đến thời gian tự học của các em còn khó bố trí, nói gì đến chơi. Mà ở tuổi các em, chơi bây giờ cũng là học, là phát triển nhân cách. Đấy là chưa kể để theo đuổi ước mơ của mình, các em còn phải tìm đến những lớp học ngoại khóa, các chương trình phụ đạo khác. Nhưng với thời gian biểu hiện tại, mọi việc đều bị đảo lộn.
"Có hôm tiết 4, tiết 5 buổi tối đi tua qua lớp, thấy các em đói lả, đờ đẫn mặt mày mà thương quá. Các thầy cô đến giờ đấy cũng mệt lắm rồi, đi kiểm tra gọi là cho lấy lệ, chẳng nỡ trách mắng. Cứ tình hình này, tôi chỉ sợ chẳng bao lâu nữa, học sinh nội thành Hà Nội chẳng theo kịp các nơi khác không bị điều chỉnh giờ học", thầy Hưng nói.
Trường khối công lập thực hiện nghiêm, khối tư thục còn đang loay hoay
Mặc dù khẳng định đã có công văn tới các trường yêu cầu nghiêm chỉnh chấp hành thực hiện điều chỉnh giờ học, song lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo cũng thừa nhận đã có thông tin về một số trường hợp tự tìm cách "hợp lý hóa" thời gian cho học sinh.
| Chiều ngày 6/2, Thường trực Thành ủy Hà Nội cũng đã có cuộc họp với các ngành liên quan nhằm đánh giá việc đổi giờ học, giờ làm qua 5 ngày thực hiện. Trong cuộc họp này, Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Văn Khôi đã chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố tổng hợp những khó khăn, vướng mắc, kiến nghị của các trường để có phương án giải quyết, trong đó sẽ xem xét điều chỉnh kết thúc giờ tan học buổi chiều của học sinh THPT là sau 18 giờ chứ không phải là 19 giờ như hiện nay. |
Trong khi một loạt các trường công lập thực hiện khá nghiêm túc chủ trương này thì không ít các trường thuộc khối tư thục vẫn còn đang loay hoay. Đặc biệt riêng với các trường quốc tế thì thời gian biểu gần như không có thay đổi. Để lý giải điều này, nhiều trường đã đưa ra những lý do xuất phát từ thực tế. Trường THPT Nguyễn Siêu vẫn thực hiện lịch học cũ, học sinh vào trước 7 giờ và tan sau 16 giờ bởi theo lý luận của nhà trường rằng học sinh của trường đi học khi chưa ai đi làm và kết thúc giờ học khi chưa tan ca nên không gây áp lực giao thông.
Trường THPT Lương Thế Vinh, PGS Văn Như Cương cho biết trường đã thực hiện điều chỉnh giờ theo yêu của Sở, nhưng không có lý do gì "giam" học sinh trong trường khi đã hết tiết vào buổi chiều nên vẫn linh động cho về sớm đối với học sinh có người nhà đến đón sớm. Một số trường khác cũng áp dụng hình thức này như Trường THPT Nguyễn Tất Thành, Trường THPT Chuyên khoa học tự nhiên, Chuyên Ngoại ngữ (ĐHQG Hà Nội)…
Theo ông Mai Sỹ Nhật, quan điểm của Sở là thực hiện nghiêm túc quy định của UBND thành phố, sẽ chấn chỉnh các trường hợp cố tình vi phạm cũng như nghiêm cấm thu thêm tiền của học sinh để phục vụ cho việc liên quan đến đổi giờ. Còn về những bất cập, băn khoăn hiện nay, Sở sẽ tập hợp, nghiên cứu và đề xuất trong thời gian tới.
