Chiều 8/11, tại Hà Nội, Bộ Thông tin và Truyền thông (Bộ TT&TT) đã tổ chức họp báo về một số nội dung quản lý viễn thông, trong đó có việc điều chỉnh giá cước dịch vụ dữ liệu 3G gây bức xúc dư luận trong những ngày qua.
Liên quan đến câu hỏi của báo giới về việc 3 doanh nghiệp (DN) viễn thông chiếm lĩnh hơn 90% thị phần là Viettel, VinaPhone và MobiFone cùng điều chỉnh tăng cước 3G với mức tăng tối đa 40% bắt đầu từ ngày 16/10 có vi phạm luật cạnh tranh hay không? Các DN này tăng giá cùng một ngày, ở các dịch vụ giống nhau. Vậy đây có phải là hành vi cấu kết, bắt tay nhau thỏa thuận tăng giá hay không?
Về vấn đề này, Thứ trưởng Lê Nam Thắng cho biết: Việc Bộ TT&TT đồng ý cho các DN chiếm lĩnh thị trường điều chỉnh tăng giá cước 3G sát với giá thành là hoàn toàn phù hợp với chủ trương “từng bước điều chỉnh giá cước các dịch vụ hiện nay còn thấp hơn giá thành để đảm bảo hiệu quả kinh doanh của DN trong điều kiện cạnh tranh và hội nhập quốc tế” được quy định tại Quyết định số 32/2012/QĐ-TTg phê duyệt “Quy hoạch phát triển viễn thông quốc gia đến năm 2020”.
Trong đó, việc điều chỉnh giá cước được Bộ TT&TT dựa trên 3 sở cứ quan trọng là giá thành, cung cầu thị trường, so sánh giá cước của Việt Nam trong tương quan với khu vực và quốc tế. Tuy nhiên, việc DN có lợi dụng chủ trương, chính sách của Bộ để cùng “bắt tay” thỏa thuận tăng giá như dư luận đã đặt ra trong nhiều ngày qua hay không thì vẫn phải đợi kết quả điều tra từ Cục Cạnh tranh (Bộ Công Thương). Về vấn đề này, Chính phủ đã giao cho Bộ Công Thương và Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp điều tra. Hiện Cục Quản lý cạnh tranh đang phối hợp chặt chẽ với Cục Viễn thông tiến hành thu thập, xác minh rõ tất cả các thành phần cấu thành của từng dữ kiện. Nếu trong quá trình điều tra, phát hiện thấy DN có những dấu hiệu vi phạm chắc chắn thì sẽ bị xử lý theo đúng pháp luật.
Liên quan đến một số vấn đề khá “nóng” khác như cơ cấu giá thành, chất lượng dịch vụ và ảnh hưởng từ việc điều chỉnh tăng cước 3G, Thứ trưởng Lê Nam Thắng cho biết: Giá thành phụ thuộc lớn vào cung cầu. Giai đoạn đầu phải cung cấp giá thấp để thu hút người dùng.
Theo lộ trình, tất cả giá cước dịch vụ chứ không chỉ 3G sẽ điều chỉnh để đạt được giá thành để giá cước bám sát giá thành, để DN hoạt động có hiệu quả. Giá sẽ giảm trên cơ sở giá thành (khi giá thành thấp hơn giá cước) và so sánh với khu vực. Đó là quy luật của thị trường. Bên canh đó, viễn thông là ngành khấu hao rất nhanh (2-3 năm) và phải xin cơ chế đặc thù để khấu hao nhanh do sự thay đổi chóng mặt của công nghệ. Khi đó giá thành bị đẩy nhanh lên, chứ không khấu hao trong thời gian dài như các ngành hạ tầng khác. Công nghệ hiện nay là 3,5G, không phải 3G, tức là vượt qua cả các cam kết trước đây của DN. 5, 6 năm nữa mới đầu tư thế hệ băng rộng tiếp theo (4G, 5G). Không chỉ thế, việc đầu tư của ngành viễn thông tại vùng sâu vùng xa, hoàn toàn do DN tự thực hiện.
Đồng thời, Thứ trưởng Lê Nam Thắng cũng cho rằng: Việc tăng giá cước 3G chủ yếu tác động đến những người ở thành thị nên có thể tăng để bù đắp cho người ở vùng miền núi, nông thôn. Phần thu lũy kế cho 3G là chưa đủ bù đắp những chi phí đã bỏ ra. Khi khách hàng truy nhập internet bằng 3G, DN Việt Nam phải thanh toán cho đối tác nước ngoài, nhiều gấp đôi mức thanh toán cho 2G trước đây. Đó là một sự thiệt thòi đối với các nước đang phát triển như Việt Nam. Luật Cạnh tranh không cho phép bù chéo giữa các dịch vụ, và chỉ bù chéo trong phạm vi nhất định. Các DN thống lĩnh thị trường bán với giá cước thấp và khuyến mãi khiến cho DN nhỏ không gia nhập được thị trường. Nếu tiếp tục thực hiện cơ chế bù chéo có thể gây ra sự độc quyền
