Từ thương vụ mua - bán liều lĩnh...
Ngày 15/4/2003, UBND tỉnh Hà Tây cũ (nay là TP Hà Nội) đã ký quyết định 457QĐ/UB thu hồi 31.780m2 đất nông nghiệp tại xã Quảng Phú Cầu (Ứng Hòa) và giao 27.553m2 đất cho Công ty CP thương mại sản xuất Phú Hà (Cty Phú Hà) thuê trong 30 năm (tiền thuê đất trả hàng năm) để làm dự án xây dựng nhà máy sản xuất sợi và khăn xuất khẩu, góp phần phát triển kinh tế nông thôn, tạo việc làm cho lao động địa phương.
Sau khi được thuê đất, Cty Phú Hà đã tiến hành xây dựng nhà, xưởng, lắp đặt máy móc, thiết bị, tổ chức sản xuất, kinh doanh. Thời gian đầu Cty Phú Hà làm ăn khá tốt, góp phần phát triển kinh tế địa phương, hoàn thành nghĩa vụ với Nhà nước. Tuy nhiên, sau khủng hoảng kinh tế, từ năm 2009 trở lại đây, Cty Phú Hà gặp nhiều khó khăn, hoạt động sản xuất kinh doanh bị đình trệ, đời sống CBCNV gặp nhiều khó khăn...
Trước hoàn cảnh đó, những người đứng đầu Cty Phú Hà lại nghĩ ra "sáng kiến" là rao bán dự án kèm theo quyền sử dụng của 27.553m2 đất đang thuê của Nhà nước nằm sát mặt đường quốc lộ 21B nói trên. Cụ thể, ngày 23/9/2009, Cty Phú Hà đã ký Bản thỏa thuận chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất cùng giá trị quyền sử dụng đất (QSDĐ) thuê của nhà nước (có thu tiền sử dụng đất hàng năm) với Cty Việt - Nhật. Hai bên thống nhất về tổng giá trị chuyển nhượng là 22,4 tỉ đồng. Tài sản gắn liền trên đất bao gồm toàn bộ 8.000m2 nhà xưởng. Thời hạn thuê sử dụng đất được tính là 33 năm (!?), nghĩa là tới tháng 4/2033. Sau khi ký, bên Việt - Nhật phải chuyển ngay số tiền là 2,5 tỉ đồng, là tiền tạm ứng để đảm bảo cho việc chuyển nhượng được thực thi...
Trong trường hợp việc chuyển nhượng không thực hiện được thì Cty Phú Hà phải hoàn lại cho Việt - Nhật toàn bộ tiền đã nhận, đồng thời phải chịu lãi suất ngân hàng và toàn bộ thiệt hại phát sinh do việc chậm trả lại tiền. Việc mua bán được Đại hội cổ đông Cty Phú Hà thông qua ngày 3/9/2009 và đến nay, trên giấy tờ Cty Việt - Nhật đã chuyển cho Cty Phú Hà 18 tỉ 700 triệu đồng, đổi lại Cty Việt - Nhật đã nhận sổ đỏ, hóa đơn (có giá trị gia tăng) từ phía Cty Phú Hà.
... đến những hành vi trái quy định của pháp luật
Tại điều 2 của Bản thỏa thuận mua - bán giữa Cty Việt - Nhật và Phú Hà ghi rõ: Để giao dịch chuyển nhượng này đảm bảo theo đúng các quy định của pháp luật phải được sự chấp thuận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì 2 bên mới được phép giao kết chuyển nhượng bằng hợp đồng chuyển nhượng và các thủ tục pháp lý khác. Như vậy, tại thời điểm ký giao kết (ngày 23/9/2009), hai bên đã ý thức rất rõ việc mua bán này chưa được pháp luật công nhận. Để hợp thức hóa cho việc mua - bán trên, ngày 25/1/2010, Cty Việt - Nhật đã có công văn "hậu tấu" số 26/CV-VN gửi Sở Kế hoạch - Đầu tư Hà Nội đề nghị chấp thuận cho Cty thực hiện thủ tục nhận chuyển nhượng dự án nhà máy sợi, dệt khăn xuất khẩu tại xã Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hòa từ Cty Phú Hà.
Tuy nhiên, sau khi xem xét, ngày 27/4/2010 Sở Kế hoạch - Đầu tư đã có CV số 1411/KH&ĐT gửi UBND TP Hà Nội và Phó chủ tịch TP Nguyễn Huy Tưởng với đề xuất: "Việc sử dụng đất đai của Cty Cổ phần Thương mại sản xuất Phú Hà đối với dự án đầu tư nhà máy sợi, dệt khăn xuất khẩu là không đúng mục đích sử dụng đất. Do vậy, tại thời điểm này, nhà đầu tư trên chưa đủ điều kiện để xem xét chuyển nhượng dự án...".
Tại CV số 85/BC-TNMT ngày 24/6/2010 về việc xác minh đơn thư của bà Nguyễn Thị Lợi - thôn Quảng Nguyên, xã Quảng Phú Cầu, Phòng Tài nguyên - Môi trường - UBND huyện Ứng Hòa cũng có kết luận: Việc Cty Phú Hà ký bản thỏa thuận, xuất hóa đơn trị giá 18 tỉ 700 triệu đồng của Cty Việt - Nhật để thanh toán, thế chấp tại các ngân hàng và giao Giấy chứng nhận QSDĐ cho Cty Phú Hà là trái thẩm quyền khi chưa làm đầy đủ các thủ tục trình cấp có thẩm quyền cho phép.
Tiếp đó, ngày 13/7/2010, UBND huyện Ứng Hòa đã ra công văn 214/CV - UB yêu cầu Cty Phú Hà thực hiện nghiêm túc nội dung Công văn số 1411 của Sở Kế hoạch - Đầu tư, đình chỉ việc chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất và giá trị QSDĐ với Cty Việt - Nhật, khi chưa đủ điều kiện...
Với hàng loạt động thái cứng rắn của cơ quan chức năng, Cty Phú Hà, sau một thời gian làm liều vì túng quẫn, đã chợt bừng tỉnh và ngày 14/4/2010, HĐQT Cty Phú Hà đã tổ chức Đại hội cổ đông thống nhất chấm dứt việc chuyển nhượng dự án cho Cty Việt - Nhật. Giao cho ông Nguyễn Quang Minh (Giám đốc điều hành) làm việc với Cty Việt - Nhật để giải quyết hậu quả và thanh toán lại các khoản tiền đã nhận của Việt - Nhật...
Đặc biệt, sau khi nhận được chỉ thị của UBND huyện Ứng Hòa tại CV số 214/CV-UB với nội dung đình chỉ việc chuyển nhượng dự án thì Cty đã chấp hành, gửi công văn chính thức thông báo việc chấm dứt các cam kết với Cty Việt - Nhật và xin bồi thường những khoản tiền đã nhận. Cty Phú Hà cũng trình lên UBND huyện Ứng Hòa phương án tái sản xuất kinh doanh với những cam kết mới...
Tuy nhiên, việc "sửa sai" trên của Phú Hà đã không được phía Việt - Nhật chấp nhận, mà ngược lại còn gặp phải sự phản ứng quyết liệt. Đầu tiên là những thông điệp cảnh báo của Văn phòng Luật sư Đức Quang (với tư cách là đơn vị bảo trợ pháp lý cho Cty Việt - Nhật). Nội dung Công văn số 45/CV - ĐQ, ngày 18/5/2010 của Văn phòng Luật sư Đức Quang gửi Cty Phú Hà đã nêu ra 5 điểm, cố gắng chứng minh cho tính hợp pháp của việc chuyển nhượng hơn 27 ngàn mét vuông đất nói trên, đồng thời cho rằng, việc đề nghị chấm dứt hoạt động chuyển nhượng dự án cho Cty Việt - Nhật của Cty Phú Hà là sự bội ước hết sức nghiêm trọng, vi phạm các quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư....
Nghiêm trọng hơn, ngày 28/7/2010, được sự hậu thuẫn của một vài thành viên trong HĐQT Cty Phú Hà, Cty Việt - Nhật đã tổ chức nhận bàn giao trái phép (biên bản bàn giao không được sự chấp thuận pháp nhân là Giám đốc Cty Phú Hà) toàn bộ khuôn viên đất của dự án gồm 27.553 m2 đất, đồng thời cho bảo vệ "cửa đóng then cài", đẩy vụ việc đến chỗ ngày càng thêm phức tạp...
Không để thất thoát tài sản của nhà nước
Ngày 11/8/2010, nhóm phóng viên đã có cuộc làm việc với Ủy ban Nhân dân huyện Ứng Hòa. Ông Nguyễn Quang Ngạn - Phó trưởng Phòng Tài nguyên - Môi trường cho biết: Việc Cty Phú Hà chuyển giao dự án kèm theo QSDĐ cho Cty Việt - Nhật như vậy là trái với quy định của pháp luật. Về phía Chính quyền UBND huyện ngay sau khi tiếp nhận đơn thư phản ánh của bà con nhân dân xã Quảng Phú Cầu và CV số 1411 của Sở kế hoạch Đầu tư Hà Nội, chúng tôi đã có kết luận tại CV số 85/BC-TNMT ngày 24/6/2010, đồng thời chỉ đạo đình chỉ việc chuyển giao trái phép nói trên việc bằng tinh thần của Công văn 214/CV - UB (đã nêu ở trên - PV).
Còn khi trả lời câu hỏi của phóng viên về việc, hiện nay Cty Việt - Nhật đã vào tiếp quản trái phép nhà máy của Cty Phú Hà, UBND huyện có biết không và hướng xử lý như thế nào? Ông Nguyễn Quang Ngạn trả lời là đã biết, đồng thời khẳng định: Chúng tôi sẽ cương quyết không để thất thoát tài sản của Nhà nước. Minh chứng cho những động thái tích cực này, ông Nguyễn Quang Ngạn nói: "Chúng tôi đang phối hợp cùng Phòng Tài chính kế hoạch, UBND xã Quảng Phú Cầu và các ngành có liên quan kiểm tra, giám sát và sẽ báo cáo lãnh đạo huyện vào ngày 25/8, sau đó UBND huyện sẽ có hướng xử lý...".
Người dân xã Quảng Phú Cầu, những người hết đời này đến đời khác chỉ biết mỗi việc đồng áng, vì mục tiêu phát triển kinh tế địa phương, vì tương lai con em mình đã phải nhượng mảnh ruộng, thửa vườn của mình để giao đất cho dự án. Trên thực tế, những kỳ vọng của bà con đang có nguy cơ bị một số cá nhân "làm giá" và trục lợi. Đặc biệt, rất nhiều người lao động tại Công ty Phú Hà đang có nguy cơ bị mất việc làm dài dài. Để tránh những hậu quả xấu xảy ra, thì vai trò của chính quyền huyện Ứng Hòa rất quan trọng. Đông đảo bà con nhân dân xã Quảng Phú Cầu, và người lao động Cty Phú Hà đang trông chờ sự vào cuộc tích cực hơn với các biện pháp đúng thẩm quyền, nhưng phải quyết liệt, giữ vững kỷ cương phép nước, không để tài sản của Nhà nước bị thất thoát vô lý