Điều tra, xử lý nghiêm tội phạm kinh tế, tham nhũng góp phần đảm bảo an ninh kinh tế

Trung tướng Phan Văn Vĩnh cho rằng, để ổn định an ninh kinh tế đất nước thì việc phát hiện, điều tra, làm rõ các vụ án kinh tế, tham nhũng có ý nghĩa quan trọng, vừa để xử lý nghiêm minh, răn đe tội phạm, đảm bảo yêu cầu phòng ngừa chung, vừa giúp cơ quan chức năng kịp thời bổ sung, sửa đổi chính sách “bịt” kẽ hở, ngăn ngừa việc lợi dụng để phạm tội (như vụ án Huỳnh Thị Huyền Như, vụ Công ty cổ phần Xây dựng và Dịch vụ 1/5; vụ tham nhũng tại Công ty cho thuê tài chính II…).

PV: Báo cáo của Tổng cục Cảnh sát PCTP đánh giá, tội phạm kinh tế, tham nhũng năm qua diễn biến rất phức tạp xảy ra ở nhiều ngành, lĩnh vực kinh tế trọng điểm với thủ đoạn phạm tội nguy hiểm, tinh vi, trong đó nhiều vụ có số tiền bị chiếm đoạt, thất thoát đặc biệt lớn (lên tới nhiều trăm tỉ đồng trở lên). Đây là thách thức lớn với cơ quan điều tra, thưa Trung tướng?

Trung tướng Phan Văn Vĩnh: Tất nhiên, tội phạm càng phức tạp thì càng đặt ra thách thức với cơ quan điều tra, điều này không riêng gì trong lĩnh vực kinh tế, tham nhũng. Nhưng ở loại tội phạm này, vi phạm, tội phạm kinh tế gắn với chủ thể đặc biệt, xảy ra ở hầu hết các ngành, lĩnh vực kinh tế trọng điểm, với nhiều phương thức, thủ đoạn phạm tội mới với tính chất, mức độ rất tinh vi, gây thiệt hại lớn tài sản của Nhà nước. Nổi lên là tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính tiếp tục xảy ra nhiều vụ rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, gây thất thoát tài sản lớn của Nhà nước và doanh nghiệp, đã và đang gây tác động xấu, ảnh hưởng trực tiếp tới an ninh, an toàn của hệ thống ngân hàng cũng như của cả nền kinh tế. Trong năm 2013, lực lượng CSKT tiếp tục phát hiện, điều tra mới 51 vụ, thiệt hại khoảng 5.500 tỷ đồng. Riêng Cục CSKT thụ lý điều tra trên 10 vụ, trong đó phát hiện, khởi tố mới 10 vụ, thiệt hại trên 1.100 tỷ đồng về lĩnh vực này. Tình hình “vỡ nợ tín dụng đen” vẫn diễn biến phức tạp. Vi phạm, tội phạm trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ngày càng nhiều. Cụ thể đã có hơn 1.000 doanh nghiệp đầu tư trực tiếp từ nước ngoài đã “biến mất” khỏi Việt Nam để trốn các khoản nợ về thuế, tiền lương và bảo hiểm. Buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng giả tuy có lúc tạm lắng nhưng nhìn chung vẫn diễn biến phức tạp, mặc dù các lực lượng chức năng chống buôn lậu đã rất quyết liệt trong công tác phòng ngừa, phát hiện, điều tra xử lý và thu được nhiều kết quả. Tội phạm trốn thuế, mua bán, sử dụng hóa đơn GTGT vẫn còn tồn tại…

PV: Thời gian gần đây, lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm nói chung, Cảnh sát kinh tế nói riêng đã khám phá được rất nhiều vụ án kinh tế được đánh giá là “đại án”. Trung tướng có thể chia sẻ với bạn đọc về vấn đề này?

Trung tướng Phan Văn Vĩnh: Lực lượng Cảnh sát đã phát hiện, điều tra nhiều vụ án kinh tế rất lớn trong các lĩnh vực, ngay cả những lĩnh vực thuộc diện “nhạy cảm” như lĩnh vực ngân hàng, tiền tệ. Việc điều tra các vụ án đã thực hiện một cách kiên quyết, triệt để, không để lọt tội phạm cũng như không làm oan người ngay. Trong tất cả các vụ án kinh tế, đặc biệt là các vụ án kinh tế lớn, đều được xử lý nghiêm minh. Cụ thể, khi được đưa ra xét xử, các bị cáo đều bị lĩnh các mức án cao, tương xứng với hành vi phạm tội và được dư luận đồng tình, ủng hộ. Có thể kể ra đây như vụ Lê Hòa Bình và đồng phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại Công ty cổ phần Xây dựng và dịch vụ 1/5, Công ty cổ phần Bất động sản điện lực dầu khí Việt Nam. Công ty 1/5 ký với Công ty cổ phần Phát triển địa ốc Cienco 5 (Cienco 5 Land) hợp đồng vay vốn và Phụ lục hợp đồng với nội dung cho Cienco 5 vay 200 tỷ đồng để hưởng quyền ưu tiên hợp tác đầu tư vào Khu đô thị Thanh Hà A- Cienco 5 do Cienco 5 làm chủ đầu tư. Sau đó, mặc dù Cienco 5 đã hủy hợp đồng vay vốn này nhưng Công ty 1/5 vẫn cố tình che giấu thông tin, tiếp tục tổ chức việc huy động vốn của 429 người với tổng số tiền hơn 800 tỷ đồng. Ngày 4/12/2013 vừa qua, TAND TP Hà Nội đã tiến hành xét xử sơ thẩm vụ án, kết quả đã tuyên 2 bị cáo mức án chung thân, 3 bị cáo còn lại có mức tù từ 17 đến 5 năm tù giam. Vụ tham nhũng tại Công ty cho thuê tài chính II gây thiệt hại hơn 500 tỷ đồng vừa bị đưa ra xét xử vào tháng 11/2013 cũng có các mức án rất cao: 2 bị cáo bị mức án tử hình, các bị cáo khác có mức án từ 14 đến 3 năm tù giam. Hay nhưvụ Huỳnh Thị Huyền Như, quyền Trưởng phòng giao dịch Viettin Bank chi nhánh Nhà Bè TP Hồ Chí Minh lừa đảo chiếm đoạt 4.600 tỷ đồng của 4 ngân hàng và 33 cá nhân.

PV: Ở các vụ án kinh tế, thông thường, các đối tượng đều lợi dụng những kẽ hở trong quản lý kinh tế cũng như luật pháp để phạm tội. Vậy chúng ta phải làm gì để “trám” những kẽ hở này?

Trung tướng Phan Văn Vĩnh: Qua công tác điều tra, cơ quan Công an đã phát hiện những sơ hở thiếu sót để kịp thời tham mưu cho Tổng cục báo cáo Bộ kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật không để các đối tượng tiếp tục lợi dụng phạm tội. Đồng thời, xây dựng nhiều kế hoạch, biện pháp và giải pháp mang tính vĩ mô để tham mưu cho Tổng cục, Bộ báo cáo Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành trong công tác phối hợp phòng, chống tội phạm trong các lĩnh vực tài chính, ngân hàng, chứng khoán, xây dựng cơ bản, quản lý đất đai, khoáng sản, buôn lậu… Đây là vấn đề rất quan trọng, bởi nó góp phần làm ổn định tình hình kinh tế - xã hội đất nước. Như trong vụ án Lý Huệ Quyên và đồng bọn đã sử dụng trang web www.conlonvinvest.net để huy động vốn tài chính theo hình thức đa cấp để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Căn cứ các đề xuất từ vụ án này, ngày 29/6/2009, Chủ tịch nước đã công bố Lệnh số 13/2009/L-CTN về việc công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS đã sửa đổi Điều 226 về tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin trên mạng, máy tính viễn thông, mạng Internet; bổ sung thêm Điều 226a về tội Truy cập bất hợp pháp vào mạng máy tính, mạng viễn thông và mạng Internet hoặc thiết bị số của người khác và Điều 226b về tội sử dụng máy tính, mạng viễn thông, mạng Internet hoặc thiết bị số thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Qua vụ án Nguyễn Đức Kiên, cơ quan CSĐT đã tham mưu cho Tổng cục báo cáo lãnh đạo Bộ Công an kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính rà soát các quy trình, quy chế trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, trong đó có quy định về phát hành trái phiếu doanh nghiệp, sử dụng vốn thu được từ phát hành trái phiếu… Trên cơ sở đó, ngày 5/12/2012, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 211/TT-BTC hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 90/2011/NĐ-CP ngày 14/10/2011 của Chính phủ về phát hành trái phiếu doanh nghiệp…

PV: Để điều tra được các vụ án kinh tế lớn, đòi hỏi phải có một đội ngũ cán bộ trinh sát, điều tra viên giỏi nghiệp vụ, vững vàng về bản lĩnh và có cái tâm “sáng”. Với tư cách là Tư lệnh của lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm, ông có thể nói gì về việc xây dựng lực lượng điều tra án kinh tế, tham nhũng của mình?

Trung tướng Phan Văn Vĩnh: Làm án kinh tế, ngoài nghiệp vụ về điều tra, các trinh sát, điều tra viên phải tìm tòi, học hỏi về các lĩnh vực kinh tế liên quan đến vụ án. Đây là lĩnh vực điều tra khá “nhạy cảm” nên việc giáo dục chính trị cho các CBCS được đặt lên hàng đầu. Việc xây dựng những quy chế, quy trình làm việc cũng hết sức chặt chẽ, mỗi cán bộ chiến sỹ khi làm việc phải tuân thủ nghiêm ngặt việc báo cáo các cấp lãnh đạo.

Vai trò của người lãnh đạo, chỉ huy là cực kỳ cần thiết và có tính quyết định tới sự thành công của vụ án, đòi hỏi xuyên suốt trong quá trình điều tra vụ án. Trong các vụ án, các đồng chí lãnh đạo, chỉ huy luôn là người đi tiên phong, có tâm và có tầm trong công việc, biết lắng nghe ý kiến của các điều tra viên trực tiếp điều tra vụ án và cho chủ trương điều tra kịp thời, sát với diễn biến tình hình vụ án, việc phân công lực lượng điều tra cũng như phương tiện kinh phí luôn đảm bảo, đáp ứng yêu cầu điều tra.

Trong thời gian tới, Đảng ủy, lãnh đạo Tổng cục sẽ tiếp tục chú trọng đến việc xây dựng lực lượng Cảnh sát điều tra án kinh tế, tham nhũng trong sạch, vững mạnh, tinh thông nghiệp vụ, đáp ứng và phục vụ thật tốt các nhiệm vụ chính trị của đất nước. Chúng tôi kiên quyết sẽ tìm những con “sâu mọt” đang đục khoét nền kinh tế nước nhà ra ánh sáng pháp luật. Xử lý nghiêm minh sẽ góp phần răn đe và phòng ngừa tội phạm. Đồng thời xây dựng lực lượng điều tra tội phạm ngày càng vững mạnh hơn.

Phóng viên: Xin cảm ơn Trung tướng!