Vì “cát tặc”, người dân đành phải bán đất

Bức xúc trước nạn khai thác cát trái phép, người dân sinh sống dọc hai bên bờ sông Krông Nô (địa phận giữa hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông) đành phải chấp nhận bán đất cho “cát tặc” để cứu vãn…

Không bán sẽ mất sạch…

Đứng bên mảnh rẫy chỉ còn vỏn vẹn hơn 3 sào đất canh tác giáp bờ sông, anh Vương Văn Hậu (35 tuổi, trú tại thôn 3, xã Buôn Choah, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông) cho biết, năm 2008, gia đình anh chuyển từ Bắc vào đây mua hơn 1ha đất trồng cây nông nghiệp sinh sống. 

Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, tình trạng tàu hút cát trộm đã khiến ruộng vườn của gia đình anh bị sạt lở, trôi hết xuống sông. 

“Cứ khoảng 3-4h sáng mỗi ngày, hàng chục tàu lớn tiến sát, đưa vòi rồng vào sát bờ hút cát. Bờ bị hút rỗng chân, đất sạt lở ầm ầm xuống sông, trong nhà còn nghe rõ tiếng. Người dân ra đuổi thì bị những người trên tàu cát đe dọa. Khi báo cơ quan chức năng đến thì các tàu lại nhổ neo bỏ đi, không bắt được”, anh Hậu nói.

Hàng chục hécta đất của người dân dọc sông Krông Nô đang bị sạt lở nghiêm trọng.
Hàng chục hécta đất của người dân dọc sông Krông Nô đang bị sạt lở nghiêm trọng.

Cũng theo anh Hậu, để cứu vãn miếng rẫy mà anh canh tác bấy lâu nay đang bị sạt lở hằng ngày, anh buộc phải bán với giá rẻ cho các chủ tàu. “Cách đây ít lâu, một chủ tàu hút cát đến “gạ” tôi mua hết số đất còn lại với giá 12 triệu đồng/sào. Không còn cách nào giữ nên tôi bán luôn cho họ. Không bán họ cũng lén vào chân ruộng hút cát, rồi đất cũng sạt lở và mất trắng. Bán rẻ còn được ít tiền”, anh Hậu kể.

Cùng chung cảnh ngộ, gia đình bà Duy Khánh Toàn (trú tại thôn 3, xã Buôn Choah) có gần 4 sào đất canh tác gần sông cũng đang bị sạt lở nghiêm trọng. Đây cũng chính là nguồn thu nhập chính của gia đình bà trong mấy năm qua. 

“Vài năm trở lại đây, không biết tàu hút cát ở đâu về nhiều thế. Mỗi đêm đến sáng, có hàng chục tàu đua nhau thò vòi rồng vào bờ rồi đua nhau hút khiến đất đai sạt lở nghiêm trọng. Gần 4 sào đất của tôi nay chỉ còn vỏn vẹn chưa đến 3 sào. Không còn cách nào khác tôi đành phải bán số đất còn lại cho chủ tàu với giá hơn 90 triệu đồng”, bà Toàn chua xót.

Không chỉ có gia đình anh Hậu, bà Toàn phải bán đi mảnh đất canh tác, là kế sinh nhai của gia đình trong nhiều năm qua mà hầu hết những hộ dân có đất canh tác dọc hai bờ sông Krông Nô đều phải bán đất cho “cát tặc” để cứu vãn.

Sẽ siết chặt việc khai thác cát

Trao đổi với phóng viên về vấn đề trên, ông Nguyễn Văn Thinh, Phó Chủ tịch UBND xã Buôn Choah, huyện Krông Nô xác nhận, có việc người dân bán đất cho các chủ tàu hút cát nhưng xã không thể thống kê cụ thể được. Việc mua bán không thông qua xã nên chưa ngăn chặn được vụ nào. 

“Trên chiều dài khoảng 5km dọc sông Krông Nô, có hàng trăm hộ dân của xã có đất bị ảnh hưởng do nạn khai thác cát trái phép với tổng diện tích khoảng 80ha bị sạt lở, nhưng đến nay chưa có hộ dân nào được bồi thường. Chính vì vậy, nhiều người đã quay sang… “thỏa hiệp” bán đất cho “cát tặc””, ông Thinh nói.

Trong khi đó, trao đổi với ông Nguyễn Xuân Danh, Phó Chủ tịch UBND huyện Krông Nô cũng thừa nhận, việc người dân ngấm ngầm thoả hiệp, bán đất cho các chủ tàu là có. “Chúng tôi nghi có việc mua bán đất nhưng không có cơ sở để xử lý. Chủ đất và đơn vị khai thác cát thỏa thuận ngầm với nhau. Chủ ruộng vẫn là người dân nhưng “cát tặc” cứ hút rỗng dần chân ruộng nên sông cứ lở mãi”, ông Danh nói.

Cũng theo ông Danh, trước tình trạng trên, huyện đã nhiều lần có văn bản, nghiêm cấm tình trạng người dân bán đất cho “cát tặc” nhưng vẫn chưa ngăn chặn được. “Việc mua bán đất này không chỉ làm ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân mà còn gây khó khăn cho chính quyền trong việc ngăn chặn nạn khai thác cát trái phép trên sông Krông Nô”, ông Danh cho biết thêm.

Trong khi đó, một lãnh đạo UBND tỉnh Đắk Nông cho biết, hiện có 6 nguyên nhân dẫn đến sạt lở dòng sông Krông Nô như thổ nhưỡng, biến đổi khí hậu. Trong đó hai nguyên nhân chính là do chế độ “1 ngày 2 mùa” (lúc tắt, lúc xả-PV) của thủy điện Buôn Kuốp phía thượng nguồn và nạn khai thác cát trái phép quá mức. “Nguyên nhân sạt lở có nhiều, trong đó hai tác động chính là nạn khai thác cát và chế độ dòng chảy thất thường của thủy điện”, vị lãnh đạo này nói.

Cũng theo vị lãnh đạo này, trước thực trạng dòng sông Krông Nô đang bị sạt lở nghiêm trọng, tỉnh Đắk Nông cũng đã nghiêm cấm việc khai thác, cấp phép khai thác đối với 19 điểm sạt lở nghiêm trọng nhưng không ăn thua. 

“Trong năm 2018, UBND huyện Krông Nô đã trích kinh phí dự phòng 800 triệu đồng từ ngân sách địa phương tạm thời khắc phục sự cố. Hiện Công ty thủy điện Buôn Kuốp đang hỗ trợ địa phương gần 6 tỷ đồng kè khắc phục các đoạn bờ sông sạt lở. Nhà máy cũng đã bồi thường 5 lần cho hàng ngàn hộ dân (cả Đắk Nông lẫn Đắk Lắk) bị sạt lở đất, ngập úng và đang tiến hành bồi thường đợt 6”, vị lãnh đạo này cho hay.

Còn ông Nguyễn Chung Huy, quyền Trưởng phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Krông Nô cho biết, toàn bộ đoạn sông Krông Nô qua huyện đã được cấp giấy phép khai thác cát cho 6 doanh nghiệp với 7 điểm mỏ, tổng chiều dài khoảng 20km. “Hiện tỉnh đã khoanh vùng 19 điểm sạt lở nghiêm trọng (dài gần 10km) và cấm cấp phép khai thác ở những nơi này. Tuy nhiên, chỉ khi cấm khai thác cát trên sông mới ngăn chặn triệt để tình trạng sạt lở sông do hút cát”, ông Huy nói.

Trước tình trạng khai thác cát trái phép, hút cát không đúng vị trí được cấp phép, huyện đã làm văn bản đề xuất lắp thiết bị định vị lên các tàu khai thác cát. 

“Cụ thể, khi cấp phép cho các doanh nghiệp, có mục bổ sung là yêu cầu lắp hộp đen trên tài để ngồi ở nhà cơ quan quản lý vẫn biết được tàu nào đang đậu ở đâu, có đúng vị trí không, đậu bao nhiêu lâu… Khi có các thông số cụ thể như vậy, cơ quan Nhà nước mới có thể xử nghiêm các tàu vi phạm để ngăn chặn sông bị sạt lở thêm”, ông Huy đề xuất.

Văn Thành

Các tin khác

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Những bộ kích điện đang được sử dụng trên sông đến từ đâu? Lần theo nguồn cung, phóng viên ghi nhận từ mạng xã hội, nền tảng trực tuyến đến một số điểm bán, việc tiếp cận thiết bị phục vụ đánh bắt cá bằng điện không quá khó. Nghịch lý là trong khi sử dụng dòng điện để khai thác thủy sản bị pháp luật nghiêm cấm, những thiết bị phục vụ hoạt động này vẫn được chào bán công khai.

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản không chỉ tác động đến nguồn lợi và hệ sinh thái. Chính người trực tiếp cầm sào, đưa dòng điện xuống nước cũng phải đối mặt với nguy cơ bị điện giật, thương tích, thậm chí tử vong. Những vụ tai nạn đau lòng đã xảy ra. Có người vĩnh viễn không trở về, có người thoát chết nhưng nỗi ám ảnh còn kéo dài. Thế nhưng, vì sinh kế, nhiều người vẫn tiếp tục bám lấy dòng sông.

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Tại Nghệ An, một công trình nhà ở được xây dựng trái phép trên hành lang đê điều tồn tại suốt 20 năm, lấn chiếm hành lang bảo vệ đê điều và hành lang bảo vệ luồng đường thủy nội địa nhưng không được xử lý dứt điểm đang gây ra nhiều hệ luỵ cho chính quyền lẫn các đơn vị quản lý.

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Dòng điện khi được sử dụng để khai thác thủy sản không lựa chọn cá lớn hay cá nhỏ. Những cá thể không bị bắt lên cũng có thể chịu tác động. Đáng lo hơn, cá non, cá bố mẹ, trứng và nhiều sinh vật thủy sinh khác cũng nằm trong vùng ảnh hưởng. Phía sau những mẻ cá được đưa lên bờ là một câu chuyện khó nhìn thấy bằng mắt thường, nguy cơ nguồn lợi tự nhiên mất dần khả năng tái tạo.

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Sau khi nổ máy cho thuyền chạy sát bờ, ngược dòng sông Hồng, sông Đuống, những người sử dụng kích điện nhanh chóng tiếp cận những vị trí quen thuộc. Chỉ vài thao tác, đầu kích được đưa xuống nước, công tắc được bật. Vài giây sau, trong tiếng xèo xèo, ù ù phát ra từ bộ kích điện, những con cá lớn, nhỏ nhao lên mặt nước. Cá nhỏ nhanh chóng được vớt lên thuyền; gặp cá lớn không thể vớt bằng vợt, người đánh bắt sẵn sàng lao xuống nước để bắt...

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Sau khi bị chấm dứt hợp đồng tại gói thầu số 22 dự án xử lý ô nhiễm môi trường TP Huế, một nhà thầu tiếp tục bị cơ quan chức năng TP Huế ra quyết định xử phạt hơn 850 triệu đồng do thi công cải tạo các hạng mục tại Trường THPT chuyên Quốc Học Huế chậm tiến độ.

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn TP Huế (gọi tắt dự án xử lý ô nhiễm môi trường) thi công nhiều năm vẫn chưa hoàn thành. Chủ đầu tư đã ra quyết định xử phạt, chấm dứt hợp đồng đối với nhà thầu thi công chậm tiến độ.

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Các dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh không thể đầu tư xây dựng, hoặc xây dựng xong thì gặp sự cố, không phát huy hiệu quả. Để xử lý lượng rác thải tồn đọng, một số doanh nghiệp liên quan đã lén lút chôn lấp trái phép hoặc xin ngừng hoạt động buộc cơ quan Công an phải vào cuộc.

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Tại khu vực hậu cảng Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng hiện đang tập trung 4 tổng kho của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, hoá chất và khí hóa lỏng LPG. Tuy nhiên, cũng trong khu vực này đang hiện hữu bãi tập kết dăm gỗ quy mô lớn nhưng không đảm bảo các biện pháp về PCCC và các biện pháp che chắn ứng phó với gió lớn, đe doạ trực tiếp đến sự an toàn của các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu, hoá chất.

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư đã phát hiện “núi rác” tồn đọng được chôn lấp dưới lòng đất trong dự án Khu công nghiệp (KCN) VSIP Hà Tĩnh. Đến nay, ngành chức năng vẫn loay hoay tìm giải pháp trong khi chưa có đầy đủ thông tin, cơ sở để xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Dù không được giao nhiệm vụ thu tiền, làm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (GCNĐKKD), nhưng bà Nguyễn Thị Thanh Hương, nguyên Phó Trưởng phòng Kinh tế quận Tây Hồ (cũ), vẫn tự ý xuống chợ dân sinh Quảng An (phường Quảng An, quận Tây Hồ cũ), nay là phường Hồng Hà, TP Hà Nội, yêu cầu các hộ kinh doanh nộp tiền, làm GCNĐKKD, khiến nhiều người bức xúc…

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Từ việc giao hàng trăm héc ta đất, rừng không qua đấu giá theo quy định, buông lỏng quản lý trong nhiều năm, đến những dự án "ôm" đất hơn một thập kỷ nhưng vẫn dang dở…, kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại các dự án du lịch nghỉ dưỡng ở Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm.

Trạm trộn bê tông và các công trình nhà ở xây dựng trái phép nhưng đang được các cấp chính quyền địa phương "tháo gỡ" bằng cách phạt, cho tồn tại.

Trạm trộn bê tông, khu sinh thái “mọc” trái phép, chính quyền phạt cho tồn tại

Quá trình cấp đất để khai thác mỏ đá, doanh nghiệp liên tục xảy ra sai phạm. Sau khi bị thu hồi trả về địa phương quản lý, doanh nghiệp này tự ý xây dựng nhiều công trình kiên cố; xây dựng trạm trộn bê tông hoạt động trái phép. Phát hiện sai phạm, chính quyền địa phương xử lý theo kiểu “phạt, cho tồn tại” và ngành chức năng xem xét đề xuất cho thuê đất ngắn hạn làm du lịch trải nghiệm.