Học viện An ninh nhân dân là một trung tâm khoa học đầu ngành của Bộ Công an và tiến tới là trường trọng điểm của ngành năm 2015, trường trọng điểm quốc gia năm 2020. Năm 2013 là tròn 20 năm đào tạo sau đại học của Học viện An ninh nhân dân, là cột mốc đánh dấu sự trưởng thành cũng như phát triển của Học viện nói chung và đào tạo sau đại học của Học viện An ninh nhân dân nói riêng.
Bắt đầu từ năm 1993, Trường Đại học An ninh nhân dân (nay là Học viện An ninh nhân dân) được giao nhiệm vụ đào tạo trình độ thạc sĩ với chuyên ngành “Điều tra tội phạm”, mã số 5.05.17 theo Quyết định số 1479/QĐ-BGD-ĐT ngày 10-7-1993 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tiếp đến, ngày 2-6-1995, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 339/TTg giao cho Trường Đại học An ninh nhân dân đào tạo trình độ tiến sĩ, chuyên ngành "Luật Hình sự và Tố tụng hình sự", mã số 5.05.14.
Đến năm 2011, Học viện đã tổ chức đào tạo trình độ thạc sĩ 2 ngành An ninh & Trật tự xã hội và Luật ở cả 3 chuyên ngành: Điều tra trinh sát, Quản lý nhà nước về an ninh, trật tự và Tội phạm học & Phòng ngừa tội phạm; đào tạo trình độ tiến sĩ ngành Luật, chuyên ngành Tội phạm học & Phòng ngừa tội phạm. Có thể khẳng định, Học viện An ninh nhân dân là cơ sở đào tạo sau đại học đầu tiên của ngành Công an đã đào tạo trình độ thạc sĩ ở 3 chuyên ngành. Đặc biệt, năm 2013, xuất phát từ nhu cầu cấp thiết về đào tạo đội ngũ cán bộ có trình độ cao cho Công an các tỉnh khu vực Tây Nguyên, được phép của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Công an, Học viện đã liên kết với Đại học Tây Nguyên tổ chức tuyển sinh đào tạo trình độ thạc sĩ cho Công an các tỉnh Tây Nguyên. Đây là bước phát triển mới, đồng thời cũng là một trong những dấu mốc quan trọng đánh dấu sự phát triển trong đào tạo sau đại học của Học viện An ninh nhân dân.
Đến nay, Học viện An ninh nhân dân đã tổ chức đào tạo sau đại học ở tất cả các hệ học, bao gồm đào tạo trình độ thạc sĩ, đào tạo trình độ tiến sĩ và bồi dưỡng chức danh các cấp. Cụ thể:
Về đào tạo trình độ thạc sĩ: Học viện đã và đang tổ chức đào tạo 22 khoá đào tạo trình độ thạc sĩ với tổng số 1.943 học viên và đã có 1.257 học viên cao học được cấp bằng thạc sĩ Luật học;
Về đào tạo trình độ tiến sĩ: Học viện đã và đang đào tạo 18 khóa đào tạo trình độ tiến sĩ với 274 nghiên cứu sinh và đã có 121 nghiên cứu sinh bảo vệ thành công luận án tiến sĩ, được cấp bằng tiến sĩ Luật học;
Về bồi dưỡng chức danh: Học viện đã tổ chức hàng trăm khóa bồi dưỡng chức danh và bồi dưỡng chuyên đề cho hàng ngàn cán bộ lãnh đạo các cấp từ Giám đốc Công an các tỉnh, thành phố, Cục trưởng và tương đương đến cấp Trưởng, Phó Trưởng phòng và bồi dưỡng quy hoạch các cấp từ cấp Đội đến cấp Phó Trưởng phòng, Trưởng phòng, Phó Giám đốc, Phó Cục trưởng, Giám đốc, Cục trưởng và tương đương.
Về đào tạo theo chương trình hợp tác quốc tế: Từ những khóa đào tạo sau đại học đầu tiên, Học viện đã tổ chức đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ cho cán bộ của Bộ An ninh nước Cộng hòa DCND Lào. Đến nay, đã có 60 học viên cao học và 23 nghiên cứu sinh của nước Cộng hòa DCND Lào được đào tạo sau đại học tại Học viện An ninh nhân dân, trong đó có 54 học viên cao học tốt nghiệp đã được cấp bằng thạc sĩ Luật học và 13 nghiên cứu sinh đã bảo vệ thành công luận án và được cấp bằng tiến sĩ Luật học.
Ngoài ra, hằng năm Học viện tổ chức đào tạo từ 3 đến 5 lớp bồi dưỡng chức danh, bồi dưỡng chuyên đề cho cán bộ của Bộ An ninh Lào, Bộ Nội vụ Vương quốc Campuchia, lớp bồi dưỡng chuyên đề do chuyên gia Liên bang Nga giảng dạy với tổng số lượng khoảng hơn 100 học viên mỗi năm theo Hiệp định hợp tác giữa Bộ Công an Việt Nam và Bộ Công an, Bộ Nội vụ, Bộ An ninh các nước. Đến nay, đã có gần một nghìn học viên quốc tế đã được bồi dưỡng chức danh các cấp, bồi dưỡng các chuyên đề nghiệp vụ tại Học viện An ninh nhân dân.
Trong chặng đường 20 năm đào tạo sau đại học của Học viện An ninh nhân dân, để đạt được những kết quả to lớn như trên, một yếu tố quan trọng và cũng có ý nghĩa mang tính quyết định chính là đội ngũ cán bộ giảng dạy và quản lý giáo dục đào tạo sau đại học. Đây là đội ngũ từng ngày từng giờ trực tiếp xây dựng chất lượng của công tác đào tạo sau đại học tại Học viện An ninh nhân dân, do đó ngay từ buổi ban đầu được giao nhiệm vụ đào tạo trình độ thạc sĩ và đến nay với 3 chuyên ngành đào tạo trình độ thạc sĩ, 1 chuyên ngành đào tạo trình độ tiến sĩ và liên kết đào tạo với Trường Đại học Tây Nguyên, Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện luôn quan tâm, chú trọng nâng cao chất lượng và số lượng đội ngũ giáo viên giảng dạy cùng cán bộ quản lý giáo dục.
Về xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên giảng dạy sau đại học, đây không đơn thuần là những giảng viên giảng dạy như ở trình độ cử nhân mà đòi hỏi họ phải có học hàm, học vị và kinh nghiệm hướng dẫn khoa học.
Nhận thức rõ điều đó, Học viện An ninh nhân dân thường xuyên chăm lo, xây dựng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục - những người làm nòng cốt trong công tác đào tạo sau đại học. Đảng ủy Học viện đã có Nghị quyết chuyên đề số 112 - NQ/ĐU ngày 14/6/2001 về công tác cán bộ và Nghị quyết số 104 - NQ/ĐU ngày 31/5/2011 về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, giáo viên giai đoạn 2011 - 2015. Quán triệt Nghị quyết của Đảng ủy, Ban Giám đốc đã có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục cho từng năm học, xây dựng chiến lược về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, giáo viên trong từng giai đoạn, trong đó có chính sách động viên, khuyến khích, hỗ trợ cán bộ, giáo viên học tập, nâng cao trình độ.
Thực hiện chủ trương đúng đắn đó, Học viện An ninh nhân dân đã xây dựng được một đội ngũ giáo viên ngày càng lớn mạnh và có chất lượng cao, góp phần chủ động trong công tác đào tạo sau đại học. Nhiều đồng chí có học vị thạc sĩ, tiến sĩ, được phong hàm GS, PGS.
Nếu như năm 1993 mới chỉ có 9 tiến sĩ, thì đến năm 1996 đã có 15 tiến sĩ, 16 thạc sĩ, 7 PGS và đến nay con số đó đã tăng lên rất ấn tượng với 56 giảng viên cơ hữu, 56 tiến sĩ, 212 thạc sĩ, 5 GS, 19 PGS, 61 giảng viên chính. Đây là nguồn nhân lực chất lượng cao giữ vai trò quyết định trong công tác đào tạo sau đại học ở Học viện An ninh nhân dân.
Một buổi làm việc của Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ tại Học viện ANND.
Có thể khẳng định, Học viện An ninh nhân dân là địa chỉ đáng tin cậy và đã quy tụ được đội ngũ đông đảo các nhà khoa học có học hàm, học vị ở các đơn vị thực tiễn trong và ngoài ngành Công an tham gia giảng dạy sau đại học. Đây là đội ngũ giảng viên đóng góp rất lớn vào thành công của công tác đào tạo sau đại học của Học viện 20 năm qua.
Với mục tiêu đã xác định là một trường trọng điểm của ngành, của quốc gia và là một trung tâm nghiên cứu khoa học của ngành, cũng như nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ có trình độ sau đại học cho ngành Công an, đặc biệt là xu hướng mở rộng liên kết đào tạo tại các khu vực, địa bàn chiến lược và hợp tác quốc tế, đòi hỏi công tác đào tạo sau đại học của Học viện An ninh nói chung và việc xây dựng đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục đào tạo sau đại học nói riêng cần được quan tâm, chú trọng thường xuyên hơn nữa, nhằm phát huy những kết quả đã đạt được và tiến tới đáp ứng những yêu cầu, đòi hỏi cao hơn. Thời gian tới, công tác xây dựng đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý đào tạo sau đại học của Học viện An ninh nhân dân, theo chúng tôi cần tập trung vào những hướng. Đó là, Học viện cần tiếp tục công tác đào tạo, bồi dưỡng xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục kết hợp với phát huy vai trò của đội ngũ các nhà khoa học ở các đơn vị thực tiễn trong và ngoài ngành Công an tham gia giảng dạy sau đại học của Học viện.
Học viện An ninh nhân dân cần thường xuyên tổ chức tập huấn, trao đổi kinh nghiệm về công tác giảng dạy và hướng dẫn khoa học cho các nhà khoa học tham gia giảng dạy sau đại học tại Học viện. Cần quan tâm hơn nữa trong việc bổ sung số lượng và nâng cao chất lượng cho đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý giáo dục đào tạo sau đại học. Hiện nay, đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác quản lý giáo dục đào tạo sau đại học của Học viện chỉ có 11 người, trong khi đó việc mở rộng phạm vi, quy mô đào tạo, bồi dưỡng sau đại học không ngừng tăng lên nhưng yêu cầu chất lượng đào tạo, bồi dưỡng vẫn phải đảm bảo, do đó với số lượng cán bộ này vẫn còn thiếu so với thực tế đặt ra. Đề nghị lãnh đạo các cấp của Bộ Công an tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho số cán bộ thực tế có học hàm, học vị tham gia công tác đào tạo sau đại học tại các trường CAND nói chung và Học viện An ninh nhân dân nói riêng và các học viên sau đại học tham gia nghiên cứu tại các đơn vị thực tế để hoàn thiện các đề tài luận án, luận văn của mình
