Đi tìm một từ khóa cho "Sự im lặng biếc xanh" của Như Bình
In trong trí nhớ của tôi, sở trường của Như Bình là truyện ngắn. Tôi đã có may mắn đưa những truyện ngắn đầu tay của chị đăng lên Báo Văn nghệ những năm đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước. Và chúng tôi đã nhận được những hồi âm tốt từ những truyện ngắn ấy.
Từ những truyện ngắn ấy, người ta có quyền đặt cược tình yêu và niềm hy vọng vào một cây bút nữ nhiều triển vọng. Và Như Bình với sự trưởng thành về sau này đã không làm thất vọng sự chờ đợi của bạn đọc. Sự trưởng thành đã đầy lên đến mức khuôn khổ truyện ngắn dường như không chứa nổi vốn sống và tình yêu của chị.
Như Bình viết tản văn. Rồi đến lượt tản văn với không gian tưởng như vô tận của nó cũng đã trở nên chật hẹp trước ngòi bút của Như Bình. Thế là chị tìm đến Thơ, như tìm thấy một phương tiện màu nhiệm để trò chuyện với chính mình. Một cách để lắng lại, nhìn sâu vào bản thể để tìm được những câu trả lời cho muôn vàn những suy tư không dứt trong hành trình sống và chiêm nghiệm.
Như thế là, với văn xuôi, cuộc sống và thế giới khách quan là đối tượng của hiểu biết, khám phá sáng tạo, thì với Thơ thế giới nội tâm lại là đối tượng để suy tư, chiêm nghiệm, bày tỏ. Một khi tấm gương phản chiếu đã quay vào bên trong thì cảm xúc, ngôn ngữ cũng hoàn toàn thay đổi. Cái được rọi sáng, chẻ nhỏ bây giờ là toàn bộ cái thế giới lộng lẫy, phức hợp làm nên hồn cốt của một đời người.
Lễ ra mắt sách và tranh “Sự im lặng biếc xanh" của nhà văn Như Bình.
Vậy, ta đã thấy gì ở trong đó?
Vịn vào những bày tỏ, những thổ lộ vô cùng thành thực của tác giả, ta bắt gặp nỗi cô đơn đang vây bủa, đang tạo ra những áp lực lên tâm hồn chị. Làm cho tâm hồn chị trở nên bất an, hình bóng chị trở nên lẻ loi, không gian sống của chị trở nên quạnh quẽ. Nhìn thật thấu, nghe thật tỏ, ta nhận ra tên gọi của những áp lực đó chính là nỗi cô đơn. Trong “Sự im lặng biếc xanh” ta gặp không biết bao nhiêu lần Như Bình nhắc đến nỗi cô đơn. Và mỗi lần nhắc đến nỗi cô đơn thơ chị lại thốt lên những lời cào xé vô cùng:
Em phải sống thế nào cho bớt nỗi cô đơn? Em phải sống thế nào để bớt những dại khờ? Em phải sống thế nào để vui hơn?
Em phải sống thế nào? Em phải sống thế nào? Em phải sống thế nào?
(Trầm cảm)
Những câu hỏi dồn dập, khẩn thiết, rớm máu như những lời kêu cứu.
Kẻ lâm nạn đang cố thoát ra khỏi cảnh ngộ của mình.
Thế giới tâm hồn của tác giả là thế đấy.
Nhưng không phải chỉ có thế.
Còn bao nhiêu khát khao, còn bao nhiêu hy vọng về những gì tốt đẹp đang chờ đợi. Những lời gan ruột mới cảm động và thương cảm làm sao:
Em đã kịp sống đâu Em đã kịp yêu đâu
(Viết về một nỗi sợ hãi)
Lời thơ thật giản dị nhưng tình cảm thật ai oán. Nếu coi nỗi cô đơn kia là một thảm trạng thì để thoát khỏi nó, những lời tự dặn mình sau đây có thể xem là một giải pháp:
Em cố gắng tốt lên Chịu đựng
(Nói với anh)
Cứ trong ý tứ mà suy thì “Chịu đựng” khác với “cam chịu”. Chịu đựng là bản lĩnh, cam chịu là buông tay. Trong văn cảnh này, hai tiếng chịu đựng toát lên vẻ đẹp đầy nữ tính, phải chăng ý nghĩa của “Sự im lặng biếc xanh” chính là ở đó?
Với ý nghĩa việc làm thơ là cuộc trò chuyện với chính bản thân mình, thì cuộc trò chuyện của Như Bình thật là thành thực và cảm động. Thơ chị cho chúng ta hiểu cuộc sống của chị với biết bao cung bậc của tình cảm.
Pha một ấm hồng trà Khói dâng buồn nghi ngút Thở nhẹ một hơi trà Uống sương đêm tan nốt
(Uống hồng trà)
Trong vườn em trái ngọt đã thấm cành Hoa đã nở hương thơm dìu dặt tỏa Hạnh phúc đến chật vườn ong bướm hót Gió ôm mùi hương bay xa
(Trong khu vườn lặng im của em)
Khu vườn đó chính là tâm hồn của Như Bình đó. Một tâm hồn thật đẹp, vị tha, dâng hiến. Giọng thơ lúc này trở nên dịu ngọt, ấm áp, đầy cảm mến, khác hẳn cái gay gắt, truy đuổi khi nói về nỗi cô đơn.
Người ta bảo thành thật là nghệ thuật cao nhất của thơ ca. Lúc còn trẻ tôi không kịp nhận ra điều đó. Nay về già, tôi thấy đó là một lời bàn hay nhất về Thơ. Đọc thơ Như Bình, thỉnh thoảng tôi bắt gặp những câu thơ viết như chơi mà làm tôi bâng khuâng, ngơ ngẩn mãi. Chẳng hạn như câu sau đây trong bài “Nói với anh”:
Hoài nghi bản thân Không đủ tốt
Đó là những lời tự thốt lên trong cuộc trò chuyện với chính mình. Trong tập thơ “Sự im lặng biếc xanh”, Như Bình không tự giới hạn về một đề tài nào nhất định. Nói thế không phải chị gặp gì nói đó, mà rất có chọn lọc. Đó là người tự do chỉ vâng theo sự mách bảo của trái tim mình. Nhưng viết về bất cứ đề tài nào chị cũng có ý thức để cho chất trữ tình bật lên đủ sức mang được những thổn thức nội tâm của chị.
Có lúc nào anh nhớ em không? Biển xanh quá mà mùa hè trong vắt Em chìm xuống Không lúc nào tỉnh giấc Mơ một ngọn gió màu xanh
Hoàng hôn thả mặt trời xuống vớt em lên Em đỏ ối quả cầu cháy khát
(Sự im lặng biếc xanh)
Là cây truyện ngắn đã có tiếng, Như Bình bước vào xứ sở của thơ ca khá tự tin. Chị đã tỉnh táo gạt bỏ tính kể lể vốn là thế mạnh của văn xuôi để mau chóng làm quen với tính hàm súc của thơ, đặc biệt là sự lao động chữ. Chị kiên quyết không giống ai. Đó là điều rất đáng ghi nhận. Gấp tập thơ lại, ấn tượng của tôi còn vương vấn bởi những câu thơ có nhiều tìm tòi, có sức gợi, có khi rất táo bạo. Chẳng hạn như:
Những bông hoa kiêu hãnh mà tàn Cánh rụng xuống còn thơm lên mặt đất
(Không đề)
Cây cúi đầu tha thiết một màu xanh Hoa nở cánh hương vào đêm ngan ngát
(Trong khu vườn lặng im của em)
Muốn an tảng vầng trăng trong lòng ngực
(Viết cho anh)
Những sợi tóc lên men Kể lể ẩm mốc.
Với "Sự im lặng biếc xanh”, Như Bình đã khép lại chặng đường đầu khi bước chân vào vương quốc của thơ ca. Mong chị tự tin đi tiếp trên con đường đã chọn. Hãy đào sâu vào bản thể hơn nữa. Hãy làm cho cái tôi trở nên lộng lẫy, nguy nga hơn nữa. Bởi vì đi đến tận cùng, cái tôi sẽ bắt gặp cái ta như người ta thường nói.
Hà Nội 16/10/2024
NHƯ BÌNH
Sự im lặng biếc xanh 1
giữa anh và em như đáy biển không ánh sáng như loài san hô câm điếc như ngọc trai khóc bóng tối mịt mùng
sự im lặng khiến em vỡ óng ánh mùa thu em tan ra trăm ngàn mảnh li ti hoai mục mùa đông cuộn ấm những nơi nào
ngoài kia biển khản giọng cổ ca nghìn năm trước người mù đã hát tiếng hát giết những rạn san hô vọng tới ngàn năm sau biếc xanh.
Sự im lặng biếc xanh 2
có lúc nào anh nhớ em không biển xanh quá mà mùa hè trong vắt em chìm xuống không mong tỉnh giấc mơ một ngọn gió màu xanh
hoàng hôn thả mặt trời xuống vớt em lên em đỏ ối quả cầu cháy khát nhưng đáy sóng nhớ em san hô nhớ em rong biển đã ru em nghìn năm hoá thạch em
bơi ngươc dòng những mù khơi cơn bão về ngang hỏi em nhớ không cơn giông bận đi xa không kịp trả lời em bơ vơ trên sóng đùa vui mặn đắng
có khi nào em nhớ anh không biển sâu quá đại dương như vỡ nát trào ngược em biển hát khản giọng mù xa.
Hai tác phẩm mới trong năm 2024 của nhà văn Như Bình.
Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.
Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.
Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.
Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.
25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.
Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?
Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.
Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.
“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.
Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.
Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.
Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…
Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.
Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.
![img_8089.jpg -1](https://cdn.cand.vn/images/YpUpQza0NAnvfADp60NQqbBWctvY9WVqNcdcuko_3nZX22NWNxmw9fda8sTr7aseZY1THw23iVqwrhF_z0WjUw/IMG_8089-1737938821282.JPG.avif "Lễ ra mắt sách và tranh “Sự im lặng biếc xanh" của nhà văn Như Bình.")
