Những ngày giáp Tết Nhâm Thìn, chúng tôi về công tác tại huyện vùng cao Pác Nặm, địa phương xa nhất và nghèo nhất của tỉnh Bắc Kạn. Trong tiết trời lạnh giá, những bông đào, bông mận vẫn khoe sắc giữa núi rừng hoang sơ. Thêm những đợt mưa phùn rả rích, lớp sương mù trải nhẹ khắp núi rừng và những bộ váy áo sặc sỡ của đồng bào bảy dân tộc anh em đang sinh sống nơi đây càng tô thắm vẻ đẹp tự nhiên của phong cảnh và tình người miền sơn cước.
Không khí Tết đang tràn ngập ở huyện miền núi vùng cao Pác Nặm - địa phương còn rất nghèo nhưng tình người nơi đây thì mãi để lại ấn tượng cho khách đến, dù chỉ một lần.
Lo Tết cơ quan như gia đình
Khác hẳn với cái lạnh tê tái nơi núi rừng sơn cước những ngày giáp Tết, vừa đặt chân đến trụ sở Công an huyện Pác Nặm, chúng tôi đã cảm nhận thấy không khí ấm áp và chân tình của anh em cán bộ, chiến sỹ nơi đây. Sau cái bắt tay nồng nhiệt với anh em, chúng tôi vào phòng của Thượng tá Hà Văn Khỏa, Trưởng Công an huyện Pác Nặm. Bỏ qua những thủ tục xã giao, Thượng tá Khỏa giới thiệu:
- Nhà báo thấy không khí ngày Tết ở Công an huyện chưa?
Tôi ngạc nhiên nhưng cũng kịp hiểu ngay bởi tối hôm trước, lãnh đạo Phòng Công tác chính trị - Công an tỉnh đã điện về báo cho Công an huyện hôm nay chúng tôi về đây. Thay vì trả lời ngay câu hỏi, tôi đề nghị đồng chí Trưởng Công an huyện cho đi tham quan trụ sở. Đã có những cây đào và mận rừng được đặt vào các vị trí trang trọng trong hội trường. Trên bàn thờ của trụ sở đã có chuối, bưởi, hoa rừng, rượu và mứt Tết bày trí. Lại thấy cả một bộ karaoke được chuẩn bị sẵn và thêm chiếc đài catssette.
Thấy tôi ngắm kỹ cái đài, Thượng tá Khỏa cười nói:
- Món này để phòng lúc giao thừa mất điện không xem được tivi thì anh em lắp pin vào để nghe lời Chủ tịch nước chúc Tết đồng bào và cán bộ, chiến sỹ, nhà báo ạ. Rồi anh chỉ tay ra phía sau hội trường: “Cả con lợn hơn 40 kilô anh em cán bộ chiến sỹ vừa thịt lúc trưa, hiện đang pha chế dưới bếp để lấy thịt gói bánh chưng nữa nhé. Chiều nay, anh em mình có món lòng lợn, tiết canh đón Tết sớm rồi. Món lợn thả rông là hợp với rượu men lá của đồng bào lắm đó.
Tết xa nhà mà lại vui thế này thì anh em cán bộ, chiến sỹ buồn làm sao được. Ngoại trừ bộ phận phải trực ban, trực chiến ngồi nghiêm túc trong phòng, còn lại anh em cán bộ, chiến sỹ trẻ đang hăng hái chuẩn bị những thứ cần thiết cho một cái Tết tại cơ quan.
- Tết nào cũng tổ chức được như vậy hả anh?
Nghe tôi hỏi, đồng chí Trưởng Công an huyện cười, bảo, theo quy định của Bộ và Công an tỉnh thì có đến 50% anh em cán bộ, chiến sỹ tham gia trực Tết. Đi làm cả năm, Tết đến lại không được cùng gia đình sum vầy đã buồn rồi, nếu như ở cơ quan lại không được hưởng không khí ngày Tết nữa thì anh em chẳng buồn lắm sao. Để tạo thêm cho anh em khí thế làm việc nên năm nào, Ban Chỉ huy Công an huyện cũng chủ động chuẩn bị cho anh em ăn Tết ở cơ quan, dù đơn giản nhưng thật vui và đầm ấm.
- Kế hoạch kiểm tra ở cơ sở trong những ngày Tết ra sao anh? - Tôi hỏi.
- Ban Chỉ huy sẽ tổ chức cho anh em ăn Tết sớm. Sau đó theo địa bàn phụ trách, anh em sẽ về các xã, bản để chúc Tết đồng bào và làm nhiệm vụ để đồng bào đón Tết trong vui vẻ - Thượng tá Khỏa nói. Rồi anh kể thêm:
- Tuy huyện Pác Nặm còn khó khăn nhưng anh em cán bộ, chiến sỹ khi đã về đây công tác thì đều muốn gắn bó lâu dài cả. Bằng chứng là hiện nay, thay vì xin chuyển công tác đến những nơi có điều kiện tốt hơn để sống và làm việc thì có nhiều đôi vợ chồng đang công tác tại Công an huyện đã kết hôn và chấp nhận đi thuê nhà để tiếp tục gắn bó lâu dài với anh em.
Khi phân công lịch trực Tết, điều đáng biểu dương là chính những đôi vợ chồng ấy, tuy còn đang nuôi con nhỏ nhưng đã tình nguyện xin trực chiến thay vì đề xuất về quê ăn Tết cùng gia đình. Cuộc sống vật chất tuy còn nhiều khó khăn nhưng bằng tình yêu ngành, yêu nghề, họ vẫn nỗ lực vượt qua để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Những tấm gương tiêu biểu ấy là vợ chồng đồng chí Hà Văn Đoàn - Đội Công an phụ trách xã và đồng chí Trần Thị Thúy Xuân, Đội Văn phòng tổng hợp. Hay vợ chồng đồng chí Chu Văn Giang, Đội Văn phòng tổng hợp, và đồng chí Nông Thị Thùy Dương, Đội Cảnh sát quản lý hành chính.
Gắn bó với huyện nghèo vì yêu ngành, yêu nghề
So với anh em trong đơn vị, Thượng tá Hà Văn Khỏa có thời gian gắn bó dài nhất. Trước khi thành lập huyện Pác Nặm, Thượng tá Khỏa công tác tại Công an huyện Ba Bể. Năm 1988, huyện Ba Bể tách ra làm hai thành huyện Ba Bể và huyện Pác Nặm thì anh chuyển về huyện Pác Nặm và công tác liên tục từ đó đến nay. Ngoài cái nghèo và sự lạc hậu của Pác Nặm thì cán bộ Công an huyện nơi đây còn phải đối diện với một thực tế hết sức khó khăn, đó là địa bàn rộng, chia tách và sự hạn chế hiểu biết về pháp luật của đồng bào.
Pác Nặm có địa hình phức tạp, nhiều đèo dốc, khe núi, đặc biệt là huyện chưa có thị trấn, nhiều thôn, bản chưa có đường đi xe máy, muốn vào đến thôn chỉ có mỗi cách duy nhất là đi bộ từ vài giờ đến cả nửa ngày. Điển hình như thôn Phiêng Pen, xã An Thắng, cách trung tâm huyện 50km; các thôn Lủng Mít, xã Bằng Thành; Nặm Khiếu, xã Nhạn Môn… đều cách xa trung tâm huyện hàng chục kilomet đi bộ.
Cán bộ Công an huyện Pác Nặm xuống cơ sở.
Khó khăn là vậy, nhưng điều đáng mừng là số vụ phạm pháp hình sự trên địa bàn huyện năm nào cũng ít. Năm 2011, trên địa bàn huyện cũng chỉ xảy ra hơn 20 vụ phạm pháp hình sự, và các vụ phạm pháp ấy cũng chỉ ở hành vi: trộm cắp tài sản, cờ bạc nhỏ lẻ hoặc vi phạm về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ, chứ không xảy ra trọng án.
Thượng tá Khỏa tâm sự: Khi mới nhận nhiệm vụ, các anh cũng gặp nhiều khó khăn lắm. Một trong những khó khăn lớn nhất phải kể đến là sự bất đồng ngôn ngữ giữa cán bộ, chiến sỹ với đồng bào. Hầu hết cán bộ, chiến sỹ đang công tác tại Công an huyện đều là người ở nơi khác đến. Không hiểu tiếng, không hiểu phong tục, tập quán đã khiến công tác vận động bà con bị hạn chế rất nhiều. Vừa học tiếng, vừa làm, vừa tranh thủ các Già làng, Trưởng bản, những người có uy tín trong các dòng họ và lực lượng Công an xã nên Công an huyện từng bước giúp đồng bào hiểu, tin và yêu hơn người chiến sỹ Công an.
Công an huyện thăm hỏi đồng bào.
Trong chuyến công tác này, chúng tôi có dịp trở lại xã Công Bằng, địa phương phải hứng chịu đợt lũ quét lịch sử cuối năm 2009, gây thiệt hại nhiều về người và tài sản. Bí thư Đảng ủy xã Công Bằng - Dương Văn Bích cho biết, sau đợt lũ quét gây ảnh hưởng tới 45 hộ, huyện Pác Nặm đã bố trí khu đất để làm nhà tái định cư cho các hộ. So với nơi ở cũ, người dân được chuyển tới khu tái định cư thuộc thôn Phiên Luông, xã Công Bằng có cuộc sống tốt hơn nhiều.
Ngoài cấp đất ở, huyện còn đất làm ruộng theo dự án di dân cho mỗi hộ. Cùng với đó, xã Công Bằng cũng quan tâm, tạo điều kiện cho các hộ vay tiền từ Ngân hàng Chính sách xã hội để phát triển kinh tế gia đình tại ngay địa phương. Được sự quan tâm của huyện và xã, nhiều hộ gia đình sau khi dọn đến khu tái định cư đã phát triển tốt. Tình hình an ninh trật tự theo đó được ổn định. Không phát sinh tệ nạn xã hội.
Một ngày, đêm ở với anh em Công an huyện vùng cao Pác Nặm, được sống và chứng kiến công việc thường nhật của các anh, chúng tôi càng hiểu và trân trọng các anh hơn. Ở nơi cuộc sống còn vô vàn gian khó nhưng các anh luôn biết cách vượt qua khó khăn ấy để giữ bình yên cho quê hương mình. Tết đến, Xuân về, chúc các anh tiếp tục có những đóng góp vào công cuộc đấu tranh ngăn chặn cái xấu, đem lại bình yên cho nhân dân các dân tộc ở đây
