Việc sửa đổi, bổ sung Nghị định được thực hiện trên cơ sở các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính, hoàn thiện pháp luật, tăng cường tính nghiêm minh, minh bạch và hiệu lực thi hành pháp luật, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Dự thảo Nghị định tập trung vào việc sửa đổi sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện và lược bỏ nhiều quy định không còn phù hợp với thực tiễn.
Cụ thể, Dự thảo Nghị định bổ sung các quy định xử lí đối với những hành vi vi phạm mới phát sinh. Trong đó, có các hành vi vi phạm quy chế đào tạo khi chưa đủ điều kiện tự chủ hoặc không được quyền tự chủ; vi phạm quy định về dạy thêm, học thêm, tư vấn du học, hợp tác – đầu tư nước ngoài và kiểm định chất lượng giáo dục. Những quy định này nhằm tăng tính răn đe, đảm bảo trật tự, kỉ cương trong giáo dục, đồng thời phản ánh đúng những thay đổi trong cơ chế tự chủ và hợp tác quốc tế.
Dự thảo cũng bổ sung quy định xử lí đối với người học có yếu tố tâm lí bất thường, có hành vi xâm phạm nhà giáo hoặc cán bộ quản lí. Bên cạnh việc xử phạt hành chính, cơ sở giáo dục còn được phép áp dụng biện pháp hỗ trợ, điều trị và tư vấn tâm lí, góp phần ngăn ngừa bạo lực học đường từ sớm. Riêng trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ được trao thêm thẩm quyền xử phạt một số hành vi để tăng tính chủ động cho địa phương, giảm tải cho cơ quan trung ương.
Cùng với đó, dự thảo bổ sung quy định mới đối với các hành vi xúc phạm, xâm phạm danh dự, nhân phẩm, thân thể của nhà giáo, cán bộ quản lí, người học và nhân viên trong các cơ sở giáo dục. Đây là điểm mới thể hiện tinh thần quyết liệt trong xử lí các hành vi vi phạm về giáo dục nói riêng cũng như trong tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lí nhà nước về giáo dục nói chung, hướng tới xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.
Ngoài ra, dự thảo Nghị định cũng làm rõ các mức độ vi phạm trong tuyển sinh - đặc biệt là các hành vi tuyển sinh vượt chỉ tiêu, không đúng phương thức hoặc thông tin tuyển sinh. Các biện pháp khắc phục hậu quả cũng được điều chỉnh để đảm bảo khả thi, phù hợp với thực tế triển khai ở các cơ sở giáo dục; điều chỉnh thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính để phù hợp với những quy đinh mới của Luật Xử lí vi phạm hành chính và Nghị định hướng dẫn thi hành; cập nhật tên gọi và cơ cấu tổ chức của các cơ quan, đơn vị theo quy định mới của Chính phủ, hướng tới một hệ thống quản lí tinh gọn, hiệu quả và minh bạch hơn.
Để nhà giáo có vị thế xứng đáng trong xã hội 
Quy định tuổi nghỉ hưu của nhà giáo phù hợp với hoạt động nghề nghiệp 
