Ngày 2/6, trao đổi với phóng viên, đại diện BHXH TP Hồ Chí Minh cho biết, BHXH TP Hồ Chí Minh đã tích cực tham gia góp ý sửa đổi, bổ sung Luật BHXH với các nội dung góp ý đều xuất phát từ thực tiễn quản lý tại địa bàn có quy mô dân số, lao động, doanh nghiệp, hộ kinh doanh lớn; đồng thời là nơi phát triển nhanh các loại hình lao động mới, lao động linh hoạt, lao động trong nền kinh tế số.
Theo đó, BHXH TP Hồ Chí Minh đã đề xuất một số nhóm nội dung cụ thể sau:
Bổ sung tài xế công nghệ, người bán hàng online vào diện tham gia BHXH bắt buộc
BHXH thành phố kiến nghị sửa đổi, bổ sung đối tượng tham gia BHXH bắt buộc tại Điều 2 Luật BHXH, trong đó đề xuất bổ sung nhóm tài xế công nghệ và người bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử.
Theo BHXH TP Hồ Chí Minh, đây là những nhóm lao động có việc làm, có thu nhập ổn định, thường xuyên, phát triển nhanh trong nền kinh tế số nhưng hiện chưa được bao phủ đầy đủ bởi chính sách BHXH bắt buộc. Việc bổ sung nhóm đối tượng này nhằm bảo đảm tốt hơn quyền lợi an sinh cho người lao động trong các mô hình việc làm mới.
BHXH thành phố cũng đề xuất phương thức đóng BHXH hằng tháng thông qua tổ chức kinh doanh qua ứng dụng công nghệ, nhà quản lý sàn giao dịch thương mại điện tử, nhà quản lý nền tảng số có chức năng thanh toán và các tổ chức có hoạt động kinh tế số khác theo quy định của Chính phủ.
Đưa hợp đồng lao động dưới 1 tháng vào diện tham gia BHXH bắt buộc
BHXH thành phố cũng kiến nghị sửa đổi điểm a khoản 1 Điều 2 Luật BHXH theo hướng người làm việc theo hợp đồng lao động, bao gồm cả hợp đồng lao động dưới 1 tháng, thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
BHXH Dầu Tiếng, TP Hồ Chí Minh đối thoại nhằm tháo gỡ khó khăn cho người lao động. (nguồn ảnh BHXH TP Hồ Chí Minh)
Theo BHXH TP Hồ Chí Minh, thực tế cho thấy, một số doanh nghiệp trong các lĩnh vực xây dựng, vận tải, bảo vệ, dịch vụ…lợi dụng quy định về hợp đồng ngắn hạn để ký hợp đồng dưới 1 tháng nhằm né tránh trách nhiệm đóng BHXH cho người lao động. Theo số liệu khảo sát từ nguồn quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2024, 2025 của các đơn vị trên địa bàn, thành phố có khoảng hơn 350.000 lao động thuộc nhóm này. Bởi vậy, việc bổ sung nhóm lao động làm việc theo hợp đồng dưới 01 tháng vào diện tham gia BHXH bắt buộc nhằm hạn chế tình trạng lách luật, đồng thời bảo đảm công bằng về quyền lợi an sinh giữa các nhóm lao động.
Siết trách nhiệm BHXH đối với doanh nghiệp sử dụng lao động tại công trình xây dựng, công ty may mặc, gia công, vận tải
Đối với doanh nghiệp sử dụng người lao động tại các công trình xây dựng, BHXH thành phố kiến nghị, nếu không tham gia BHXH bắt buộc cho người lao động thì cơ quan Thuế không quyết toán chi phí tiền lương, BHXH khi xác định thu nhập chịu thuế. Kiến nghị này xuất phát từ thực tế nhiều doanh nghiệp xây dựng trả lương công nhân theo ngày công, không ký hợp đồng lao động hoặc luân chuyển người lao động qua nhiều công trình để né tránh nghĩa vụ tham gia BHXH. Theo khảo sát trên địa bàn thành phố năm 2024, 2025, có khoảng hơn 50.000 lao động thuộc trường hợp này.
BHXH TP Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh rằng, cần có cơ chế ràng buộc trách nhiệm giữa việc sử dụng lao động, hạch toán chi phí tiền lương và nghĩa vụ tham gia BHXH, qua đó hạn chế tình trạng doanh nghiệp sử dụng lao động thực tế nhưng không thực hiện đầy đủ trách nhiệm với người lao động.
Bổ sung trách nhiệm cung cấp dữ liệu của người sử dụng lao động
BHXH TP Hồ Chí Minh cũng kiến nghị bổ sung trách nhiệm của người sử dụng lao động tại Điều 13 Luật BHXH. Theo đó, doanh nghiệp cần cung cấp cho cơ quan BHXH danh sách lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH, báo cáo tài chính, tờ khai quyết toán thuế của doanh nghiệp và cá nhân theo quý, năm; đồng thời, thực hiện chi trả lương cho người lao động qua tài khoản cá nhân.
Việc bổ sung trách nhiệm này nhằm tạo cơ sở để cơ quan BHXH quản lý thu, kiểm tra tình hình tham gia BHXH, BHYT, BHTN của đơn vị sử dụng lao động; hạn chế tình trạng chậm đóng, trốn đóng, đóng không đủ số người hoặc đóng không đúng mức lương thực tế chi trả.
Qua thực tế thanh tra, kiểm tra, BHXH thành phố nhận thấy có tình trạng số liệu lao động đơn vị kê khai với cơ quan BHXH khác với số lao động thực tế đang quản lý và trả lương. Vì vậy, việc minh bạch dữ liệu lao động, dữ liệu tài chính và tiền lương là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ quyền lợi người lao động.
Tổ chức thu BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh qua tổ chức dịch vụ thu
BHXH thành phố kiến nghị sửa đổi, bổ sung quy định tại Điều 6 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP theo hướng chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh được đăng ký tham gia BHXH qua đơn vị được cơ quan BHXH ủy quyền thu.
Hiện, trên địa bàn Thành phố có hơn 200.000 hộ kinh doanh cá thể, trong khi việc tổ chức thu BHXH bắt buộc đến từng chủ hộ đặt ra áp lực lớn về nhân lực và phương thức triển khai. Thực tế cho thấy các tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia đã có kinh nghiệm trong công tác thu, vận động người tham gia BHYT hộ gia đình, BHXH tự nguyện và có thể hỗ trợ hiệu quả trong việc triển khai chính sách đối với nhóm chủ hộ kinh doanh. Như vậy, đề xuất này nhằm mở rộng kênh tổ chức thực hiện, tạo thuận lợi cho chủ hộ kinh doanh tiếp cận, đăng ký và tham gia BHXH bắt buộc theo quy định.
Người từ đủ 75 tuổi trở lên có thẻ BHYT được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh
Bên cạnh các nội dung liên quan đến Luật BHXH, BHXH TP.HCM cũng kiến nghị BHXH Việt Nam đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 261/2025/QH15 và Luật BHYT theo hướng, người từ đủ 75 tuổi trở lên có thẻ BHYT thuộc đối tượng áp dụng mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT.
Theo BHXH thành phố, Nghị quyết số 261/2025/QH15 quy định người tham gia BHYT thuộc hộ gia đình cận nghèo, người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được áp dụng mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng. Tuy nhiên, thực tế phát sinh trường hợp người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng lương hưu có thẻ BHYT nhưng chưa được áp dụng mức hưởng 100%, dẫn đến nhiều phản ánh từ người dân.
BHXH TP Hồ Chí Minh cho rằng việc bổ sung người từ đủ 75 tuổi trở lên có thẻ BHYT vào nhóm được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh BHYT trong phạm vi được hưởng sẽ góp phần bảo đảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi, phù hợp với yêu cầu thích ứng với già hóa dân số và bảo đảm tính công bằng trong thụ hưởng chính sách…
Việc tham gia góp ý sửa đổi, bổ sung chính sách BHXH, BHYT thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm của BHXH TP Hồ Chí Minh trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách an sinh xã hội; đồng thời, góp phần tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Qua đó, góp phần hoàn thiện chính sách an sinh từ thực tiễn, đảm bảo sự ưu việt của BHXH trong nền Chính phủ số, trong kỷ nguyên mới của đất nước.
