Theo tìm hiểu của PV Báo CAND, Công viên Nguyễn An Ninh, lô C22 (gọi tắt là Công viên lô 22, Khu Lấn biển thuộc phường Vĩnh Lạc, TP Rạch Giá, Kiên Giang) có tổng diện tích hơn 5.800m2. Trước năm 2007, công viên này do Ban Quản lý dự án lấn biển tỉnh Kiên Giang quản lý. Đến cuối tháng 12/2007, ông Trần Văn Tâm, Giám đốc Chi nhánh Công ty TNHH Tư vấn – Xây dựng Bách Kiến (gọi tắt là Chi nhánh Công ty Bách Kiến) có tờ trình gửi Ban Quản lý Dự án lấn biển tỉnh Kiên Giang và UBND TP Rạch Giá xin đầu tư xây dựng khu công viên nghỉ ngơi và giải trí 0,6ha thuộc khu vực 1 Dự án lấn biển – Khu đô thị mới TP Rạch Giá. Cuối tháng 1/2008, UBND TP Rạch Giá có ý kiến chấp thuận về chủ trương đầu tư cho Công ty Bách Kiến là nhà đầu tư nhưng phải tiến hành theo trình tự, thủ tục pháp lý về xây dựng cơ bản hiện hành…
Đến tháng 9/2008, ông Trần Văn Tâm đã tự ý hợp đồng liên doanh với 4 cá nhân khác để thực hiện Dự án Công viên lô C22 khi chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt dự án đầu tư. Sau khi vào quản lý, sử dụng khu đất công viên, ông Trần Văn Tâm cùng các thành viên liên doanh đã đầu tư, san lắp mặt bằng, xây dựng, kinh doanh. Tuy nhiên, Chi nhánh Công ty Bách Kiến không lập bất cứ hồ sơ, thủ tục nào trình cơ quan chuyên môn để tham mưu cho UBND TP Rạch Giá thực hiện các bước tiếp theo như: Công bố quy hoạch chi tết xây dựng, thực hiện dự án quy hoạch xây dựng, hoàn chỉnh điều lệ quản lý xây dựng theo quy hoạch…
Đến năm 2012, ông Trần Văn Tâm cùng 3 thành viên liên doanh khác rút vốn. Là chủ thể được chấp nhận chủ trương là nhà đầu tư thực hiện dự án nhưng khi rút vốn ông Trần Văn Tâm không thực hiện trách nhiệm trả lại đất cho Nhà nước quản lý mà để ông Nguyễn Minh Tâm (Công ty TNHH MTV Nguyễn Hữu Minh Tâm) chiếm khu đất Công viên lô C22 và tiếp tục đầu tư, xây dựng không xin phép cơ quan có thẩm quyền. Ông Nguyễn Minh Tâm đã xây dựng một số hạng mục trên khu đất công viên như: Phòng ăn, quầy cà phê, chồi lá, bồn hoa, nhà câu cá, nhà ăn, quán cà phê… Tháng 9/2013, Chủ tịch UBND TP Rạch Giá đã ký quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH MTV Nguyễn Hữu Minh Tâm mức phạt 35 triệu đồng, đồng thời buộc tháo dỡ toàn bộ phần công trình xây dựng không phép. Tuy nhiên, ông Nguyễn Minh Tâm chỉ đóng phạt nhưng không chấp hành biện pháp khắc phục hậu quả…
Đến năm 2020, UBND TP Rạch Giá quyết định tiến hành thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng đất, gắn với thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai tại Công viên lô C22. Kết quả thanh tra cho thấy, dù chỉ mới được chấp nhận chủ trương là nhà đầu tư nhưng Chi nhánh Công ty Bách Kiến lại không thực hiện các hồ sơ pháp lý liên quan, đồng thời cũng không được UBND tỉnh Kiên Giang giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà đã tự ý đầu tư, xây dựng, là không thực hiện theo quy định của UBND tỉnh Kiên Giang và vi phạm Luật Đất đai.
Mặt khác, khi ông Trần Văn Tâm rút vốn đầu tư, thì ông Nguyễn Minh Tâm không phải là chủ thể quản lý sử dụng đất được Nhà nước cho phép mà tự ý quản lý, đầu tư và sử dụng khu đất Công viên lô C22 là hành vi chiếm đất. Ngoài ra, ông Nguyễn Minh Tâm còn tự ý ký hợp đồng cho 2 cá nhân khác để thuê mặt bằng trên 3.200m2 đất công viên để kinh doanh là vi phạm Luật Đất đai. Kết luận Thanh tra của UBND TP Rạch Giá nêu rõ, quá trình chiếm dụng đất công viên từ năm 2012 đến thời điểm thanh tra, ông Nguyễn Minh Tâm đã thu lợi trên 1,051 tỷ đồng từ việc cho thuê mặt bằng nhưng không thực hiện bất cứ nghĩa vụ tài chính nào về đất đai đối với Nhà nước.
Trao đổi với PV, ông Bùi Trung Thực, Phó Chủ tịch UBND TP Rạch Giá cho biết, về công tác đầu tư xây dựng công viên trên địa bàn, trong nhiệm kỳ 2015-2020 và sau năm 2020, thành phố có kế hoạch từng bước chỉnh trang, cải tạo và thu hồi. Lý do thu hồi là do thời điểm sơ khai, đối với Khu Lấn biển, tỉnh có cho chủ trương xã hội hóa bằng hình thức doanh nghiệp bỏ tiền vào đầu tư khai thác kinh doanh một phần, một phần dành cho phục vụ mục đích công cộng.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Rạch Giá, trong quá trình thực hiện có gặp một vài khó khăn, cụ thể đối với Công viên lô C22 đang tiến hành thu hồi nhưng chưa dứt điểm. Năm 2019, thành phố có văn bản đôn đốc đề nghị doanh nghiệp trả lại mặt bằng. Tuy nhiên, doanh nghiệp xin trả một phần, để một phần để thực hiện theo chủ trương xã hội hóa ban đầu. Quan điểm của thành phố là không đồng ý, đồng thời thành phố cũng đã có kế hoạch, quy hoạch để đầu tư xây dựng công viên bằng nguồn ngân sách Nhà nước. Về số tiền mà ông Nguyễn Minh Tâm đã thu lợi từ việc cho thuê mặt bằng là đất công viên, ông Bùi Trung Thực lại cho rằng phần tiền giữa các doanh nghiệp tự ý ký hợp đồng cho thuê mặt bằng là dân sự. Thành phố chỉ làm việc với chủ thể ban đầu, còn các chủ thể về sau thì họ cá nhân với nhau theo hợp đồng dân sự, thành phố không có trách nhiệm.
Liên quan đến việc xử lý trách nhiệm của Phòng Quản lý đô thị, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Đội Kiểm tra trật tự đô thị TP Rạch Giá, UBND phường Vĩnh Lạc cũng như các cá nhân liên quan như trong kết luận thanh tra đã nêu, Phó Chủ tịch UBND TP Rạch Giá cho biết: “Hiện, thành phố vẫn đang thực hiện theo kết luận thanh tra. Chắc chắn bằng nhiều biện pháp quản lý nhà nước, thành phố sẽ triển khai việc thu hồi đất Công viên lô C22 theo quy định của pháp luật”.
Tuy nhiên, điều khiến dư luận tại địa phương bức xúc là diện tích “đất vàng” được quy hoạch làm công viên tạo cảnh quan, chỉnh tranh, nâng cấp, thay đổi diện mạo đô thị của TP Rạch Giá, phục vụ nhu cầu chung của người dân lại bị chiếm dụng để kinh doanh, thu lợi cá nhân. Sự việc kéo dài hơn 10 năm và các kiến nghị, đề xuất biện pháp xử lý theo kết luật thanh tra của UBND TP Rạch Giá từ năm 2020 nhưng đến nay vẫn “bình chân như vại”…
Những đại án, quan chức nhúng chàm vì “đất vàng” (Kỳ 2) 
Lãng phí các dự án tọa lạc tại “đất vàng” ở Thừa Thiên-Huế 
