Đạt tiêu chuẩn “xanh” để chinh phục thị trường

Chuyển dần sang sản xuất xanh

Là một trong những DN chuyên xuất khẩu (XK) quế, hồi, gia vị hữu cơ sang EU, bà Nguyễn Thị Huyền – CEO CTCP Quế hồi Việt Nam (Vinasamex) chia sẻ, để có thể chinh phục được thị trường khó tính, yêu cầu tiêu chuẩn chất lượng khắt khe của EU, Vinasamex đã từng bước nghiên cứu mô hình, vùng trồng, sản xuất đến con người.

“Để sản phẩm vào thị trường EU, DN phải thay đổi tư duy, thay đổi cách làm và cách tiếp cận, phải học theo các tiêu chuẩn của thị trường cao cấp, xây dựng chuỗi giá trị. Đón đầu xu hướng tiêu dùng về sản phẩm organic và truy xuất nguồn gốc sẽ khiến nước ngoài phải trả mức giá cao cấp để mua sản phẩm Việt Nam. Theo đó, Vinasamex đã nghiên cứu vùng trồng nguyên liệu, tập huấn cho người dân, nhân viên công ty tham gia vào chuỗi sản xuất cung ứng từ đầu vào tới đầu ra, đúng với cam kết sản phẩm tốt, chất lượng, đảm bảo các yếu tố về môi trường và xã hội. Từ năm 2016, Vinasamex cũng đã đạt 4 chứng nhận hữu cơ quốc tế cao nhất của thị trường châu Âu, Mỹ, Nhận Bản, Hàn Quốc, khẳng định chất lượng của Vinasamex có thể đáp ứng được cho toàn thế giới ở chất lượng cao nhất”, bà Huyền chia sẻ.

Ông Lê Quang Nguon, Giám đốc Kinh doanh của Công ty TNHH Green Powers (Bến Tre) cho biết, công ty chuyên XK sản phẩm dừa, bưởi sang thị trường EU, Australias, Canada, Singapor, sắp tới XK bưởi da xanh sang Mỹ. Trước những quy định mới của thị trường nhập khẩu, DN luôn phải có sự đầu tư, nghiên cứu để đáp ứng được các tiêu chuẩn của thị trường. Một số thị trường đã có những thay đổi về việc sử dụng sản phẩm nhựa, nilon và lộ trình cấm sử dụng. Do vậy, công ty cũng phải từng bước thích nghi, thay đổi. Hiện, trong khâu đóng gói, DN đang nghiên cứu đưa một số vật liệu mới thân thiện với môi trường, để thay thế nilon và nhựa. Như nghiên cứu màng bọc sinh học thay thế màng bọc nilon, ống hút sử dụng ống tre, cỏ… nhà máy đóng gói không sử dụng hoá chất, bảo quản. Thương vụ Việt Nam thường xuyên cập nhật những thay đổi về các quy định của thị trường và DN cũng tiếp cận để kiểm soát sản xuất được tốt hơn, có những thay đổi để không bị “lỡ” đơn hàng. Hiện, trung bình mỗi tháng công ty XK khoảng 5 contain_er sản phẩm đi một số thị trường chính với kim ngạch đạt khoảng 200 ngàn USD.

Cần tuân thủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về môi trường

Thị trường EU đã đưa ra tiêu chuẩn phát triển “xanh”, phát triển chuỗi cung ứng dệt may mang tính bền vững. Mỹ, Nhật Bản cũng sẽ áp dụng và có thể mở rộng ra các thị trường khác. Bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy – Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển cho biết, Thỏa thuận Xanh châu Âu dự kiến sẽ có khả năng ảnh hưởng đến một số ngành công nghiệp của Việt Nam, tùy thuộc vào bản chất của ngành và các biện pháp cụ thể được đưa ra theo thỏa thuận. Một trong những ngành có thể bị ảnh hưởng bởi Thỏa thuận này là ngành dệt may và giày dép. EU là thị trường lớn XK hàng dệt may và giày dép của Việt Nam. Thỏa thuận Xanh EU, cụ thể là Kế hoạch hành động nền kinh tế tuần hoàn, sẽ yêu cầu các sản phẩm dệt may phải được sản xuất bằng các vật liệu và quy trình thân thiện với môi trường, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững và dán nhãn sinh thái nghiêm ngặt. Các DN Việt Nam trong lĩnh vực này sẽ cần điều chỉnh quy trình sản xuất và đầu tư vào công nghệ mới để duy trì tính cạnh tranh.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch HĐQT Công ty CP May Sài Gòn 3, Chủ tịch Hội Dệt may thêu đan TP Hồ Chí Minh (AGTEK) cho rằng, Việt Nam đã tham gia rất nhiều hiệp định FTA, ở đó các tiêu chuẩn tham gia thị trường rất khắt khe và đòi hỏi DN phải đáp ứng. Bởi, yếu tố “xanh” không còn là lựa chọn mà đang dần được luật hóa ở các thị trường XK trọng điểm. Theo đó, muốn khai thác tốt lợi thế của các FTA thì DN phải tập trung chuyển đổi “xanh” về môi trường, nguồn nguyên - phụ liệu tốt hơn. Vấn đề là hiện nay nhiều DN không chỉ gặp khó khăn về tài chính mà còn trở ngại trên bước đường “xanh hóa” sản xuất. Hiện, nhiều DN Dệt may đã bắt kịp các xu thế “xanh hoá”, từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất, thân thiện với môi trường...

Ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam cũng cho biết, ngành thủy sản đang được quy hoạch theo mục tiêu phát triển xanh, thân thiện với môi trường, giảm khai thác, tăng nuôi trồng để bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Việc theo đuổi chiến lược XK xanh tác động mạnh mẽ đến lợi thế cạnh tranh kỳ vọng của các DN chế biến thủy sản. Theo ông Hòe, việc thực hiện mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng kinh tế xanh đã được tiến hành, nhưng để nhân rộng mô hình còn gặp nhiều khó khăn, thử thách cả khách quan lẫn chủ quan. Hiện nay, công ty quy mô nhỏ hoặc ít kinh nghiệm trong XK thuỷ sản vẫn còn e ngại chuyển đổi sang chiến lược XK xanh. Trong khi đó, các ưu đãi đặc biệt để hỗ trợ các DN ứng dụng chiến lược XK xanh chưa được triển khai để khuyến khích…

Theo bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy, Thỏa thuận Xanh đặt ra một cách tiếp cận nông nghiệp bền vững và thân thiện với môi trường hơn, điều này sẽ yêu cầu các DN Việt Nam phải đáp ứng các tiêu chuẩn mới về thực hành canh tác và sản xuất lương thực bền vững, đồng thời đầu tư vào công nghệ mới và thay đổi quy trình sản xuất để giảm thiểu chất thải và giảm sử dụng hóa chất độc hại.

Theo ông Jean Jacques Bouflet, Phó Chủ tịch EuroCham, thời gian qua các FTA đã tạo điều kiện gia tăng XK cho các DN Việt Nam nhưng để có thể cạnh tranh được tại thị trường EU thì DN Việt cần tuân thủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về môi trường và đáp ứng được thị hiếu tiêu dùng xanh, tiêu dùng bền vững. EU là thị trường không ngừng cập nhật chính sách hướng đến mục tiêu tăng trưởng xanh và bền vững. Chính vì vậy, các DN Việt Nam muốn XK hàng hoá vào EU, cần thay đổi, đặc biệt chú ý hướng tới tăng trưởng xanh và bền vững.