Điều đáng ngạc nhiên là ngay cả những bộ phim được kỳ vọng khá nhiều nhưng lại chỉ nhận được bằng khen, điều này đã gây nên một tâm lý khó hiểu. Chúng tôi gặp đạo diễn Thanh Vân để anh lý giải về việc này…
Phóng viên (PV): Anh là đạo diễn có uy tín, nên xin phép bắt đầu với những câu hỏi về Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ 17 tổ chức ở Tuy Hòa vừa qua…
Đạo diễn Thanh Vân: Giờ là thời điểm khá nhạy cảm, tôi nhận lời với bạn vì các bạn báo chí đã đặt ra khá nhiều vấn đề bức xúc, chẳng nhẽ những người làm nghề lại không nói lên tiếng nói của mình, thì cũng hơi hổ thẹn quá.
PV: Vâng, sau khi vợ chồng Thanh Vân - Nhuệ Giang vừa từ LHP Dubai trở về thì đã có mặt kịp thời tại LHP Việt Nam lần thứ 17. Khoảng cách chỉ trong mấy ngày mà dự hai LHP, một của thế giới, một của Việt Nam, anh có nhận xét gì không?
Đạo diễn Thanh Vân: Tại những LHP trên thế giới mà tôi tham dự có những điều rất hiếm khi xảy ra tại Việt Nam. Tôi không nói đến các vấn đề về độ quy mô hoành tráng hay khâu tổ chức bởi vì nước họ là sự chuyên nghiệp, còn ở chúng ta đa phần làm theo cảm tính. Nhưng ở đây tôi muốn nói đến một vấn đề khác. Như ở LHP Dubai vừa qua, khi mà xướng danh trao giải thì niềm vui tràn ngập khán phòng, những tiếng vỗ tay reo hò, sự ôm hôn, sự nín lặng và sau đó là vỡ òa. Làm thế nào trao giải để người ta có sự chờ đợi vỡ òa trong niềm vui, thậm chí khóc xúc động như thế. Còn ở Việt Nam bạn cứ để ý niềm vui ấy không được nhân đôi, không được cộng lên, không được chia sẻ, và người lên nhận giải hình như cũng hơi buồn buồn. Điều gì tạo nên một sự khác biệt này?
PV: Ở LHP Việt Nam lần này đã không có bộ phim truyện nhựa nào đoạt giải Bông Sen Vàng, có gì bất thường ở đây không?
Đạo diễn Thanh Vân: Cũng không có gì là quá to tát cả vì trong lịch sử điện ảnh Việt Nam cũng có vài lần LHP không có Sen Vàng.
PV: Đôi khi giải thưởng chưa chắc đã phải là số đo chính xác?
Đạo diễn Thanh Vân: Đúng!
PV: Kết quả giải của LHP Việt Nam năm nay không mấy được thuyết phục, có khá nhiều ỳ xèo xung quanh việc công bố phim truyện nhựa đoạt giải…
Đạo diễn Thanh Vân: Thực ra nó nằm trong tâm lý chung của người Việt là cứu vớt. Ai yếu, ai nhỏ, ai thiệt thòi thì người ta sẽ vớt. Cách đây 30 năm một ông thầy giáo đã nói về vấn đề này, tức là người Việt Nam mình toàn bộ cộng đồng nó như một cái giải, ai mà nhô lên thì người ta sẽ kéo tụt xuống, còn ai ở cái vạch dưới thì người ta lại kéo lên. Và sự đi lên của người Việt là cả một khối chầm chậm, ỳ ỳ tiến. Chứ nó không có cái đỉnh.
PV: Được đánh giá cao nhưng phim “Tâm hồn mẹ” của đạo diễn Nhuệ Giang chỉ giành được bằng khen của Ban giám khảo (BGK). Đạo diễn Lưu Trọng Ninh, Trưởng BGK phim truyện nhựa có nhận xét về phim “Tâm hồn mẹ” là “hay nhưng không mới” anh thấy thế nào?
Đạo diễn Thanh Vân: Tôi sợ những tiêu chí mới của Lưu Trọng Ninh đến nay thì đã quá lạc hậu, đã rất rất cũ rồi. Tôi sợ nhất là tâm lý người trong xóm, trong xã ra thành phố một lần thôi thì thấy cái gì cũng mới mà không biết cái mới này nó tồn tại từ lâu rồi. Tâm lý mới đó rất nguy hiểm.
Cái mới này chỉ là cái mới của Lưu Trọng Ninh thôi, chứ không phải là cái mới xu hướng của toàn mặt bằng điện ảnh hiện nay. Đạo diễn Phillip Noyce trong một buổi nói chuyện ở Hội điện ảnh Việt Nam, ông đã thừa nhận hiện nay khi thế giới vòng qua đủ các thể loại và đề tài phim rồi, thì đã có sự trở lại của những phim dama, phim tâm lý tình cảm và đã đạt được giá trị và sự quay trở lại của loại phim đó.
PV: Anh có muốn nói gì thanh minh hay bênh vực vợ anh, đạo diễn Nhuệ Giang không?
Đạo diễn Thanh Vân: Bây giờ phải hỏi lại Lưu Trọng Ninh là "Mùi cỏ cháy" cách biểu hiện có mới không? Tôi không tin "Mùi cỏ cháy" có cách biểu hiện mới hơn "Tâm hồn mẹ". Cái mới ở đây chỉ là cái mới của chính Lưu Trọng Ninh thôi. Như là kiểu mới của người trong xã ra thành phố. Cái mới đó không đại diện, mới chỉ để là mới. Cái ghế làm thành cái bàn bảo là mới. Cái ghế vẫn phải là cái ghế. Cái ghế phải có nhiều sự sáng tạo ở cái ghế. Chứ không phải cái ghế thành ra một cái gì đấy bảo là mới, thậm chí không sử dụng được lại bảo nó mới.
PV: LHP vừa qua có nhiều phim của các đạo diễn trẻ được giải. Anh có nhận xét gì về thế hệ đạo diễn trẻ hiện nay qua những tác phẩm của họ?
Đạo diễn Thanh Vân: Thực ra điện ảnh thì không thể chỉ nằm trong đất Việt được. Phim của các bạn, đặc biệt cái gọi là phim thị trường rất ăn khách, rất đình đám, nhưng có ngửa mặt được với thế giới hay không còn là chuyện khác. Nhưng tôi e ngại rằng nếu mang phim ấy đi chiếu ở bất kỳ LHP quốc tế nào thì người đạo diễn đi dự có thể hơi ngượng. Có những phim khi mang đi thế giới mà chiếu lên thì khán giả bỏ về hoặc người ta không thèm đối thoại với mình. Ngượng là ở chỗ đó.
PV: Trong năm qua phim “Cánh đồng bất tận” cũng có nhiều giải cho phim này ở Cánh Diều Vàng của Hội Điện ảnh. Nhưng rút cuộc nó cũng chỉ nhận được bằng khen ở LHP Việt Nam lần này?
Đạo diễn Thanh Vân: "Cánh đồng bất tận" có điều dở trong khu vực phim có thể hay. Bạn phải nhớ, có những phim không bao giờ được chạm đến khu vực hay vì nó quá xa vời. Còn với phim này thì người ta kỳ vọng nó có thể đến được khu vực phim hay.
PV: Vũ Ngọc Đãng giành giải đạo diễn xuất sắc trong kỳ LHP lần này, cá nhân anh có cái nhìn thế nào về đạo diễn trẻ này?
Đạo diễn Thanh Vân: Vũ Ngọc Đãng có thể đã từng là người thú vị và tôi chắc rằng trong con người Đãng còn ẩn chứa những điều thú vị nhưng Đãng phải được nuôi dưỡng ở môi trường lớn hơn. Ví dụ: một con cá mà ra biển thì nó sẽ có tầm vóc lớn hơn. Sông thì không thể nào có cá voi được. Một con cá ở sông thì chỉ có cá chép hay cá trắm, cá trôi gì thôi. Cá ở suối lại bé hơn nữa. Cá ở suối ra sông có thể chết. Cá ở sông ra biển có thể chết. Môi trường tốt chính là làm cho tầm vóc của mình lớn hơn lên, phải ở biển. Tôi hy vọng Đãng còn nhiều thú vị nếu ở môi trường tốt.
|