Suốt 14 năm giữ chức vụ Đội trưởng Đội Điều tra, có mặt trong hầu hết các chuyên án ma túy lớn, lập nhiều chiến công, trả lại sự bình yên cho người dân xứ Nghệ, tuy nhiên người Công an - thương binh ấy vẫn giản dị và khiêm tốn trong từng câu chuyện, lời kể. Đó là Trung tá Hồ Sỹ Toàn, Đội trưởng Đội Điều tra, Phòng CSĐT tội phạm về ma túy (PC47) - Công an tỉnh Nghệ An.
Biệt tài thương thuyết
Hồ Sỹ Toàn sinh năm 1960 ở Hưng Tiến, Hưng Nguyên, Nghệ An. Tốt nghiệp cấp III, anh làm đơn xin vào ngành Công an, và được tuyển thẳng vào Tiểu đoàn Cơ động Công an tỉnh. Sau một thời gian làm việc anh được cử đi học lớp Trung cấp CSND I tại Hà Nội vào tháng 10/1984. Năm 2004 anh về Phòng CSĐT tội phạm về ma túy (PC47) của Công an tỉnh Nghệ An và công tác ở đó cho đến nay.
Năm 1991, trong quá trình cùng các cán bộ đi điều tra một vụ mâu thuẫn và tranh chấp đất đai giữa 2 xã Minh Lợi và Thanh Lợi của tỉnh Nghệ Tĩnh trước đây (nay là tỉnh Hà Tĩnh), anh đã bị một số phần tử xấu đánh đập. “Chúng nhốt tôi suốt 3 ngày 3 đêm, bắt nhịn đói không được ăn uống gì, thay nhau đánh đập tàn nhẫn…”, anh kể. “Sau đó may mà Công an tỉnh điều tra ra và cử lực lượng đến giải vây tôi mới thoát chết”.
Nhiệt tình trong công tác, có 18 năm kinh nghiệm điều tra án về nhân thân do lăn lộn thực tế kết hợp với học hỏi đồng nghiệp nên anh vừa đúc rút được nhiều bài học lớn, vừa được các đồng chí, đồng đội tin yêu… Và một trong những yếu tố khiến cấp trên luôn tin tưởng giao phó là biệt tài thương thuyết.
Kỷ niệm ấn tượng nhất đối với Trung tá Hồ Sỹ Toàn là lần vây bắt tên tội phạm ma túy cực kỳ nguy hiểm Vi Văn May, ở bản Bà, xã Hữu Kiệm, Kỳ Sơn, Nghệ An – đối tượng cung cấp 8 bánh heroin, gần 1.000 viên ma túy tổng hợp cho 3 đối tượng người Hà Nội trong Chuyên án 105C.
Khoảng 5h ngày 16/11/2005, PC17 Công an tỉnh Nghệ An phối hợp với Công an huyện Kỳ Sơn triển khai lực lượng xuống địa bàn để thực hiện lệnh bắt thì đối tượng May từ trong nhà xông ra lăm lăm quả lựu đạn tuyên bố sẽ liều chết với Công an. Đặc biệt là khi May kẹp cổ hai đứa con, tay cầm lựu đạn, bụng quấn đầy mìn, kèm vợ đi sát đằng sau và ra yêu sách để y trốn vào rừng rồi sẽ thả con tin về, nếu không y sẽ cho nổ mìn, lựu đạn, Trung tá Toàn đã đề xuất cho được tiếp cận đối tượng để vận động.
Đến 13h30 ngày 17/11, sau 36 giờ đấu lý, đấu trí rất căng thẳng, cuối cùng May đã giơ tay đầu hàng, xin giao nộp vũ khí. Kết thúc chuyên án, Ban chỉ đạo và cá nhân đồng chí Toàn đã được cấp ủy, chính quyền, các ngành, nhân dân, nhất là đồng bào vùng dân tộc thiểu số khen ngợi và khâm phục.
Và kinh nghiệm phá những vụ án lớn
Về Phòng CSĐT tội phạm về túy được 7 năm, anh nhận thấy việc đấu tranh với tội phạm ma túy hết sức cam go, phức tạp. Bản thân anh cũng trực tiếp đảm nhận thụ lý hàng chục vụ án rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng. Đây là những chuyên án đối tượng có cả người nước ngoài tham gia, bọn chúng thường thiết lập, móc nối thành đường dây lớn, mua bán vận chuyển lượng ma túy lớn từ nước ngoài vào Nghệ An và đi các tỉnh trong nước để tiêu thụ. Trong quá trình bắt giữ các đối tượng cực kỳ khó khăn và nguy hiểm, thậm chí có khi phải đổi cả tính mạng. Trong đấu tranh xét hỏi thu thập củng cố tài liệu, chứng cứ càng khó khăn phức tạp hơn vì đối tượng ma túy hết sức lỳ lợm và tìm mọi thủ đoạn chống đối sự điều tra của cơ quan Công an.
Anh vẫn còn nhớ như in chuyên án 911T bắt giữ 2 đối tượng Già Bá Thông và Già Bá Danh, thu giữ 20 bánh heroin và 2 ĐTDĐ tại bản Pù Quặc II, xã Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn, Nghệ An khoảng 4h30 ngày 13/11/2009.
Bằng sự khéo léo, kinh nghiệm lâu năm tiếp xúc với hàng trăm tội phạm nguy hiểm, làm tốt công tác xác minh lý lịch và những lập luận sắc bén, 2 đối tượng đã thành khẩn khai báo: tên thật Già Bá Thông là Già Nềnh Thông, Già Bá Danh là Già Bá Dênh. Cuối cùng anh đã “đánh gục” được 2 đối tượng, kết thúc giai đoạn điều tra chuyên án, chuyển Viện KSND tỉnh Nghệ An đề nghị truy tố 2 bị can với mức án cao nhất.
50 tuổi đời và hơn 30 năm trong ngành Công an, người thương binh - Công an ấy đúc rút được rất nhiều bài học cho bản thân. Và để chia sẻ kinh nghiệm với các thế hệ cán bộ, chiến sỹ Công an trẻ hôm nay, anh tâm sự: “Thứ nhất phải có trình độ, biết tu dưỡng đạo đức phẩm chất, học tập đồng chí đồng đội, những người đi trước; thêm vào đó là phải chịu khó chịu khổ chấp hành nghiêm mọi điều lệnh kỷ cương của ngành thì sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thôi…”
