Đan xen trong quan hệ đồng minh Mỹ – Israel

Ngày 13-5, Ngoại trưởng Mỹ có chuyến thăm ngắn tới Israel. Chuyến đi tới quốc gia đồng minh của ông Pompeo diễn ra đúng vào thời điểm chính trường Israel bước vào giai đoạn mới. Đây là chuyến thăm đầu tiên của Ngoại trưởng Mỹ ra nước ngoài trong gần 2 tháng qua do cuộc khủng hoảng COVID-19.

Ngoại trưởng Mỹ đã gặp gỡ với người đứng đầu Chính phủ Israel, ông Benyamin Netanyahu và người sẽ trở thành thủ tướng luân phiên, ông Benny Gantz.

Trong mỗi chuyến thăm Nhà nước Do Thái, các nhà lãnh đạo Mỹ và Israel bao giờ cũng nhắc lại những dấu ấn quan hệ đồng minh. Hai nước cùng có chung quan điểm về Iran hoặc về cuộc xung đột giữa Israel và Palestine.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã nhắc lại: “Hiện tại chúng tôi đang chuẩn bị thành lập một chính phủ đoàn kết dân tộc. Tôi nghĩ rằng đây là một cơ hội để thúc đẩy hòa bình và an ninh dựa trên sự hiểu biết chung mà tôi đã đạt được với Tổng thống Trump trong chuyến thăm cuối cùng của tôi tới Washington vào tháng 1-2020".

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo và ông Benny Gantz (Thủ tướng luân phiên của Israel), tại Jerusalem, ngày 13-5.
Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo và ông Benny Gantz (Thủ tướng luân phiên của Israel), tại Jerusalem, ngày 13-5.

Đến lượt mình, ông Pompeo không quên nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ giữa hai nước: "Các ngài [Israel] là một đối tác tuyệt vời, các bạn biết chia sẻ thông tin. Không giống như một số quốc gia tìm cách che giấu". Đáp lại, ông Netanyahu nhận lời khen nhưng cười xí xóa trước sự ám chỉ của ông Mike Pompeo.

Quan hệ với Trung Quốc là một chủ đề gây bất đồng giữa Mỹ và Israel. Hoa Kỳ kêu gọi Israel cắt giảm hợp đồng với các công ty Trung Quốc. Trước đó, kênh truyền hình Channel 13 News của Israel đưa tin, chính quyền Mỹ đã yêu cầu Israel đánh giá lại việc cho Công ty Hutchison (công ty con của Tập đoàn đa quốc gia Hutchison Asia Group có trụ sở tại Hong Kong (Trung Quốc) dự đấu thầu dự án biến nước biển thành nước ngọt lớn nhất thế giới ở Israel.

Dự án xây dựng nhà máy biến nước biển thành nước ngọt lớn nhất thế giới nằm ở vùng duyên hải Palmahim ở phía Nam Israel. Tổ hợp có tên gọi Sorek 2 có khả năng lọc ra 200 triệu m3 nước ngọt mỗi năm, nâng tổng công suất các nhà máy lọc nước biển thành nước ngọt của Israel lên 786 triệu m3, tương ứng khoảng 85% nhu cầu nội địa. Dự án có tổng kinh phí 1,5 tỉ USD và người thắng thầu sẽ nắm quyền vận hành nhà máy trong 25 năm.

Galia Lavi, tiến sĩ chuyên ngành nghiên cứu Đông Á tại Đại học Tel Aviv nhận định, Mỹ rất lo ngại về các bước đi mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc thông qua khoản đầu tư lớn vào các hạ tầng chiến lược và xem đây là đe dọa đối với an ninh quốc gia của Mỹ. Vị này cho rằng, đây là tính toán xuyên suốt của nhiều đời Tổng thống Mỹ. Ông Trump đơn giản chỉ là người đưa ra tuyên bố rõ ràng, trực diện hơn mà thôi.

Ông Lavi cho rằng, điều Mỹ quan ngại nhiều nhất chính là việc Trung Quốc có ý đồ thống trị thị trường công nghệ trong tương lai. Israel có tiếng là đi đầu trong nhiều công nghệ tiên tiến và Trung Quốc quan tâm đến việc Israel nắm trong tay những gì. Điều Mỹ lo sợ là các công ty của hai nước này có cơ hội hợp tác được với nhau và vai trò của Mỹ bị bỏ qua. Vào ngày 24-5 tới, Israel sẽ công bố người thắng thầu cho dự án này.

Quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, vốn đã căng thẳng về mặt thương mại, đang trở nên phức tạp hơn với đại dịch COVID-19. Trong một cuộc phỏng vấn với Fox Business ngày 14-5, Tổng thống Donald Trump sau khi nhắc lại các biện pháp trừng phạt có thể có đối với Trung Quốc, đã đưa ra lời đe dọa: “Có rất nhiều điều chúng tôi có thể làm. Chúng tôi có thể chấm dứt tất cả các mối quan hệ với Trung Quốc. Nếu điều đó xảy ra, chúng tôi sẽ tiết kiệm được 500 tỷ USD”.

Ngoài việc sát cánh cùng chống lại Iran, Israel còn được chính quyền ông Trump ủng hộ cho kế hoạch sát nhập vùng đất chiếm đóng của Palestine ở Bờ Tây vào lãnh thổ của mình. Ngay trước thềm chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ, Israel đã cấp phép xây dựng 7.000 nhà định cư mới ở khu Bờ Tây, vấp phải sự phản đối kịch liệt của Palestine. Không chỉ vấp phải sự phản đối của Palestine, kế hoạch sáp nhập của Israel cũng vấp phải sự chỉ trích gay gắt của gần như toàn bộ cộng đồng quốc tế.

Đại sứ Mỹ tại Israel David Friedman khẳng định, tùy thuộc vào quyết định của Israel có muốn tiến lên với kế hoạch sáp nhập hay không nhưng nếu có, Mỹ sẵn sàng công nhận bước đi của Israel, với điều kiện chính phủ mới phải đạt được thỏa thuận với Palestine về việc tổ chức đàm phán về kế hoạch Trung Đông của Mỹ. Với việc Ủy ban Thiết lập bản đồ chung giữa Mỹ và Israel vẫn chưa hoàn thành để xác định cụ thể đường biên giới, một số người ủng hộ Israel cho rằng khó có thể “vẽ lại bản đồ Trung Đông” trước cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11 tới. Tuy nhiên, nếu được thực hiện, sẽ giúp thu hút các cử tri ủng hộ Israel, đặc biệt là cộng đồng Kitô giáo có ảnh hưởng chính trị tại Mỹ.

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ trùng thời điểm với chính phủ mới tại Israel được thành lập. “Chúng tôi vui mừng vì chính phủ mới của Israel được thành lập sau thời gian dài bế tắc. Về vấn đề sáp nhập Bờ Tây, Israel là phía cuối cùng đưa ra quyết định. Đó là quyền quyết định của Israel và chúng tôi sẽ hợp tác chặt chẽ với Israel về vấn đề này”, Ngoại trưởng Pompeo nhấn mạnh.

Ngày 14-5, chính phủ mới tại Israel đã chính thức nhậm chức, chấm dứt 18 tháng bế tắc chính trị sau 3 cuộc bầu cử liên tiếp. Trước đó, theo thỏa thuận thành lập chính phủ liên minh mới ở Israel, đảng Likud của ông Netanyahu và đảng Xanh-Trắng của ông Gantz sẽ chia đôi thời gian cầm quyền. Theo đó, trong 18 tháng đầu, ông Netanyahu đảm nhận vị trí Thủ tướng, ông Gantz giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng. Sau đó, ông Gantz sẽ lên làm Thủ tướng trong 18 tháng tiếp theo. Trong 6 tháng đầu tiên, chính phủ mới của Israel sẽ có 32 bộ trưởng, chia đều cho 2 khối của ông Netanyahu và ông Gantz.

Tuy nhiên, sau 6 tháng, số bộ trưởng sẽ tăng lên thành 36 người, trở thành chính phủ có nhiều bộ trưởng nhất trong lịch sử Nhà nước Do Thái. Thỏa thuận mới được xem là một chiến thắng cho ông Netanyahu khi ông sắp phải hầu tòa vì những cáo buộc tham nhũng. Với việc tiếp tục là thủ tướng, ông có thêm cơ hội vượt qua các phiên tòa này một cách “bình an vô sự”.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.