Đàm phán Brexit: Gần như trở lại vạch xuất phát

Hội nghị thượng đỉnh không chính thức Liên minh châu Âu (EU) tại Salzburg, Áo, hôm 22-9 vừa qua vốn được trông chờ sẽ tạo ra bước đột phá về thỏa thuận Brexit (Anh rời khỏi EU), đã diễn ra trong rối loạn. Cuộc khẩu chiến giữa các nhà lãnh đạo EU với Thủ tướng Anh Theresa May đã khiến nỗ lực đàm phán hai bên kéo dài suốt hơn một năm qua gần như trở về “vạch xuất phát”.

Thậm chí, cuộc đối đầu tại Salzburg được giới phân tích mô tả là “thảm họa” trong bối cảnh nước Anh chỉ còn 6 tháng nữa sẽ chính thức rời khỏi “ngôi nhà chung” (ngày 29-3-2019).

Trước tuyên bố thẳng thừng của Chủ tịch Hội đồng châu Âu, ông Donald Tusk, cho rằng bản kế hoạch của Thủ tướng Anh Theresa May là "không thể làm được", chủ nhân nhà số 10 phố Downing đã phản ứng bằng hành động bỏ qua phong cách ngoại giao, cáo buộc EU đã không tôn trọng Anh, khi bác bỏ các đề xuất trong bản kế hoạch mà không đưa ra lời giải thích hoặc đề xuất thay thế thỏa đáng nào. Bà May thậm chí tuyên bố nếu Brussels không thay đổi lập trường, Anh sẵn sàng rời khỏi EU mà không cần thỏa thuận nào.

Bất đồng càng được đẩy lên đỉnh điểm khi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk nói rằng mặc dù Anh "đã biết rõ chi tiết về lập trường của khối từ lâu nay, song người đứng đầu nước Anh vẫn “không nhượng bộ” tại hội nghị Salzburg và giới chức EU đã thất vọng về điều này.

Cụ thể, bản "Kế hoạch Chequers" của bà May đặt mục tiêu giữ nước Anh lại trong thị trường hàng hóa chung EU, loại trừ lĩnh vực dịch vụ, để đảm bảo duy trì thương mại tự do trong khối và không thiết lập đường biên giới cứng giữa Bắc Ireland (thuộc Anh) và Ireland (vốn là thành viên EU).

Trong khi các quan chức EU, một mặt cho rằng Anh không thể nào chỉ chọn những điều có lợi cho mình trong khi rũ bỏ những cái giá và trách nhiệm đi kèm, một mặt tỏ thái độ lạnh lùng với "Kế hoạch Chequers" của nước Anh.

Hiện nay, khi Anh rời EU, Bắc Ireland - vốn là lãnh thổ thuộc Anh - sẽ không bị cắt đứt hoàn toàn với Ireland (vốn thuộc EU) và do đó sẽ có quy chế khác biệt với phần còn lại của nước Anh, nếu không sẽ phải theo chân Anh ra khỏi EU hoàn toàn. Cả Anh và EU đều mong muốn duy trì đường biên giới mở giữa Ireland và Bắc Ireland.

Nếu một đường biên giới cứng được dựng lên, cuộc sống và sinh nhai của người dân ở hai phía sẽ bị gián đoạn, phá hoại nền hòa bình ở Bắc Ireland mà khó khăn lắm mới tạo dựng được. Anh và EU đã nhất trí là phải có điều khoản ràng buộc về pháp lý để đảm bảo rằng sẽ không có việc dựng lại các trạm kiểm soát hải quan hay các cửa khẩu biên giới. Tuy nhiên, London bác bỏ đề xuất của EU giữ Bắc Ireland ở lại trong liên minh hải quan của khối, còn phần còn lại của nước Anh phải ra đi.

Bà May nói rằng EU "đang phạm phải sai lầm cơ bản" nếu cho rằng bà sẽ đồng ý với "bất kỳ hình thức biên giới hải quan nào giữa Bắc Ireland và phần còn lại của nước Anh". Bà May thậm chí khẳng định: “Trong trường hợp không đạt được thỏa thuận nào, chúng tôi sẽ làm hết sức trong khả năng để không để quay lại tình trạng biên giới cứng giữa Bắc Ireland và Ireland".

Bà Theresa May đã có một kỳ họp thượng đỉnh EU khó khăn.
Bà Theresa May đã có một kỳ họp thượng đỉnh EU khó khăn.

Trở về từ Salzburg, trong bài phát biểu được trực tiếp trên truyền hình ở số 10 phố Downing, bà May nói: “Tôi sẽ không đảo ngược kết quả của cuộc trưng cầu dân ý (trong đó người dân Anh đòi Brexit), cũng như tôi sẽ không làm tan rã đất nước”. Nếu như EU không đối xử tôn trọng hơn với nước Anh, kịch bản “xứ sở sương mù” rời khỏi “ngôi nhà chung” mà không đạt thỏa thuận nào là hoàn toàn có thể xảy ra.

Theo bà May, trong suốt quá trình đàm phán, nước Anh đã đối xử với EU hoàn toàn với sự tôn trọng và London cũng đòi hỏi điều tương tự từ EU. Bà May cũng thừa nhận các bên đang rơi vào bế tắc và nếu EU không xác định xem đâu là vấn đề thật sự để tìm ra giải pháp thay thế, quan hệ Anh - EU chắc chắn “xấu nhiều hơn tốt”.

Cứng rắn và quyết đoán với bên ngoài là vậy nhưng từ trong nước, vị thế tiếng nói của “bà đầm thép” thứ hai của nước Anh dường như bị lung lay khi bà đang phải lãnh đạo chính phủ mà không nắm đa số ở Hạ viện. Trong khi đảng Bảo thủ của bà bị chia rẽ giữa phe bài EU và phe ủng hộ EU, phe chủ trương Brexit đe dọa sẽ lật đổ bà nếu bà nhượng bộ EU quá nhiều.

Giới phân tích cho rằng những lời lẽ cương quyết của bà May chỉ là nhằm xoa dịu phe chống EU trong đảng của bà trước khi diễn ra hội nghị hằng năm của đảng Bảo thủ vào cuối tháng này, vốn được dự đoán là sẽ rất khốc liệt.

Trong khi đó, Công đảng đối lập tuyên bố không loại trừ khả năng về một cuộc tổng tuyển cử hoặc trưng cầu ý dân lần thứ hai về Brexit nếu Thủ tướng Theresa May không thể giành được sự ủng hộ của Quốc hội đối với thỏa thuận Brexit. Phó Chủ tịch Công đảng Tom Watson thậm chí cảnh báo chính phủ của Thủ tướng May đang bên bờ vực sụp đổ và kéo theo một cuộc bầu cử sớm.

Dù vậy, các nhà lãnh đạo EU đều nhận định rằng thời gian thực sự của cuộc đàm phán về Brexit đã đến và phải sử dụng những tuần tới để tạo đột phá. Thủ tướng Áo Sebastian Kurz  nhận định nếu các cuộc đàm phán thất bại, đó sẽ là điều khó khăn cho EU, đồng thời cũng là nỗi kinh hoàng với nước Anh.

Hiện, trưởng đoàn đàm phán của EU đã đưa ra giải pháp giảm nhẹ bất hòa với "lưới an ninh cải tiến", tuy nhiên, liệu Anh có chấp nhận giải pháp mới này hoặc một giải pháp tương tự hay không, Đại hội đảng Bảo thủ ở Anh vào đầu tháng 10 tới sẽ làm rõ câu trả lời và khi đó một thỏa thuận có thể được đưa ra trước trung tuần tháng 11.

Hội nghị thượng đỉnh EU dự kiến ngày 18 và 19 tháng 10 cũng sẽ là "thời điểm sự thật" khi thỏa thuận về các điều khoản tách ly và đề cương về giao thương giữa hai bên hoặc là sẽ được chốt lại, hoặc là sẽ không có thỏa thuận nào.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.