Sáng sớm, vợ chồng chị Nguyễn Thị Minh, phường 8, TP Đà Lạt (Lâm Đồng), ra vườn với sự uể oải khó tả. Công việc nặng nhọc, vất vả mùa hoa ngày Tết đã đành, nguyên nhân chính vẫn là giá các loại hoa chủ lực phục vụ thị trường Tết năm nay hiện vẫn đang rất thấp khiến tinh thần vợ chồng chị không thoải mái.
Thông thường, từ trước Rằm tháng Chạp, nhiều loại hoa ở Đà Lạt sẽ tăng giá mạnh do nhu cầu trưng bày trang trí và thờ cúng, nhất là hoa cúc, đồng tiền, cát tường, cẩm chướng… thì nay các loại hoa này hầu như tăng giá không đáng kể so với ngày thường, thậm chí có loại còn xuống rất thấp. Bởi thế, nhiều ngày qua, gia đình chị Minh không có tâm trạng hứng khởi để thu hoạch hoa đồng tiền. Hiện loại hoa này chỉ bán được với giá 700 – 1.000 đồng/bông. Trừ công thu hoạch, bao bì, đóng gói, vận chuyển tới nơi tiêu thụ, số tiền đem về coi như bằng không.
Để không bị bù lỗ, năm nay gia đình chị Minh không dám thuê thêm nhân công thu hoạch hoa như những năm trước, từ sáng sớm hai vợ chồng đã lặng lẽ ra vườn cắt hoa với tâm trạng không mấy hào hứng, lượng hoa phải bỏ đi cũng nhiều hơn. Theo chị Minh, hoa đồng tiền bình thường có giá từ 1.500-2.000 đồng/bông nhưng năm nay loại hoa này “lao dốc” và giữ ở mức rất thấp trong nhiều tháng qua khiến nhà vườn gặp khó khăn lớn trong khi chi phí chăm sóc vẫn phải duy trì đều đặn.
Tết đã cận kề, ở thủ phủ hoa Đà Lạt các mặt hàng hoa vẫn khá ảm đạm, lượng tiêu thụ rất chậm. Điều này khiến giá nhiều loại hoa đều xuống thấp, nhất là những loại hoa phổ thông, dễ trồng, vốn được sử dụng phổ biến trong dịp lễ, tết.
Thị trường hoa Tết với những dấu hiệu tiêu cực khiến người trồng hoa ở TP Đà Lạt và các địa phương lân cận của tỉnh Lâm Đồng đang thấp thỏm như ngồi trên đống lửa. Ngày 29/1, tức 19 tháng Chạp, ở các làng hoa truyền thống của Đà Lạt, như Thái Phiên, Xuân Thành, Vạn Thành… sức tiêu thụ vẫn không tăng nhiều so với ngày thường. Hiện giá hoa cúc đóa dao động từ 17.000 -20.000 đồng/bó 10 cành, cúc chùm chỉ hơn 10.000 đồng/bó.
Nhiều loại hoa được thị trường ưa chuộng trong dịp này cũng đang ở mức thấp. Hoa cát tường 40.000 đồng/kg, hoa cẩm chướng 30.000 đồng/bó, hoa lily 55.000 -70.000 đồng/bó, hoa lay ơn từ 35.000-40.000 đồng/chục… Theo nhiều nhà vườn, với giá trên họ mới chỉ đủ bù chi phí phân bón, vật tư, cây giống chứ chưa đem lại lợi nhuận.
Thông thường, vào giữa tháng Chạp, hàng trăm xe lạnh từ khắp nơi đã đổ lên thu mua hoa vận chuyển đi tiêu thụ khiến không khí mua bán, giao dịch tấp nập. Năm nay, các mối lái của nhà vườn liên hệ đặt hàng ít hơn hẳn so với mọi năm. Bởi thế, trên vùng trồng hoa lay ơn ở xã Hiệp An, huyện Đức Trọng, Tết năm ngoái thời cao điểm giá loại hoa này lên tới hơn 70.000 đồng/bó, thì nay chỉ dao động ở mức 35.000-40.000 đồng/bó. Nguyên nhân dẫn đến thị trường hoa Đà Lạt khá trầm lắng mặc dù Tết đã cận kề được nhiều người cho rằng do ảnh hưởng của kinh tế khó khăn, thu nhập người lao động giảm mạnh dẫn tới các gia đình thắt chặt chi tiêu. Cùng với đó, thời tiết năm nay được cho là khá thuận lợi, nhiều vùng đã chủ động được các loại hoa Tết ở địa phương.
Một số doanh nghiệp sản xuất hoa để xuất khẩu cho biết, giá hoa Tết vẫn tương đối ổn định bởi phần lớn họ ký kết cung cấp sản phẩm cho đối tác lâu dài. Để đảm bảo nguồn hoa lan hồ điệp cung cấp cho thị trường quanh năm, đặc biệt là vào dịp Tết Nguyên đán, Công ty TNHH hoa lan Vinh Thắm, thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng đã liên kết, hợp tác với 5 nhà vườn tại huyện Đức Trọng và Đơn Dương.
Trước khi lên sàn tiêu thụ, lan hồ điệp được doanh nghiệp kiểm tra kỹ chất lượng, chỉ những gốc lan đảm bảo các tiêu chí theo yêu cầu đề ra mới được xuất bán. Ngoài thị trường trong nước, Công ty TNHH hoa lan Vinh Thắm cũng đang xuất bán lan hồ điệp sang thị trường Campuchia. Ở doanh nghiệp này, lan hồ điệp có hai loại là hồ điệp mini và hồ điệp cánh lớn, mỗi loại có nhiều màu sắc khác nhau.
Dịp Tết 2024, doanh nghiệp trên đang bán sỉ lan hồ điệp mini từ 90.000 đến 140.000 đồng/cây, hồ điệp cánh lớn từ 90.000 đến 600.000 đồng/cây. Công ty TNHH TM & DV Trường Hoàng, xã Hiệp An, huyện Đức Trọng cho biết, Tết năm nay sản lượng lan hồ điệp tăng nhưng may mắn là giá loại hoa này vẫn ổn định do không phải địa phương nào trong nước cũng trồng được. Hiện doanh nghiệp đang bán lẻ lan hồ điệp với giá 140.000 đồng/cây 1 cành và 150.000 đồng/cây 2 cành, với hàng cắm chậu giá là 220.000 đồng/cây 1 cành và 230.000 đồng/cây 2 cành.
Theo ông Phan Thanh Sang, Chủ tịch Hiệp hội hoa Đà Lạt, nguồn cung hoa Tết năm 2024 khá đa dạng, đáp ứng nhu cầu thưởng hoa ngày xuân của mọi gia đình. Bên cạnh những loài hoa truyền thống, năm nay Hiệp hội hoa Đà Lạt đã phối hợp với các doanh nghiệp nhập khẩu thêm nhiều giống hoa mới, như lan hồ điệp có lưỡi to, màu đỏ nhung, cát tường kép, hoa hạnh phúc…
Do ảnh hưởng khó khăn chung nên một số nhà vườn ở Đà Lạt đã chủ động giảm sản lượng, trồng rải vụ để đảm bảo cung ứng cho thị trường hoa Tết và có giá bán tốt nhất. Diện tích trồng hoa Tết năm 2024 trên địa bàn Lâm Đồng ước đạt 3.848ha, đạt khoảng 7 triệu chậu và 1,5 tỷ cành. Cao điểm tiêu thụ hoa Tết bắt đầu từ trước Rằm tới khoảng 28 tháng Chạp, kế đó là Rằm tháng Giêng năm sau.
Hàng hóa Tết “ì ạch” chờ người mua 
Thấp thỏm mùa hoa Tết Đà Lạt 
