Cục Thuế nói gì về quy định hoãn xuất cảnh người nợ thuế 1 triệu đồng?

1 triệu đồng là một yếu tố bổ sung nhằm thu hẹp phạm vi áp dụng

Gần đây, một số ý kiến băn khoăn về đề xuất tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, theo đó bổ sung ngưỡng nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

“Có ý kiến cho rằng mức 1 triệu đồng là quá thấp. Tuy nhiên, cần nhìn nhận đầy đủ bản chất của quy định này để thấy rằng, đây là một bước điều chỉnh trên cơ sở lắng nghe, tiếp thu ý kiến phản hồi của cộng đồng người nộp thuế, tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế so với quy định hiện hành tại Nghị định 49/2025/NĐ-CP”, Cục Thuế thông tin.

Theo phân tích của cục Thuế, các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định tại Nghị định 49/2025/NĐ-CP gồm:

Thứ nhất, về cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh nợ thuế lớn và kéo dài, việc tạm hoãn áp dụng với trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế; Có số tiền thuế nợ từ 50 triệu đồng trở lên; Khoản nợ đã quá thời hạn nộp từ 120 ngày trở lên (nội dung này tiếp tục được kế thừa tại dự thảo Nghị định)

Thứ hai, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp; Người đại diện pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nợ thuế lớn và kéo dài, thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế; Có số tiền thuế nợ từ 500 triệu đồng trở lên; Nợ quá hạn từ 120 ngày trở lên.

Riêng với mức 1 triệu đồng, dự thảo quy định cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh; chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp; người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã sẽ thuộc trường hợp áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh khi vi phạm 3 điều kiện gồm: Không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký; Có số tiền thuế nợ từ 1 triệu đồng trở lên; Sau 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Theo Cục Thuế, đây là quy định thu hẹp phạm vi áp dụng so với hiện hành, không phải siết chặt hơn, vì theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP đang có hiệu lực, đối với trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, pháp luật không quy định ngưỡng nợ tối thiểu để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, chỉ cần phát sinh khoản nợ thuế quá hạn, dù rất nhỏ, người nộp thuế vẫn có thể thuộc diện xem xét áp dụng biện pháp này nếu đã được cơ quan thuế thông báo và quá 30 ngày chưa khắc phục.

Dự thảo Nghị định mới lần này đã bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng trở lên, tức là loại trừ khỏi diện áp dụng một số lượng rất lớn người nộp thuế có số nợ nhỏ, mang tính kỹ thuật hoặc phát sinh do sai sót hành chính chưa kịp xử lý.

Như vậy, xét về bản chất pháp lý, đây là bước nới lỏng điều kiện áp dụng, thể hiện sự tiếp thu ý kiến xã hội và tinh thần bảo vệ tốt hơn quyền đi lại hợp pháp của công dân.

Thứ hai, số liệu cho thấy việc đặt ngưỡng là cần thiết để tránh tác động bất cân xứng.

Theo số liệu tổng hợp, có hơn 50% người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có số tiền thuế nợ dưới 1 triệu đồng, số tiền thuế nợ chiếm khoảng 0,2% tổng số nợ thuế.

Con số này phản ánh rất rõ một thực tế: hơn một nửa số đối tượng thuộc diện quản lý đặc biệt chỉ chiếm tỷ trọng nợ thuế rất nhỏ.

Nếu tiếp tục áp dụng cơ chế không có ngưỡng như hiện hành, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh có thể tác động đến số lượng lớn người nộp thuế vì các khoản nợ rất nhỏ, trong khi hiệu quả thu hồi ngân sách không tương xứng.

“Vì vậy, việc bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng là giải pháp nhằm bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa tính chất vi phạm và biện pháp quản lý nhà nước áp dụng”, Cục Thuế khẳng định.

Thứ ba, cần hiểu đúng bản chất của trạng thái “không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký”

Một số ý kiến chỉ nhìn vào con số 1 triệu đồng để đánh giá mức ngưỡng thấp hay cao. Thực tế, trường hợp này không đơn thuần là nợ thuế. Người nộp thuế thuộc trạng thái “không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký” là trường hợp đã vi phạm nghĩa vụ duy trì thông tin đăng ký thuế chính xác, gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm tra và thu hồi nợ thuế. Đây là hành vi làm gián đoạn kết nối quản lý giữa cơ quan nhà nước với người nộp thuế.

Do đó, việc áp dụng biện pháp quản lý đối với nhóm đối tượng này không chỉ dựa trên số tiền nợ, mà còn xuất phát từ yêu cầu bảo đảm tính tuân thủ pháp luật, ngăn ngừa tình trạng bỏ địa chỉ kinh doanh để né tránh nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

Nói cách khác, ngưỡng 1 triệu đồng không phải là thước đo duy nhất, mà là điều kiện bổ sung trong tổng thể các dấu hiệu vi phạm đã được xác định.

Người nộp thuế được cảnh báo trước 30 ngày

Cục Thuế cho biết, quy trình áp dụng vẫn bảo đảm đầy đủ cơ hội khắc phục cho người nộp thuế. Cần nhấn mạnh rằng, tạm hoãn xuất cảnh không được áp dụng ngay khi phát sinh nợ thuế.

Theo dự thảo, chỉ sau khi: Người nộp thuế đã được xác định thuộc trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đăng ký; Cơ quan thuế đã gửi thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh; Quá 30 ngày kể từ ngày thông báo mà vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì biện pháp này mới được xem xét áp dụng.

Khoảng thời gian 30 ngày là khoảng đệm hợp lý để người nộp thuế kiểm tra, đối chiếu thông tin, thực hiện nộp tiền hoặc liên hệ cơ quan thuế xử lý vướng mắc.

Thực tiễn triển khai cho thấy đã có khoảng 7.100 người nộp thuế chủ động liên hệ cơ quan thuế để hoàn thành nghĩa vụ và được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh.

Điều đó cho thấy cơ chế này vận hành theo hướng cảnh báo - tạo cơ hội khắc phục - mới áp dụng biện pháp hạn chế, chứ không phải chế tài áp đặt tức thời”, Cục Thuế nhấn mạnh.

Cơ quan này cũng cho rằng, đây là sự cân bằng giữa kỷ cương quản lý và bảo vệ quyền lợi người dân

Quản lý thuế hiện đại đòi hỏi vừa nghiêm minh với hành vi không tuân thủ, vừa tránh gây hệ quả bất lợi không cần thiết cho người nộp thuế.

Nếu giữ nguyên cơ chế không ngưỡng như Nghị định 49/2025/NĐ-CP, có thể phát sinh những trường hợp khoản nợ rất nhỏ vẫn dẫn đến áp dụng biện pháp mạnh.

Nếu đặt ngưỡng quá cao, nguy cơ phát sinh tâm lý chây ỳ, lợi dụng kẽ hở để kéo dài tình trạng bỏ địa chỉ kinh doanh.

Mức 1 triệu đồng là giải pháp dung hòa: vừa loại bỏ được phần lớn các khoản nợ rất nhỏ mang tính kỹ thuật, vừa duy trì hiệu lực răn đe cần thiết đối với hành vi không tuân thủ.

“Như vậy đề xuất bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng đối với trường hợp người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký là bước điều chỉnh hợp lý, có cơ sở thực tiễn và dữ liệu quản lý rõ ràng.

Quan trọng hơn, đây không phải là mở rộng hay siết chặt chế tài, mà là điều chỉnh theo hướnglắng nghe, tiếp thu ý kiến phản hồi của cộng đồng người nộp thuế, nhằm bảo đảm sự hài hòa giữa hiệu lực quản lý thuế và quyền, lợi ích hợp pháp của người nộp thuế.

Trong bối cảnh xây dựng nền quản lý thuế hiện đại, minh bạch và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, những điều chỉnh như vậy là cần thiết để chính sách vừa nghiêm minh, vừa hợp lý và khả thi trong thực tiễn”, Cục Thuế nhấn mạnh.

Để tránh phát sinh vướng mắc liên quan đến xuất cảnh, Cục Thuế khuyến nghị người nộp thuế cần thường xuyên rà soát tình trạng nghĩa vụ thuế trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính hoặc ứng dụng Etax Mobile; Cập nhật đầy đủ địa chỉ đăng ký kinh doanh. Chủ động cập nhật, liên hệ với cơ quan thuế khi có thay đổi thông tin; Hoàn thành nghĩa vụ thuế đúng thời hạn. Kịp thời xử lý ngay khi nhận được thông báo của cơ quan thuế. Người nộp thuế cần truy cập Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính bằng tài khoản của doanh nghiệp, cá nhân; Cài đặt và sử dụng ứng dụng Etax Mobile để nhận các thông báo của cơ quan thuế bằng phương thức điện tử.