Tình trạng khai thác cát trái phép luôn là vấn đề nhức nhối ở nhiều tuyến sông trên địa bàn cả nước. Việc khai thác nguồn tài nguyên này đã làm thay đổi dòng chảy, xói lở bờ sông, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đất đai và tài sản của người dân sống ven sông. Địa bàn Hà Nội cũng có hai con sông diễn ra hiện tượng khai thác cát trái phép là sông Hồng và sông Đuống. Phòng Cảnh sát Giao thông đường thủy (CSGTĐT), Công an TP Hà Nội đã phải lên kế hoạch đấu tranh gắt gao để giải quyết tình trạng này.
14h. Lợi dụng sự vắng mặt của các cơ quan chức năng, chiếc tàu mang BKS VP-0287 có trọng tải khoảng 80 tấn đang lén lút thực hiện hành vi khai thác cát đen trái phép tại lòng sông Hồng thuộc địa phận xã Ninh Sở, Thường Tín, Hà Nội. Chủ tàu là ông Nguyễn Văn Tuấn, 48 tuổi, trú tại huyện Khoái Châu, Hưng Yên. Những tiếng “xình xịch” phát ra từ 3 chiếc máy nổ đang hoạt động hết công suất. Tuy nhiên, toàn bộ hoạt động trái phép này đã không qua mặt được các cán bộ, chiến sỹ Phòng CSGTĐT và Công an huyện Thường Tín, Hà Nội. Lực lượng Công an đã bắt quả tang hành vi khai thác cát trái phép của tàu VP-0287. Khi kiểm tra, lực lượng chức năng còn phát hiện chủ tàu Nguyễn Văn Tuấn sử dụng giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của phương tiện đã hết hiệu lực, không đăng ký lại phương tiện theo quy định và không có bằng lái và chứng chỉ lái phương tiện.
Trên đây chỉ là một trong nhiều vụ việc đã bị lực lượng Cảnh sát đường thuỷ Hà Nội phát hiện và xử lý kịp thời trong 6 tháng đầu năm 2012. Theo chân các chiến sỹ Phòng CSGTĐT Hà Nội, chúng tôi đã có mặt tại Đội tuần tra kiểm soát (TTKS) số 3 đúng lúc các cán bộ, chiến sỹ của Đội đang chuẩn bị lên đường đi tuần tra.
Theo Trung tá Lê Văn Phúc, Đội trưởng Đội TTKS số 3 thì Đội phụ trách địa bàn trên tuyến sông Hồng có tổng chiều dài 57km bắt đầu từ chân cầu Vĩnh Tuy, huyện Thanh Trì cho đến hết địa phận xã Quang Lãng, huyện Phú Xuyên, Hà Nội gồm địa bàn 5 quận, huyện và 24 xã, phường, thị trấn. Thời gian trước, địa bàn Đội TTKS số 3 quản lý được coi là một trong những địa bàn “nóng” liên quan đến tình trạng khai thác cát trái phép.
Thời điểm mực nước sông Hồng xuống thấp, các phương tiện tại các tỉnh khác như Hưng Yên, Ninh Bình, Hà Nam, Hải Dương thường xuyên đến địa bàn lén lút khai thác cát trái phép. Từ đầu năm 2012 đến nay, Đội TTKS số 3 đã phối hợp với Công an huyện Thường Tín và Công an huyện Gia Lâm, Hà Nội bắt giữ nhiều phương tiện khai thác cát trái phép. Nếu như 6 tháng đầu năm 2011, Đội TTKS số 3 đã kiểm tra và bắt giữ 69 trường hợp khai thác cát trái phép thì 6 tháng đầu năm nay, 9 trường hợp khai thác cát trái phép đã bị kiểm tra và xử lý.
Trung tá Dương Hồng Hải, Đội phó Đội 4, Phòng CSGTĐT Hà Nội cho biết, nguyên nhân khách quan dẫn đến tình trạng khai thác cát trái phép giảm là do thời gian vừa qua, tình hình kinh tế có nhiều biến động nên nhiều dự án xây dựng bị đình trệ. Chính vì vậy, nhu cầu cát đen giảm hẳn. Bên cạnh đó, trong 3 tháng đầu năm 2012, nước lũ về sớm dâng lên quá cao khiến cho việc hút cát gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng khai thác cát trái phép giảm chính là sự vào cuộc gắt gao của các cơ quan chức năng. Ngay từ đầu năm 2012, Phòng CSGTĐT Hà Nội đã tổ chức đợt cao điểm ra quân giải quyết tình trạng khai thác cát đen trái phép. Hằng tháng, đơn vị đều tổ chức giao ban liên quan đến vấn đề này, đồng thời chỉ đạo các đội tuần tra kiểm soát phối hợp với Công an các quận, huyện có liên quan tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát. Đặc biệt, trong những tháng đầu năm 2012, Cục CSGTĐT cũng đã có kế hoạch cao điểm về giải quyết tình trạng khai thác cát đen trái phép dọc sông Hồng liên quan đến nhiều tỉnh, thành, trong đó có Hà Nội. Từ đầu năm 2012 đến nay, các tổ công tác của Phòng CSGTĐT Hà Nội đã xử lý 13 vụ việc khai thác cát trái phép trên sông chủ yếu trên địa phận sông Hồng, sông Đuống...