Bây giờ, trở lại bản bên kia đỉnh Keo Nưa như Na Pê, Thoọng Pẹ, chẳng khó để nhận ra những mái nhà ấm áp, hũ gạo biên phòng, giỏ quà xuân đầy ý nghĩa, hay lớn hơn là trạm y tế, trường mầm non, trường tiểu học mang ơn nghĩa tình những chiến sỹ Bộ đội Biên phòng và Công an Việt Nam. Xuân Keo Nưa bừng sáng bằng sắc màu lan rừng và đào phai. Nhiều người ví lan rừng Trường Sơn như nàng công chúa bừng tỉnh sau giấc ngủ đông dài và muộn, chậm chạp vắt qua cái rét đại hàn như chích kim nhọn giữa mùa đông đại ngàn để rồi được đánh thức bằng tia nắng hừng đông…
Nhiều năm nay, lực lượng Biên phòng cửa khẩu và Công an Hà Tĩnh thực hiện chương trình phối hợp hành động với các cơ quan bảo vệ pháp luật nước bạn Lào như trao đổi thông tin, phát hiện, đấu tranh khám phá các vụ án hình sự, ma tuý, các vụ việc liên quan an ninh biên giới; xây dựng thế trận lòng dân giữ gìn an ninh - trật tự, phát triển kinh tế.
Lực lượng Biên phòng, Công an Hà Tĩnh giúp nhân dân tỉnh biên giới Bôlikhămxay khắc phục khó khăn, thoát khỏi các tập tục lạc hậu, mê tín vốn kéo dài hàng thập kỷ. Bởi vậy, dù các bộ tộc Lào đón Tết cổ truyền khác Việt Nam cả về thời điểm lẫn phong tục nhưng từ lâu, Tết Nguyên đán ở Việt Nam cũng được người dân ở Na Pê, Thoọng Pẹ háo hức chờ đợi với những túi quà có bánh chưng xanh, mứt Tết, rượu nếp, đào rừng…
Công an và Biên phòng tuần tra bảo vệ an ninh biên giới.
Trạm trưởng Trạm Biên phòng Cầu Treo, Thiếu tá Võ Trọng Hải có chừng hai thập niên gác rừng ở mảnh đất thiêng liêng này. Anh kể, gắn bó với rừng đại ngàn từ những năm 90 thế kỷ trước, nhiều trận đánh xuyên giao thừa, có lúc rơi vào bế tắc nhưng bằng sự kiên nhẫn, khéo léo, có khi từ thông tin, vật chứng nhỏ nhưng xâu chuỗi lại giúp khám phá thành công vụ án lớn. Để đảm bảo yên bình khu vực biên giới, điều quan trọng là phải xây dựng được ý thức dân chúng cả bên Đông và Tây Trường Sơn. Những vụ án phức tạp được khám phá, có vụ lên tới hàng chục thủ phạm như án ma tuý, buôn người, đưa người vượt biên trái phép. Nhiều lần vào bản Na Pê truy tìm manh mối thủ phạm, người dân đã cung cấp cho lực lượng Biên phòng những chi tiết hết sức quý giá, kể cả nơi đối tượng ẩn náu khiến đối tượng bị bắt khi đang đánh giấc say sưa ở nơi mà hắn cho là địa đạo an toàn.
Với nước bạn Lào, Đồn Công an Nậm Pao đóng sát biên giới, và đây chính là điểm kiểm soát quan trọng trên tuyến đường từ Viêng Chăn tới Cầu Treo. Ngoài những vụ án ma tuý, buôn người có sự hiệp đồng chiến đấu giữa Công an, Biên phòng hai bên, một vấn đề quan trọng khác là tuyên truyền, vận động người dân bài trừ các hoạt động của đối tượng phá hoại. Một thời, khu vực sinh sống của họ chịu ảnh hưởng của cái gọi là Vàng Pao. Nhiều gia đình ở biên giới Lào dạo đó "cạo đồi" trồng thuốc phiện, số người nghe theo Vàng Pao nhiều lên, an ninh phức tạp.
"Nay thì mọi thứ đã sang trang, những thế hệ con trẻ lớn lên biết làm ăn, nghe lời bố mẹ, nghe các chú Công an, Biên phòng khuyên bảo, chăm chỉ học hành, biết tẩy chay kẻ xấu, sản xuất thì trồng những cây có ích như bắp, nếp nương, đậu, lạc, tuyệt đối không trồng thuốc phiện" - Trưởng bản Vừ Nừng Chứ phấn chấn nói trong màn sương dịu quyện tựa mây núi ngả lòng ấp ôm cả Na Pê…
Trong thời gian qua, tình hình an ninh biên giới, an ninh cửa khẩu giữa hai nước được giữ vững và ổn định nhưng các đối tượng xấu vẫn không từ bỏ ý đồ lợi dụng địa bàn xung yếu, tập tục lạc hậu của người dân để hoạt động. Các cơ quan bảo vệ pháp luật đã ngăn chặn kịp thời nhiều vụ truyền đạo trái phép, các hành vi tuyên truyền, xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước. Ý đồ rêu rao kêu gọi thành lập Nhà nước người Mông tự trị bị chính đồng bào bản địa tẩy chay, tố giác với cơ quan pháp luật.
Đối với công tác quản lý xuất nhập cảnh, bảo vệ an ninh cửa khẩu, hai bên phối hợp tạo thuận lợi cho việc lưu thông qua biên giới. Năm 2009, có khoảng 2 vạn lượt người ở 117 quốc tịch xuất nhập cảnh qua cửa khẩu Cầu Treo, tất cả đều được kiểm soát an ninh chặt chẽ. Nhiều vụ việc khẳng định hiệu quả hợp đồng tác chiến giữa cơ quan bảo vệ pháp luật hai bên.
Nhắc tới những việc sẽ làm trong năm con hổ, Thiếu tá Võ Trọng Hải nói rằng đã có kế hoạch thuận ý với Biên phòng nước bạn và Công an Hương Sơn. Nhưng theo cách nào thì trọng tâm vẫn phải giáo dục nhân dân hai bên biên giới chấp hành nghiêm pháp luật, hiệp định và quy chế biên giới, cửa khẩu, không tiếp tay cho kẻ xấu, không tham gia buôn lậu, không săn bắt động vật hoang dã. Thường xuyên trao đổi thông tin, điều tra tội phạm về ma tuý, vượt biên, xâm nhập trái phép, buôn bán phụ nữ, trẻ em, vũ khí qua biên giới… Mới đây, Đồn thu hồi 28 khẩu súng quân dụng cùng một số vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ do nhân dân trên địa bàn xã Sơn Kim 1, Sơn Kim 2 (Hương Sơn) tự giác giao nộp.
Anh em Công an, Biên phòng được UBND tỉnh Hà Tĩnh giao chủ công khảo sát đời sống dân bản để giúp đỡ bà con thoát nghèo và chống hủ tục. Bản Thoọng Pẹ có hơn 500 hộ gia đình với hơn 2.000 nhân khẩu. Từ năm 2007 tới nay, lực lượng Biên phòng, Công an trực tiếp mang vật liệu sang Thoọng Pẹ khởi công, xây dựng trạm xá quân, dân y có tổng vốn đầu tư hàng tỷ đồng. Những bệnh nhân dù bệnh nặng vẫn được khám, chữa bệnh khỏi khiến những người khác tin tưởng tìm đến bệnh xá ngày một nhiều.
Trước Tết Nguyên đán Canh Dần ít ngày, tại khu vực cửa khẩu quốc tế Cầu Treo - Nậm Phào, hai tỉnh Hà Tĩnh và Bôlykhămxay tổ chức lễ khởi công xây dựng cột mốc số 476. Đây là cột mốc đại duy nhất trong số 53 cột mốc được xây dựng trong kế hoạch tôn tạo hệ thống mốc quốc giới trên tuyến biên giới 145km giữa tỉnh Hà Tĩnh với hai tỉnh Bôlykhămxay và Khămmuộn (Lào). Cột mốc được đặt tại vị trí giữa cặp cửa khẩu Cầu Treo - Nậm Phào, trên QL8A thuộc xã Sơn Kim 1 (Hương Sơn) và bản Tơng (huyện Khăm Cợt). Công trình hoàn thành có ý nghĩa chính trị hết sức to lớn, là biểu tượng của tình đoàn kết, gắn bó thuỷ chung son sắt giữa hai nước Việt - Lào, đồng thời là điểm tham quan, du lịch của nhân dân hai nước cũng như khách du lịch quốc tế.
Sương xuống lúc một dày. "Năm nay rét nhiều tất nắng lắm, thật khắc nghiệt" - một người nói. Nhưng tôi thì nghĩ, có lẽ chính trong cái khắc nghiệt của thiên nhiên mà nghĩa tình càng sâu đậm...
