Lão hóa là một tiến trình phức tạp và từ lâu nay vẫn còn là một bí ẩn chưa thể thấu hiểu, nhưng điều đó đang dần dần hé mở. Cuối năm ngoái, một nhóm chuyên gia của Viện Nghiên cứu ung thư Dana-Farber ở
Họ nghiên cứu nhiễm sắc thể "cư trú" bên trong nhân của mọi tế bào, và đặc biệt là các telomere - nút ở hai đầu nhiễm sắc thể. Các telomere này bảo vệ nhiễm sắc thể khỏi bị tổn hại, nhưng lại bị rút ngắn theo thời gian cho tới khi tế bào không còn khả năng tái tạo.
Giáo sư Ronald DePinho cùng đồng nghiệp đã tác động lên enzyme kiểm soát những đầu nút này - gọi là telomerase - và đã chứng kiến kết quả rất ấn tượng. Chuột thí nghiệm được can thiệp để bẩm sinh bị thiếu telomerase, nhưng khi đưa enzyme này vào thì chuột thể hiện dấu hiệu đảo ngược sự lão hóa.
Giáo sư Ronald cho biết: "Điều chúng tôi mong đợi là sự chậm lại hoặc sự ổn định của tiến trình lão hóa. Nhưng chúng tôi đã chứng kiến kỳ tích đảo ngược dấu hiệu và triệu chứng của sự lão hóa. Chuột thí nghiệm đã gia tăng kích thước bộ não, cải thiện khả năng nhận thức và lông của chúng hồi phục lại vẻ bóng mượt và khả năng sinh sản cũng hồi phục".
Đó là phát hiện đầy hứa hẹn, nhưng ở chuột thí nghiệm chứ chưa phải ở con người và áp dụng nguyên lý này với con người có thể dẫn tới một thách thức lớn hơn. Telomerase là enzyme có liên hệ với bệnh ung thư và nhiều cơ chế khác liên quan tới sự lão hóa. Nhiều chuyên gia khác tin rằng mitochondria - vật liệu di truyền chứa trong tế bào nhưng ở bên ngoài nhân - có thể đóng vai trò lớn hơn. Mitochondria được xem là "ngôi nhà năng lượng" của tế bào, nhưng cũng sản sinh hóa chất gây hại có liên quan tới sự lão hóa.
Mặc dù bức tranh toàn cảnh về sự lão hóa của chúng ta vẫn còn đang trong thời kỳ phác thảo, nhưng có nhiều nhà khoa học đã thử nghiệm các liệu pháp chống lão hóa ở người. Giáo sư David Sinclair cùng đồng nghiệp tại phòng thí nghiệm về lão hóa tại Trường đại học Y khoa Harvard đang nghiên cứu loại thuốc tổng hợp được gọi là "Sirtuin activating compounds" - tạm dịch là hợp chất hoạt hóa Sirtuin (STACs).
Nghiên cứu trên động vật cho thấy STACs có thể hồi phục sức khỏe ở chuột béo phì và thử nghiệm giai đoạn đầu ở người đang được tiến hành. Nghiên cứu theo sau công trình ban đầu trên resveratrol, thành phần tự nhiên có trong rượu vang đỏ. Cả resveratrol và STACs cho thấy tác dụng mô phỏng sự hạn chế hấp thụ calorie - đã được thấy có tác dụng làm chậm tiến trình lão hóa ở động vật. Điều này không quy lỗi cho việc ăn uống nhiều dầu mỡ và thụ động mà là yếu tố tăng thêm lợi ích của lối sống lành mạnh giúp tăng cường sức khỏe.
Giáo sư Sinclair cho biết: "Chúng ta sẽ cần phải thay đổi cách ăn uống - vì nghiên cứu ở chuột cho thấy, chúng vẫn ăn bình thường hoặc chúng béo hơn, nhưng cơ thể dường như không hề "biết" rằng chúng đang mập lên và các cơ quan nội tạng của chúng vẫn thể hiện tốt và thậm chí sống lâu như ở nhóm chuột khỏe mạnh thực sự".
Liệu chúng ta có nên thử nghiệm với những thứ hiển nhiên như sự lão hóa? Và còn vấn đề nhân đạo? Theo Giáo sư Tim Spector - thuộc một trường đại học ở London, người cũng đang nghiên cứu về tiến trình lão hóa - mục tiêu của công trình không nhằm vào việc kéo dài tuổi thọ mà là nâng cao sức khỏe. Bằng các tìm hiểu về tiến trình lão hóa, các nhà khoa học có thể giúp chống lại chứng viêm khớp, bệnh tiểu đường, bệnh tim mạch và tất cả những chứng bệnh có liên quan tới tuổi tác.
Giáo sư James Goodwin, Trưởng nhóm nghiên cứu tại Age UK, tin rằng trong tương lai gần, các liệu pháp y tế chống lão hóa hiệu quả sẽ được phát triển hơn nữa và mọi người sẽ được hưởng lợi ích từ khoa học kỹ thuật giúp họ có cuộc sống khỏe mạnh lâu hơn.
Theo các nhà khoa học từ Trường đại học
Con người từ lúc mới được thụ tinh, mỗi lần tế bào phân chia, các telomere ngắn dần và có chứng cứ cho thấy rằng người có các telomere ngắn hơn - bất kể chúng bị rút ngắn nhanh hơn hay vì bẩm sinh chúng đã ngắn - có thể bị nguy cơ cao hơn mắc những chứng bệnh liên quan tới sự lão hóa.
Các nhà khoa học cho biết, họ đã quan sát hơn 500.000 biến thể gien trong bộ gien người để tìm ra những biến thể gien nào nổi bật hơn ở người có telomere ngắn. Kết quả họ đã tìm được một số biến thể ở gần 1 gien được gọi là TERC. Gien này làm cho người mang chúng có "chiếc đồng hồ lão hóa" chạy nhanh hơn 3-4 năm.
Giáo sư Tim Spector cho biết: "Nghiên cứu cho thấy nhiều người được “lập trình di truyền” lão hóa ở mức nhanh hơn. Những người này lão hóa nhanh hơn khi tiếp xúc với môi trường “xấu” đối với telomere như hút thuốc lá, béo phì và ít vận động - kết quả là họ bị lão hóa sớm hơn vài năm hoặc dễ mắc bệnh liên quan hơn"
