Con đường dẫn tới chức tổng thống của bà Caputova

Cuộc bầu cử Tổng thống vòng 2 ở Slovakia cho kết quả nữ ứng cử viên thân phương Tây Zuzana Caputova đã giành chiến thắng áp đảo, Với 58,4% phiếu bầu, trở thành nữ Tổng thống đầu tiên của nước này.

Ngay sau khi biết kết quả thắng cử, bà Zuzana Caputova đã vui mừng tuyên bố chiến thắng của bà trong kỳ bầu cử này cho thấy “không cần phải công kích đối phương” để giành chiến thắng. Thật vậy, bà Caputova đã triển khai một chiến dịch vận động tranh cử dựa trên các giá trị tích cực và cải cách chính trị.

Tuy nhiên, cuộc tranh cử cũng không suôn sẻ bởi có quá nhiều lời công kích lẫn tin đồn không mấy tốt đẹp nhắm vào bà.

Bà Caputova được giới phân tích đánh giá là một “người ngoài cuộc” đối với chính trị, bởi trước khi tham gia tranh cử, bà hầu như không được biết đến, chẳng ai biết bà thuộc đảng phái chính trị nào.

Năm nay 45 tuổi, Zuzana Caputova xuất thân từ gia đình lao động ở thành phố Bratislava, một trong hai thành phố lớn nhất của đất nước Tiệp Khắc (sau này tách thành Cộng hòa Séc và Slovakia). Caputova theo học ngành luật tại Đại học Comenius ở Bratislava. Sau khi tốt nghiệp (năm 1996), Caputova làm việc cho chính quyền địa phương thị trấn Pezinok, làm đến chức phó thị trưởng.

Tân Tổng thống Slovakia, bà Zuzana Caputova.
Tân Tổng thống Slovakia, bà Zuzana Caputova.

Trước khi bước chân vào chính trị, bà Caputova là một nhà hoạt động dân sự theo đuổi các mục tiêu bảo vệ môi trường, chống tham nhũng. Giai đoạn 2001 đến 2017, bà làm cố vấn luật cho Via Iuris, một tổ chức dân sự.

Giai đoạn hoạt động này, bà nổi tiếng với chiến dịch chống chôn lấp chất thải gây ô nhiễm môi trường ở Pezinok. Chiến dịch vận động công chúng của bà đạt thành công khi Tòa án Tối cao ra phán quyết năm 2013 rằng việc chôn lấp chất thải đó là bất hợp pháp, vi phạm luật bảo vệ môi trường.

Năm 2015, bãi chôn lấp chất thải ở Pezinok phải đóng cửa sau phán quyết của Tòa án Công lý châu Âu. Sau sự kiện này, Caputova được tôn vinh khắp châu Âu, được trao giải thưởng môi trường mang tên Goldman.

Việc bà Caputova bước chân vào chính trị và quyết định tham gia tranh cử xuất phát từ một sự kiện gây chấn động công chúng. Đó là vụ việc sát hại nhà báo Jan Kuciak chuyên làm phóng sự điều tra về tội phạm có tổ chức, xảy ra vào tháng 2-2018.

Hàng ngàn người dân Slovakia đã xuống đường biểu tình đòi thay đổi đường lối chính trị và chấm dứt tình trạng tham nhũng. Làn sóng biểu tình làm rúng động hệ thống chính trị cầm quyền, buộc Thủ tướng Robert Fico phải từ chức.

Trong khi đó, kẻ bị quy trách nhiệm chủ mưu trong vụ sát hại nhà báo Kuciak là một triệu phú tên Marian Kocner, cũng là người bà Caputova liên tục đối đầu trong nhiều vụ việc khác, đặc biệt là vấn đề chôn lấp chất thải độc hại.

Chính những đòi hỏi chính trị của người dân trong cuộc biểu tình đã khiến Caputova quyết định tự mình phải làm việc đó, bằng cách tranh cử tổng thống. Ngày 16-3 vừa qua, trong lúc bà Caputova vận động cử tri, phát biểu về những việc mình sẽ làm nếu được bầu làm Tổng thống Slovakia, tòa án ở Bratislava đã ra phán quyết buộc tội Kocner. Tin tức lan truyền nhanh chóng tạo cho Caputova niềm hy vọng vào sức mạnh của công chúng trong việc làm thay đổi trong xã hội.

Chưa từng có kinh nghiệm chính trị, Caputova trình làng một gương mặt hoàn toàn mới để tạo niềm tin cho công chúng Slovakia khi người ta đã chán ngấy bầu không khí chính trị hiện tại vốn đầy tham nhũng và kém hiệu quả.

Caputova cho biết, hoạt động chính trị của bà lấy cảm hứng từ nhà hoạt động cách mạng Gandhi của Ấn Độ và “người hùng” chính trị Vaclav Havel thời kỳ Tiệp Khắc. Caputova ngay lập tức tham gia vào một “cuộc chiến” của lực lượng chính trị tự do chống lại tư tưởng chính trị cực hữu trong nhiều vấn đề xã hội, từ vấn đề người nhập cư cho đến chuyện hôn nhân đồng giới và phá thai.

Trong tất cả những vấn đề này, thông điệp của Caputova mang tính chất dung hòa sự mong muốn của số đông công chúng, đặc biệt là giới trẻ và có học thức cao. Đó là lý do người ta thích bà. Trước bầu cử, tỉ lệ ủng hộ của cử tri dành cho Caputova luôn ở mức cao trên 50%.

Sau khi giành chiến thắng trong cuộc đua vòng 1, Caputova tiếp tục thể hiện sức mạnh của “làn gió mới” bằng chiến thắng áp đảo ở vòng 2 hôm 30-3 vừa qua. Người chiến bại dưới tay bà là ông Maros Sefcovic, Ủy viên Năng lượng của EU, được đảng cầm quyền Smer hậu thuẫn. Chính vì vậy, chiến thắng của Caputova còn mang ý nghĩa một sự thất bại nặng nề của đảng cầm quyền.

Là người công khai ủng hộ việc Slovakia gia nhập khối NATO và EU, Caputova được cho là sẽ thúc đẩy nhanh hơn tiến trình Slovakia gia nhập hai tổ chức này. Đây có vẻ là tin mừng cho lực lượng chính trị tự do khu vực Trung và Đông Âu trước áp lực nặng nề của trào lưu chính trị cực hữu dân túy đang bao trùm các quốc gia láng giềng (Cộng hòa Séc, Ba Lan, Hungary...).

Nhưng đường lối chính trị tự do sẽ đặt bà vào thế đối đầu với lực lượng chính trị cực hữu dân túy và cả thành phần chống phương Tây ngay trong nước Slovakia.

Chưa kể những hoạt động bảo vệ môi trường, chống tiêu cực, tham nhũng trong quá khứ, đặc biệt là cuộc đối đầu với ông Kocner, đã đụng chạm đến các nhóm lợi ích, tạo cho Caputova thêm một số “kẻ thù” nguy hiểm. Ngay trước thềm bầu cử vòng 2, trên mạng xã hội đã xuất hiện một loạt công kích và tin đồn thất thiệt nhắm vào bà.

Mặt khác, quan điểm và đường lối “hướng Tây” của Caputova cũng sẽ khiến nước Nga không vui và đây sẽ là thách thức thật sự lớn đối với bà khi tiếp nhận ghế Tổng thống vào tháng 6-2019 tới.

Việc gia nhập NATO và EU vốn trước nay là vấn đề nhạy cảm tại Slovakia do nước này, cũng như nhiều nước thuộc khối Đông Âu trước đây, nằm trong sự giằng co địa chính trị Đông-Tây, trong cuộc cạnh tranh ảnh hưởng giữa phương Tây với nước Nga. Vì vậy, nếu quá hăng hái xúc tiến việc gia nhập NATO và EU, bà Caputova có thể sẽ vấp phải những trở ngại lớn.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.