Cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài mua nhà tại Việt Nam không phải là chuyện mới. Cách đây hơn 6 năm, tháng 6/2008 Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 19/2008/QH12 về thí điểm cho các tổ chức, cá nhân nước ngoài được mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam. Vì vậy, quy định cho phép người nước ngoài mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam trong Dự thảo Luật được xây dựng trên cơ sở tổng kết, đánh giá việc thi hành Nghị quyết số 19/2008/QH12 của Quốc hội về thí điểm cho tổ chức, cá nhân nước ngoài mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam nhằm thu hút vốn của nước ngoài vào Việt Nam và góp phần thúc đẩy thị trường bất động sản trong nước phát triển...
Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) quy định tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam bao gồm:
Tổ chức, cá nhân nước ngoài đầu tư xây dựng nhà ở theo dự án tại Việt Nam theo quy định của luật này và pháp luật có liên quan; Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp nước ngoài, quỹ đầu tư nước ngoài và chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam; cá nhân nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam.
Tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam thông qua các hình thức: đầu tư xây dựng nhà ở theo dự án tại Việt Nam; mua, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế nhà ở thương mại bao gồm căn hộ chung cư và nhà ở riêng lẻ hoặc xây dựng nhà ở trên diện tích đất ở được phép phân lô trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở, trừ khu vực bảo đảm quốc phòng, an ninh theo quy định…
Đề cập tới quy định này, nhiều đại biểu Quốc hội tán thành, cho rằng đây là một cơ chế, một quy định để tạo thu hút nguồn vốn, công nghệ, giải quyết những vấn đề nhà ở hiện nay của chúng ta đang còn có những tồn đọng. Theo đại biểu Đỗ Văn Vẻ (Thái Bình) việc cho người nước ngoài mua và sở hữu nhà ở đã được thực hiện ở nhiều nước trên thế giới trong nhiều năm qua. Cho người nước ngoài mua và sở hữu nhà ở Việt Nam là biện pháp quan trọng để xuất khẩu tại chỗ đối với nhà ở thương mại, nhà ở cao cấp; thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản và thu hút nhiều hơn ngoại tệ cho nền kinh tế.
Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP HCM) đề nghị: “Sau khi người nước ngoài được sở hữu nhà hợp pháp, không nên hạn chế các quyền khác như quyền cho thuê lại, lúc đó họ sử dụng quyền này, họ phải đăng ký, họ phải đóng thuế. Nếu khu vực đã không cấm người nước ngoài thì cũng nên cho người ta quyền xây dựng nhà riêng lẻ. Ở đây mình chỉ quy định trong dự án mà thôi. Có những trường hợp người ta hoàn toàn có thể xây dựng, bỏ tiền xây dựng những khu ngoài các dự án miễn là không vi phạm khu vực cấm người nước ngoài".
Hoàn toàn đồng ý với quy định cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài chỉ được mua, thuê, mua và sở hữu không quá 30% số lượng căn hộ trong một tòa nhà chung cư. Đại biểu Nguyễn Kim Hồng (Đồng Tháp) kiến nghị nếu là nhà ở riêng lẻ bao gồm nhà ở, biệt thự, nhà liền kề thì trên một khu vực có số dân tương đương một đơn vị hành chính cấp phường chỉ được mua, thuê, mua và sở hữu không quá 250 căn nhà.
"Tôi đề nghị cần phải thêm một nội dung nữa là quy định trên một đơn vị cấp phường, ở đường phố chẳng hạn thì 50 căn. Nội dung này tôi đề nghị giao cho Chính phủ quy định cụ thể".
Đồng tình với việc mở rộng các quy định cho tổ chức, cá nhân nước ngoài sở hữu nhà là thu hút vốn đầu tư và thúc đẩy thị trường bất động sản, đại biểu Nguyễn Tiến Sinh (Hòa Bình) cho rằng trong điều kiện kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu vào kinh tế quốc tế, việc hình thành các hành lang pháp lý để tranh thủ các nguồn lực phục vụ cho phát triển đất nước là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, theo ông Sinh cần phân loại đối tượng nhập cảnh nào, mục đích gì thì được sở hữu nhà. Ví dụ nhà đầu tư, nhà khoa học, những người có đóng góp cho sự phát triển của đất nước thì được sở hữu nhà. Mục đích sở hữu nhà để ở, nhằm hạn chế tối đa việc hình thành các phố người nước ngoài trong lãnh thổ Việt Nam.
Còn đại biểu Trần Văn Minh (Quảng Ninh) tỏ ý băn khoăn là quy định đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam là cá nhân nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam; điều kiện cho đối tượng này là không thuộc diện quyền được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao lãnh sự theo quy định của luật. Khi đó đối tượng cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam rất đa dạng. Đa dạng cả về thời gian nhập cảnh, có thể thời gian nhập cảnh dài, có thể ngắn. Đa dạng về mục đích, có thể nhập cảnh để làm ăn, có thể thăm thân, có thể du lịch, v.v... điều đó có thể dẫn đến việc đầu cơ nhà ở tại Việt Nam, tiềm ẩn những hệ lụy không tốt cho thị trường
